Түркийәдики "ийи" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим президент әрдоғанни қаттиқ тәнқит қилди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-03-12
Share
Түркийәдики Түркийәдики "ийи" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим партийәсиниң парламентта қилған сөзидә уйғур мәсилиси тоғрисида алаһидә тохталди вә түркийә һөкүмитини қаттиқ тәнқид қилди. 2021-Йили 9-март, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдики "ийи" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим 9-март күни партийәсиниң парламентта һәптидә бир қетим өткүзүлидиған йиғинда қилған сөзидә уйғур мәсилиси тоғрисида алаһидә тохталди вә түркийә һөкүмитини қаттиқ тәнқит қилди. 10-Март күни җумһурийәт хәлқ партийәсидин болған парламент әзаси бурҗу көксал ханим парламенттики омумий йиғинда сөз қилип, һөкүмәтни қаттиқ тәнқит қилди. Мәрал ақшәнәр ханимниң бу нутуқи бәзи телевизийә вә иҗтимаий таратқулар арқилиқ нәқ мәйдандин тарқитилди. У сөзини мундақ башлиди: "езиз миллитим, қиммәтлик вәтәндашлирим, түркийә һөкүмити дөләт вә милләтниң қиммәт қарашлиридин йирақлишип кәтти. Биз қанчә айдин буян һөкүмәттин ‹қачан шәрқий түркистандики хитай зулумиға қарши инкас қайтурисән?' дәп сораватимиз. Партийәмизниң парламенттики гуруппа мәсуллири парламент рәиси мустафа шәнтоп әпәнди билән көрүшүп, исминиң алдида ‹түрк' аталғуси бар түркийә парламентиниң һеч болмиса, хитай зулуми тоғрисида ортақ бир қарар мақуллашни тәләп қилди. Лекин техиғичә һеч қандақ гәп йоқ. Әмма буни давамлиқ сүйләймиз. Президентимиз техичә сүкүттә, түрк бирликини илгири сүрүватқан һөкүмәтниң шерики милләтчи һәрикәт партийәсиниң рәиси үстәлниң астиға мүкивелип чиқмайватиду. Мисирлиқ рабийә үчүн шуар товлиған һөкүмәт хитайға қарши һечнемә дейәлмәйватиду. Әй, рәҗәп таййип әдоған, узун йиллардин буян пәләстинни қоллап нутуқ сөзлидиңиз. Пәләстинлик ханим-қизлар вә ата-аниларниң пәрядини оттуриға қойдуңиз, пәләстиндики зулумни аңлаттиңиз. Биз һәммимиз сезни қоллидуқ."

Мәрал ақшәнәр ханим рәҗәп таййип әрдоғанниң өзини уйғурларниң орниға қоюп хиял қилип беқишини илтимас қилип, мундақ деди: "президент, көзүңизни юмуп хиял қилип беқиң, қизиңизни, келиниңизни вә аялиңизни, һәммисини хитай лагериға елип кәткинини пәрәз қилип беңиң. Нәврилириңизни хитай лагерға солап қоюп, келиниңиз вә қизиңизниң өйигә хитай әрләрни орунлаштуруп қойса, қандақ қилисиз? бу түрклүккә вә мусулманлиққа сиғамду? көзүңизни юмуп буни хиял қилип беңиң. Һөрмәтлик президент әрдоған, бундақ бир әһвалда қандақ қилисиз?"

"ийи" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим 9-март күни түркийә парламентида қилған сөзидә хитайниң қолиниң уйғурларниң муқәддәс җайлириға тегиватқанлиқини, рәҗәп таййип әрдоғанниң хитайниң бу қолини тутмаслиқи керәкликини тәкитләп, мундақ деди: "һәптә ахирида шәрқий түркистандики мәсчитләрдә тартилған синалғу көрүнүшлирини көрмигәнләр йоқ. Инсанлар җамәниң ичидә йәп-ичип, ойнап йүрүйду? хитай һөкүмити қәшқәрдики мәсчитләрни саяһәт орниға өзгәртишни қарар қилипту. Қәшқәрдики көп сандики мәсчитни ашхана вә чайханиға айландурупту. Һөрмәтлик президент рәҗәп таййип әрдоған, мәсчитләр бизниң муқәддәс җайлиримиз. Хитайда қериндашлиримиз езиливатиду, муқәддәс җайлиримизға, мәһрәмлиримизгә хитайниң қоли тегиватиду. Һөрмәтлик әрдоған, қачан сүкүтиңизни бузисиз? қачан долларниң һесабини қилмай, муқәддәс йәрләргә тәгкән хитайниң қолини тутмаймән дәйсиз? хитайниң қолини сундур демидуқ, хитайниң қолини тутмаң дәватимиз, тутмаң!"

У түркийә һөкүмитини һәр җәһәттин қоллап келиватқан милләтчи һәрикәт партийәси билән президент рәҗәп таййип әрдоғанни қаттиқ тәнқит қилип, мундақ деди: "һөкүмәтниң кичик шерикини хитайпәрәс доғу пәринчәк өз тәсири астиға еливалди. Мәнсәп вә һоқуқ үчүн түрк дуняси дәвасидин ваз кәчти, буниму чүшәндуқ. Лекин президент әрдоғанниң хитай алдидики бу бойни қисиқлиқи бәш миң йиллиқ тарихқа игә түрк миллитигә яришамду? һеч номус қилмамсиз, һеч хиҗил болмамсиз, һөрмәтлик әрдоған?"

Түркийә парламентида түркийәни идарә қиливатқан адаләт вә тәрәқият партийәсидин башқа партийәләрниң парламент әзалири арқа-арқидин парламентта сөз қилип, уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитини оттуриға қоймақта. Шуниң билән бирликтә улар йәнә түркийә һөкүмитиниң уйғурларға игә чиқмиғанлиқини тәнқит қилмақта. 10-Март күни җумһурийәт хәлқ партийәсидин болған парламент әзаси бурҗу көксал ханим парламенттики омумий йиғинда сөз қилип, һөкүмәтни қаттиқ тәнқит қилди. У мундақ деди: "түркийәниң җаза лагерлири мәсилисидә сүкүттә турувелиши, ислам һәмкарлиқи тәшкилатиниң мәсуллуқ вәзиписини өтәватқан мәзгилдиму уйғурлар тоғрилиқ һечқандақ бир иш қилмиғанлиқи, 2019-йили 3-айниң 1-күнидин 2-күнигичә өткүзүлгән ислам дөләтлири ташқий ишлар министирлири йиғинида уйғур мәсилисини оттуриға қоюш уяқта турсун, хитай дөлитигә рәһмәт ейтишини қобул қилалмаймиз. Бу йәрдә давамлиқ уйғурлар бизниң қериндишимиз дәйсиләр, әмма уйғурлар зулумға учраватса сүкүттә турусиләр. Силәрниң қериндашлиқиңлар буму? шәрқий түркистанда еғир зулумға, искәнҗигә вә тән җазасиға учраватқанларниң көпи аяллар вә балилардур. Һөкүмәтниң бу мәсилисигә қарап турмаслиқини тәләп қилимиз."

Түркийә парламентида һәр һәптә дегүдәк уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити өктичи партийәләрдин болған парламент әзалири тәрипидин оттуриға қоюлмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт