Büyük birlik partiyesi: "Uyghurlar taki erkinlikke érishküche qollashni dawamlashturimiz"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-02-27
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiye büyük birlik partiyesining re'isi, parlamént ezasi mustafa destichi ependi ötküzgen muxbirlarni kütüwélish yighinidin bir körünüsh. 2020-Yili 26-féwral. Türkiye.
Türkiye büyük birlik partiyesining re'isi, parlamént ezasi mustafa destichi ependi ötküzgen muxbirlarni kütüwélish yighinidin bir körünüsh. 2020-Yili 26-féwral. Türkiye.
RFA/Erkin Tarim

26-Féwral küni etigen sa'et 10:30 da türkiye büyük birlik partiyesining re'isi, parlamént ezasi mustafa destichi ependi partiye merkizidiki zalda muxbirlarni kütiwélish yighini ötküzdi. Partiye rehberliri, bezi partiyelerning wekilliri, istanbulda pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan teshkilatlar munbirining re'isi hidayetulla oghuzxan bashchiliqidiki 8 Uyghur teshkilatining mes'ulliri teklip boyiche ishtirak qilghan muxbirlarni kütiwélish yighinigha köp sanda téléwiziye, gézit we xewer agéntliqlirining muxbirliri ishtirak qildi.

Muxbirlarni kütiwélish yighinida mustafa destichi Uyghur mesilisining büyük birlik partiyesi burundin tartip köngül bölüp kéliwatqan bir mesile ikenlikini, Uyghurlar taki erkinlikke érishküche bu dewani qollaydighanliqini tekitlidi. Arqidin hidayetulla oghuzxan söz élip, Uyghurlarning ötken birnechche hepte ichide xitay hökümiti ijra qilghan "Wirusning aldini élish" tedbirlirige maslishish üchün éghir acharchiliqqa duch kelgenlikini, özlirining bu ehwalni Uyghurlardin bashqa türkiye hökümitige, türk jama'etchilikige, Uyghurlargha köngül bölgüchi her sahe kishilirige bildürüsh üchün enqerege kelgenlikini otturigha qoydi. Andin u büyük birlik partiyesining bundaq peytte muxbirlarni kütiwélish yighini achqanliqigha rehmet éyitti.

Mustafa destichi ependi axbarat bayanatini oqup mundaq dédi: "Hörmetlik axbarat xadimliri, qimmetlik sepdashlirim, sherqiy türkistan ammiwiy teshkilatlar munbirining qimmetlik mes'ulliri, aldi bilen silerge hörmet we éhtiramimni bildürimen, hemmingler yighinimizgha xush keldinglar. Sherqiy türkistan 1949-yili xitaylar teripidin bésiwélin'ghan türk zéminidur. 71 Yildin buyan u yerde zulum bar, qan we köz yéshi aqmaqta. Uyghurlargha qarita irqiy qirghinchiq élip bérilmaqta. Bular tügigiche, toghrisi sherqiy türkistan musteqil bolghuche küreshlirimizni dawamlashturimiz."

U yene mundaq dédi: "Xitay sherqiy türkistanda zulum we irqiy qirghinchiliq élip bériwatqan, milyonlighan qérindashlirimizni lagérlargha solap ulargha assimilatsiye we qirghinchiliq élip bériliwatqan bolsimu, türkiyede buni inkar qiliwatqan ademler bar. Lékin xitayning qiliwatqanliri bügünki künde dunyagha ashkarilandi. Hazir sherqiy türkistandiki qérindashlirimiz milliy kimlikini ipadiliyelmeydu, diniy jehettin qattiq bésimgha uchrimaqta. Yash ewlatlarni milliy en'enige uyghun halda terbiyelesh cheklen'gen bolup, yashlar jaza lagérlirigha apirilip xitay mediniyiti bilen terbiyelenmekte. Hetta "Qoshmaq tughqan" nami bilen Uyghurlarning öylirige xitay erlerni orunlashturmaqta. Biz xitayning bu siyasitini qattiq eyibleymiz. Sherqiy türkistan ta musteqil bolghuche her da'im ularni qollaymiz."
U sözining axirida türkiye hökümitini Uyghurlargha yardem qilishqa chaqirip mundaq dédi: "Türkiye hökümiti we türkiyediki ammiwiy teshkilatlar buninggha qarita sükütte turmasliqi, qarshi chiqishi kérek. Xitayning bu mesilide qanchilik qorqqaq ikenlikini bilimiz. Buning üchün hemme birdek xitaygha inkas qayturushimiz kérek."
U sözining axirida korona wirusidin kéyin sherqiy türkistanda acharchiliqning otturigha chiqiwatqanliqini, türkiye tashqiy ishlar ministirliqining derhal xitay elchisini chaqirip, endishilirini yetküzüshi kéreklikini bayan qildi. 

27-Féwral küni enqerede ötküzülgen muxbirlarni kütiwélish yighinigha teklip boyiche qatnashqan hidayetulla oghuzxan axirida söz qilip, korona wirusi tarqalghandin kéyinki sherqiy türkistandiki éghir weziyetni anglatti. Andin kéyin büyük birlik partiyesining re'isi mustafa destichi ependige sowgha teqtim qildi. 

Mezkur yighin axirlashqandin kéyin hidayetulla oghuzxan ependi ziyaritimizni qobul qilip, hazirqidek jiddi bir peytte büyük birlik partiyesining muxbirlarni kütiwélish yighini ötküzüp Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini otturigha qoyghanliqining ehmiyitini izahlap ötti. 

Büyük birlik partiyesining re'isi mustafa destichi ependi sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining re'isi hidayet oghuzxan bashchiliqidiki 8 Uyghur teshkilatning mes'ulini ishxanisida ayrim qobul qilip, ularning teleplirini anglidi. Hidayetulla oghuzxan ependi bu heqtimu melumat berdi. 

Mezkur muxbirlarni kütiwélish yighinigha qatnashqan "Türkiye awazi" radiyosining muxbiri mirkamil qeshqerli ziyaritimizni qobul qilip, hazirqi hökümet béshidiki partiye bilen hemkarlashqan büyük birlik partiyesining Uyghurlar toghrisida muxbirlarni kütiwélish yighini chaqirishining ehmiyiti toghrisida toxtaldi. 

Türkiyede milletperwerlik idiyesini ilgiri süridighan büyük birlik partiyesi milletchi heriket partiyesidin ayrilip chiqqan muxsin yaziji'oghlu bashchiliqidiki 5 neper parlamént ezasi teripidin 1993-yili 1-ayning 24-küni qurulghan. Mezkur partiye qurulghan kündin bashlap türkiy milletlerning mesililirige, bolupmu Uyghur mesilisige alahide köngül bölüp kelmekte.

Toluq bet