Мустафа дәстичи: "хитай түркий хәлқләргә қарита ирқий қирғинчилиқ елип бериватиду"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-09-09
Share
Мустафа дәстичи: Түркийәдики бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси мустафа дәстичи әпәнди өркәш дөләт вә әркин әкрәм әпәндиләрни партийә мәркизидә қобул қилған қобул қилди. 2021-Йили 7-сентәбир, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Қурулған күндин тартип түрк дунясиға, болупму уйғур дәвасиға алаһидә көңүл бөлүп келиватқан түркийәдики бүйүк бирлик партийәсиниң рәиси мустафа дәстичи әпәнди тәйвән парламенти кишилик һоқуқ комитетиниң муавин баш катипи өркәш дөләт билән дуня уйғур қурултийиниң муавин рәиси доктор әркин әкрәмни партийә мәркизидә қобул қилған. У көрүшүштә хитайниң уйғур, қазақ қатарлиқ түркий хәлқләргә қарита ирқий қирғинчилиқ вә мәдәнийәт қирғинчилиқи елип бериватқанлиқини, буниңға қарита түркий җумһурийәтлири билән мусулман дөләтләрниң ортақ инкас қайтуруши керәкликини тәкитлигән.

7-Сентәбир күни бүйүк бирлик партийәсиниң мәркизидә өткүзүлгән бу учришишта нуқтилиқ һалда уйғур мәсилисини қандақ қилип қайтидин дуняниң күнтәртипигә, болупму түрк вә ислам дунясиниң күнтәртипигә елип келиш мәсилиси тоғрисида музакирә елип берилған. Учришишқа бүйүк бирлик партийәсиниң түркий хәлқләргә мәсул муавин рәиси али кәсәр әпәндиму иштирак қилған.

Учришишта д у қ ниң муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди билән өркәш дөләт әпәнди мустафа дәстичи әпәндигә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити, уйғур дәвасиниң хәлқарадики әһвали вә түркийәниң оттура асия түркий җумһурийәтлири билән бирликтә хитайға қарши турушниң йоллирини аңлатти. Өркәш дөләт әпәнди уйғурларни изчил қоллап келиватқан бүйүк бирлик партийәсигә бир уйғур әвлади болуш сүпити билән рәһмәт ейтидиғанлиқини билдүргәндин сирт, түркийәниң болупму, бүйүк бирлик партийәсиниң тәйвән билән һәмкарлишиши тоғрисидики тәләп-пикирлириниму оттуриға қойған.

Мустафа дәстичи әпәнди мундақ дегән: "биз хитайниң әнқәрәдики баш әлчисигә көп қетим ‹силәр шәрқий түркистан мәсилисини түркийә билән музакирилишиш арқилиқ һәл қилиңлар, бизниң партийәму буниңда вәзипә алсун. Болмиса бу мәсилә бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң, явропа иттипақиниң вә америка қошма шитатлириниң мәсилисигә айлинип кетиду' дедуқ. Лекин хитайниң бесивалған земин шәрқий түркистандин чиқип кетиш нийити әсла болмиғачқа, у йәрдики уйғур вә қазақ қатарлиқ түркий хәлқләргә қарита ирқий қирғинчилиқ елип берип, уларни вә уларниң мәдәнийәтлирини пүтүнләй йоқ қилишни давам қиливатиду. Қисқиси, ирқий қирғинчилиқ елип бериватиду."

Мустафа дәстичи әпәнди бундақ бир ирқий қирғинчилиққа мусулман дөләтлириниң, болупму түркий җумһурийәтлириниң сүкүттә турмаслиқи керәкликини, бу тоғрилиқ бүйүк бирлик партийәсиниң қолидин кәлгәнни қилидиғанлиқини баян қилип мундақ дегән: "буниңға түркий җумһурийәтлири ортақ инкас қайтуруши керәк, мусулман дөләтлириму шундақ қилиши керәк. Әпсуски, түрк дуняси билән ислам дуняси шәрқий түркистандики ирқий қирғинчилиққа қарита сүкүттә турушни давам қилмақта. Биз алдимиздики күнләрдә түрк дунясида һәм ислам дунясида бу мәсилини техиму күчлүк авазда оттуриға қоюмиз."

Бүйүк бирлик партийәси түркийәдики кичик партийәләрдин бирси һесаблансиму, әмма уйғур мәсилисидә бурундин тартип изчил һалда авазини чиқирип кәлмәктә. Ундақта, бу партийә ислам вә түрк дунясиға тәсир көрситәләрму? д у қ ниң муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди мәзкур партийә башқа чоң партийәләрдәк тәсир көрситәлмисиму, әмма мәлум дәриҗидә тәсири болидиғанлиқини баян қилди.

Мустафа дәстичи әпәнди учришишта партийәсиниң дуняниң һәр қайси җайлиридики хитайға қарши дөләт вә гуруһлар билән һәмкарлишишқа тәйяр икәнликини оттуриға қойған. Доктор әркин әкрәм әпәнди бу хил партийәләр мусулман дөләтлиридә уйғур мәсилисини аңлатса, демократик дөләтләрниңму алқишлишиға еришәләйдиғанлиқини оттуриға қойди.

Түркийәдә милләтпәрвәрлик идийәсини илгири сүридиған бүйүк бирлик партийәси милләтчи һәрикәт партийәсидин айрилип чиққан мухсин язиҗиоғлу башчилиқидики 5 нәпәр парламент әзаси тәрипидин 1993-йили 1-айниң 24-күни қурулған партийәдур. Мәзкур партийә қурулған күндин башлап, түркий милләтләрниң мәсилилиригә, болупму уйғур мәсилисигә алаһидә көңүл бөлүп кәлмәктә. Җаза лагерлири мәсилиси чиққандин кейинму түркийә парламентида вә өз партийәсидә көп қетим мухбирларни күтүвелиш йиғини чақирип, уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитини оттуриға қоюп кәлмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт