Bursa sheher bashliqi élinur aqtash ependi Uyghur oqughuchilarni yoqlidi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-08-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Bursa sheher bashliqi élinur aqtash ependi Uyghur oqughuchilarni yoqlidi. 2019-Yili 19-awghust, türkiye.
Bursa sheher bashliqi élinur aqtash ependi Uyghur oqughuchilarni yoqlidi. 2019-Yili 19-awghust, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyede oquwatqan bezi Uyghur oqughuchilarning pasportining mudditi toshup qalghan bolsimu emma xitay ularning pasportini uzartip bermeywatqan, uning üstige ular ata-aniliri bilenmu alaqe qilalmay endishe ichide yashawatqan peytte türkiyening gherbiy rayonigha jaylashqan türkiyening altinchi chong shehiri bolghan bursa shehiri bashliqi élinur aqtash ependi "Uyghur medeniyet öyi" ge bérip bursada oquwatqan Uyghur oqughuchilardin hal sorighan.

19-Awghust küni bursa sheher bashliqi élinur aqtash ependi bashchiliqidiki sheherlik hökümet rehberliri bursada oquwatqan 120 oqughuchi pa'aliyet élip bériwatqan "Uyghur medeniyet öyi" ge bérip Uyghur oqughuchilardin hal sorighan. Uyghur oqughuchilar ulargha wetinidiki éghir weziyetni anglatqandin sirt türkiye hökümitining Uyghur muhajir zinnetgülni tajikistan arqiliq xitaygha qayturup bergendin kéyin özlirining ensireshke bashlighanliqini, bezi Uyghur oqughuchilarning pasportining mudditi toshup qalghan bolghachqa türkiyede zor qiyinchiliqlargha uchrawatqanliqini éytqan.

Bursa sheher bashliqi Uyghur oqughuchilarning mesilisini türkiye hökümitining hel qilalaydighanliqini, özining sheher bashliqi bolush süpiti bilen oqughuchilargha yardem qilishqa tirishidighanliqini bayan qilip mundaq dégen: "Silerning mesilenglar, eslide bizningmu mesilimiz. Bu hökümet hel qilishqa tégishlik mesile, bizning arzu-ümidlirimiz bilen bolidighan ish emes. Bu yerde biz sheherlik hökümet bolush süpitimiz bilen qilalaydighan ishimiz, silerning medeniyitinglarni qoghdash we tonutush, silerge ige chiqishtin ibaret. Eslide qilishqa tégishlik ish Uyghurlar duchar boluwatqan zulumni yoq qilish. Buni emelge ashurush üchün hökümetler istratégiye tüzüshi kérek".

Bursa shehiridiki uludagh uniwérsitéti sen'et fakultéti proféssori, türk dunyasi muzika tetqiqat instituti mudiri doktor erdem özdemir ependimu bursa sheher bashliqi bilen birlikte Uyghur oqughuchilardin hal sorighan. U, bizge bu heqte melumat bérip mundaq dédi: "Men uludagh uniwérsitéti oqutquchisi we bizning uniwérsitétta oquwatqan Uyghur oqughuchilarning akiliri bolush süpitim bilen türk dunyasining qelbi bolghan sherqiy türkistandin kelgen Uyghur oqughuchilarning mesililirini, dertlirini anglash, shundaqla kech qalghan bolsaqmu ularning qurban héytini tebriklesh üchün bardim. Bursa eng köp Uyghur oqughuchilar kélip oquydighan sheher bolup qaldi. Uludagh uniwérsitétining mudiri Uyghur oqughuchilargha yaxshi shert-shara'it yaritip berdi. Hazir uniwérsitétimizgha 120 Uyghur oqughuchi imtihan almay qobul qilindi. Epsuski bularning köpi hazir ata-aniliri bilen alaqe quralmaywatidu. Pütünley bursa xelqining bursadiki ammiwiy teshkilatlarning yardem qilishi bilen turmushini qamdawatidu".

Erdem özdemir ependi bügün bursa sheher bashliqi élinur aqtash ependining Uyghur oqughuchilarning qiyinchiliqlirini anglighanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Bügün sheher bashliqimiz Uyghur oqughuchilarning qiyinchiliqlirini anglidi. Mesilen bezi oqughuchilarning pasportining mudditi toshup kétiptu. Heqsiz dawalinishta qiyinchiliqliri bar iken, bezi oqughuchilar chet'ellik oqughuchilar qatarida mektepke oqush puli töleshke mejbur qéliwétiptu. Bu qiyinchiliqlirini anglatti. Bursa sheher bashliqi Uyghur oqughuchilarning bu qiyinchiliqlirini hel qilip bérish üchün qolidin kelgenni qilidighanliqini, munasiwetlik rehberlerge bularni deydighanliqini éytti. Bu uchrishishtin bizmu Uyghur oqughuchilarmu xursen boldi".

Türkiyede oquwatqan Uyghur oqughuchilar yildin yilgha köpeymekte. Bursa shehiridiki uludagh uniwérsitétida oquwatqan 120 neper Uyghur oqughuchining wekili abduqadir abdukérim ziyaritimizni qobul qilip, Uyghur oqughuchilarning köpi a'ilisige téléfon qilip, ata-anisining salametlikinimu bilelmeywatqan bügünki künde türkiyening gherbiy rayonigha jaylashqan bursa shehirining sheher bashliqining "Uyghur medeniyet öyi" ge kélip, Uyghur oqughuchilardin hal sorash bilen birlikte Uyghur oqughuchilarning türkiyede duchar boluwatqan qiyinchiliqlirini anglighanliqini bayan qildi.

Bursa shehiri Uyghur oqughuchilar eng köp sheherlerdin biri hésablinidu. Uyghur oqughuchilarning öz yurtigha bolghan séghinishini azaytish üchün bursa osman'ghazi nahiyelik hökümet ulargha "Uyghur medeniyet öyi" échip bergen.

Zinnetgül tursunning tajikistan arqiliq xitaygha qayturulghanliqi delillen'gendin kéyin Uyghur oqughuchilar ichide xitaygha qayturulush endishisi küchiyiwatqanliqi ilgiri sürülmekte. Abdulqadir abdukérim bu heqtiki so'alimizgha jawab bérip bezi oqughuchilarning pasportining mudditining toshup qalghanliqini, xitay elchixanisining ularning pasportlirini uzartip bérishni ret qilghanliqi, pasportning waqti ötüp kétish qatarliq seweblerdin ularning türkiyede turush ruxsiti, yeni qamet élishta qiyinchiliqqa uchrawatqanliqini bayan qildi.

Türkiye bilen xitay arisidiki hemkarliqning küchiyishi hemde zinnetgül weqesidin kéyin türkiyede turushluq, köp sandiki téxi iqametliri, yeni qanunluq turush ruxsetnamiliri hel bolmighan Uyghurlarning, hetta bir qisim oqush meqsitige kélip iqametsiz qalghan Uyghur yashlirining özliriningmu türkiye saqchi da'iriliri teripidin tutulup, xitaygha qayturuwétilishidin ensiresh xahishi peyda boluwatqanliqi inkas qilinmaqta.

Bursadiki "Uyghur medeniyet öyi" bu yil 6-ayda échilghan bolup, Uyghur medeniyitini, örp-adetlirini tonutush üchün öyning ichi Uyghur chalghu eswabliri, Uyghur zinnet buyumliri bilen bézelgen.

Toluq bet