Мәрал ақшәнәр ханим: "шәрқий түркистан дәвасиға игә чиқиш бизниң виҗданий вә инсаний вәзипимиз"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-03-16
Share
Мәрал ақшәнәр ханим: Түркийә "ийи" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим д у қ муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди мәзкур партийә мәркизидә. 2021-Йили 15-март, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдә қурулғандин буян уйғур мәсилисини изчил һалда түркийә парламентида оттуриға қоюп келиватқан "ийи" йәни "яхши" партийәсиниң рәиси мәрал ақшәнәр ханим д у қ муавин рәиси доктор әркин әкрәм, д у қ ниң иҗраийә рәиси өмәр қанат вә дуня уйғур қурултийи вәхпә рәиси абдурешит абдулхәмит башчилиқидики һәйәтни 15-март күни партийә мәркизидә қобул қилип, уларға өз партийәсиниң уйғурларниң авази болуватқанлиқини, "шәрқий түркистан дәвасиға игә чиқишниң виҗданий вә инсаний вәзипилири икәнлики" ни тәкитлиди.

15-Март күни елип берилған бир йерим саәт давамлашқан учришишқа "ийи" партийәсиниң ташқи сиясәткә мәсул муавин рәиси пешқәдәм дипломат әхмәт камил әрозан әпәнди, түркий хәлқләргә мәсул муавин рәиси явуз ағиралиоғлу әпәнди вә парламент әзаси фаһрәттин йоқуш әпәндиләр иштирак қилди. Улар өзлириниң уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитигә бәкла ечинидиғанлиқини, бундин кейин түркийәдә болупму түркийә парламентида уйғурлар үчүн немиләрни қилалайдиғанлиқи һәққидики пиланлирини уйғур һәйити билән ортақлашти. Өмәр қанат әпәнди, америка, канада вә голландийә қатарлиқ дөләтләрниң парламентлирида мақуллуқтин өткән вә өтүш алдида турған қанун вә қанун лайиһәлири тоғрисида мәлумат бәрди.

(Оңдин солға)  түркийә

Мәрал ақшәнәр ханим д у қ һәйитигә "хуш кәлдиңиз" дегәндин кейин өзиниң шәрқий түркистанға 3 қетим барғанлиқини, һәр қетим барған вақтида бесимниң күчәйгәнликини һес қилғанлиқини, хитайниң немә үчүн бунчивала вәһший сиясәт йүргүзүватқанлиқиниң давамлиқ һалда каллисида соал пәйда қилип келиватқанлиқини сорап мундақ деди: "шәрқий түркистанға 3 қетим бериш пурситини худа маңа несип қилди. Тунҗи қетим совет иттипақи йимирилип, коммунист түзүми өзгириватқан, сиясәт юмшаватқан мәзгилдә бардим. Лекин хитайниң шәрқий түркистандики зулум сияситиниң йәнила өзгәрмигәнликини көрдүм. Әң ахирқи қетим 2009-йили 6-айда әйни вақиттики дөләт президенти абдулла гүл шәрқий түркистанға зиярәт елип барғанда һәйәт ичидә идим. У вақитта хитайниң бесим сияситини бәкла күчәйгәнликини һес қилдим."

"ийи" партийәси рәиси мәрал ақшәнәр ханим, д у қ һәйитидин мундақ бир соал сориди. "мениң калламда соал пәйда қиливатқан бир мәсилә бар. Бир йерим милярд нопуси бар хитай, уйғурларға қарита немә үчүн бундақ вәһший бир сиясәтни таллиди?"

Бу соалиға д у қ муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди тәпсилий җаваб бәрди.

Бир йерим саәт давамлашқан учришиштин кейин мәрал ақшәнәр ханимдин "сиз сайламда утуп чиқип түркийәдә һөкүмәт қурсиңиз уйғур мәсилисини қандақ һәл қилисиз?" дегән соалимизға у мундақ җаваб бәрди: "уйғур мәсилисини күнтәртипкә әкелимиз. Түркийәниң хитай билән болған мунасивитини қайта көздин көчүримиз. Түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәттә уйғур мәсилисини муһим бир мәсилә сүпитидә күнтәртипкә әкелип һәл қилишниң йоллирини издәймиз".

Зиярәт ахирлашқандин кейин д у қ ниң муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди бу һәқтә зияритимизни қобул қилди. У, д у қ рәһбәрлириниң "ийи" партийә рәиси мәрал ақшәнәр ханим билән учришишидики мәқсити тоғрисида тохталди.

Д у қ иҗраийә комитети рәиси өмәр қанат әпәнди д у қ ниң қолға кәлтүргән мувәппәқийәтлири, америка, канада вә голландийә қатарлиқ дөләтләрдики парламентларда мақуллуқтин өткән уйғурлар тоғрисидики қанун вә лайиһиләр тоғрисида мәлумат бәрди. У, радийомизға бу һәқтә мәлумат бәрди.

Мәлум болғинидәк 2017-йили түркийә билән хитай оттурисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" түркийә парламентида музакиригә қоюлушни күтмәктә. Мәрал ақшәнәр ханим "ийи" партийәсиниң мәзкур келишимниң парламенттин өтүшини тосуш үчүн қолидин кәлгәнни қилидиғанлиқини тәкитлиди. Доктор әркин әкрәм әпәнди бу һәқтә мәлумат бәрди.

Д у қ һәйити бәргән мәлуматларни аңлиғандин кейин "ийи" партийәси рәиси мәрал ақшәнәр ханим шәрқий түркистанлиқларға игә чиқишниң өзлириниң виҗданий вә инсаний вәзиписи икәнликини тәкитлиди. Доктор әркин әкрәм әпәнди бу һәқтә тохталди.

2018-Йили "ийи" партийәсиниң парламент әзаси лүтфү турқан әпәнди билән, фаһрәттин йоқуш әпәнди уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитини тәкшүрүш тоғрисида тәклип лайиһәси сунған болсиму рәт қилинғаниди. Мәзкур партийәниң парламенттики мәсули лүтфү түркқан әпәнди йеқинда сунған уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида түркийә парламентида тәкшүрүш елип берип буниң нәтиҗисини дуня җамаәтчиликигә җакарлаш тоғрисида сунулған тәклип, 2021-йили 10-март күни түркийә парламенти омумий йиғинда музакиригә қоюлған болуп, рәт қилинғаниди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт