Бүйүк бирлик партийәси: «уйғурлар таки әркинликкә еришкүчә қоллашни давамлаштуримиз»

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-02-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийә бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси, парламент әзаси мустафа дәстичи әпәнди өткүзгән мухбирларни күтүвелиш йиғинидин бир көрүнүш. 2020-Йили 26-феврал. Түркийә.
Түркийә бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси, парламент әзаси мустафа дәстичи әпәнди өткүзгән мухбирларни күтүвелиш йиғинидин бир көрүнүш. 2020-Йили 26-феврал. Түркийә.
RFA/Erkin Tarim

26-Феврал күни әтигән саәт 10:30 да түркийә бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси, парламент әзаси мустафа дәстичи әпәнди партийә мәркизидики залда мухбирларни күтивелиш йиғини өткүзди. Партийә рәһбәрлири, бәзи партийәләрниң вәкиллири, истанбулда паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан тәшкилатлар мунбириниң рәиси һидайәтулла оғузхан башчилиқидики 8 уйғур тәшкилатиниң мәсуллири тәклип бойичә иштирак қилған мухбирларни күтивелиш йиғиниға көп санда телевизийә, гезит вә хәвәр агентлиқлириниң мухбирлири иштирак қилди.

Мухбирларни күтивелиш йиғинида мустафа дәстичи уйғур мәсилисиниң бүйүк бирлик партийәси бурундин тартип көңүл бөлүп келиватқан бир мәсилә икәнликини, уйғурлар таки әркинликкә еришкүчә бу дәвани қоллайдиғанлиқини тәкитлиди. Арқидин һидайәтулла оғузхан сөз елип, уйғурларниң өткән бирнәччә һәптә ичидә хитай һөкүмити иҗра қилған «вирусниң алдини елиш» тәдбирлиригә маслишиш үчүн еғир ачарчилиққа дуч кәлгәнликини, өзлириниң бу әһвални уйғурлардин башқа түркийә һөкүмитигә, түрк җамаәтчиликигә, уйғурларға көңүл бөлгүчи һәр саһә кишилиригә билдүрүш үчүн әнқәрәгә кәлгәнликини оттуриға қойди. Андин у бүйүк бирлик партийәсиниң бундақ пәйттә мухбирларни күтивелиш йиғини ачқанлиқиға рәһмәт ейитти.

Мустафа дәстичи әпәнди ахбарат баянатини оқуп мундақ деди: «һөрмәтлик ахбарат хадимлири, қиммәтлик сәпдашлирим, шәрқий түркистан аммивий тәшкилатлар мунбириниң қиммәтлик мәсуллири, алди билән силәргә һөрмәт вә еһтирамимни билдүримән, һәммиңләр йиғинимизға хуш кәлдиңлар. Шәрқий түркистан 1949-йили хитайлар тәрипидин бесивелинған түрк земинидур. 71 Йилдин буян у йәрдә зулум бар, қан вә көз йеши ақмақта. Уйғурларға қарита ирқий қирғинчиқ елип берилмақта. Булар түгигичә, тоғриси шәрқий түркистан мустәқил болғучә күрәшлиримизни давамлаштуримиз.»

У йәнә мундақ деди: «хитай шәрқий түркистанда зулум вә ирқий қирғинчилиқ елип бериватқан, милйонлиған қериндашлиримизни лагерларға солап уларға ассимилатсийә вә қирғинчилиқ елип бериливатқан болсиму, түркийәдә буни инкар қиливатқан адәмләр бар. Лекин хитайниң қиливатқанлири бүгүнки күндә дуняға ашкариланди. Һазир шәрқий түркистандики қериндашлиримиз миллий кимликини ипадилийәлмәйду, диний җәһәттин қаттиқ бесимға учримақта. яш әвлатларни миллий әнәнигә уйғун һалда тәрбийәләш чәкләнгән болуп, яшлар җаза лагерлириға апирилип хитай мәдинийити билән тәрбийәләнмәктә. Һәтта «қошмақ туғқан» нами билән уйғурларниң өйлиригә хитай әрләрни орунлаштурмақта. Биз хитайниң бу сияситини қаттиқ әйибләймиз. Шәрқий түркистан та мустәқил болғучә һәр даим уларни қоллаймиз.»
У сөзиниң ахирида түркийә һөкүмитини уйғурларға ярдәм қилишқа чақирип мундақ деди: «түркийә һөкүмити вә түркийәдики аммивий тәшкилатлар буниңға қарита сүкүттә турмаслиқи, қарши чиқиши керәк. Хитайниң бу мәсилидә қанчилик қорққақ икәнликини билимиз. Буниң үчүн һәммә бирдәк хитайға инкас қайтурушимиз керәк.»
У сөзиниң ахирида корона вирусидин кейин шәрқий түркистанда ачарчилиқниң оттуриға чиқиватқанлиқини, түркийә ташқий ишлар министирлиқиниң дәрһал хитай әлчисини чақирип, әндишилирини йәткүзүши керәкликини баян қилди. 

27-Феврал күни әнқәрәдә өткүзүлгән мухбирларни күтивелиш йиғиниға тәклип бойичә қатнашқан һидайәтулла оғузхан ахирида сөз қилип, корона вируси тарқалғандин кейинки шәрқий түркистандики еғир вәзийәтни аңлатти. Андин кейин бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси мустафа дәстичи әпәндигә совға тәқтим қилди. 

Мәзкур йиғин ахирлашқандин кейин һидайәтулла оғузхан әпәнди зияритимизни қобул қилип, һазирқидәк җидди бир пәйттә бүйүк бирлик партийәсиниң мухбирларни күтивелиш йиғини өткүзүп уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитини оттуриға қойғанлиқиниң әһмийитини изаһлап өтти. 

Бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси мустафа дәстичи әпәнди шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң рәиси һидайәт оғузхан башчилиқидики 8 уйғур тәшкилатниң мәсулини ишханисида айрим қобул қилип, уларниң тәләплирини аңлиди. Һидайәтулла оғузхан әпәнди бу һәқтиму мәлумат бәрди. 

Мәзкур мухбирларни күтивелиш йиғиниға қатнашқан «түркийә авази» радийосиниң мухбири миркамил қәшқәрли зияритимизни қобул қилип, һазирқи һөкүмәт бешидики партийә билән һәмкарлашқан бүйүк бирлик партийәсиниң уйғурлар тоғрисида мухбирларни күтивелиш йиғини чақиришиниң әһмийити тоғрисида тохталди. 

Түркийәдә милләтпәрвәрлик идийәсини илгири сүридиған бүйүк бирлик партийәси милләтчи һәрикәт партийәсидин айрилип чиққан мухсин язиҗиоғлу башчилиқидики 5 нәпәр парламент әзаси тәрипидин 1993-йили 1-айниң 24-күни қурулған. Мәзкур партийә қурулған күндин башлап түркий милләтләрниң мәсилилиригә, болупму уйғур мәсилисигә алаһидә көңүл бөлүп кәлмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт