10-Dékabir küni türkiyede Uyghurlar toghriliq köpligen pa'aliyetler ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-12-12
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiyede élip bérilghan Uyghurlar toghrisidikisi pa'aliyetlerdin körünüsh.
Türkiyede élip bérilghan Uyghurlar toghrisidikisi pa'aliyetlerdin körünüsh.
RFA/Erkin Tarim

Uyghur mesilisining xelq'arada künsayin küchiyishige egiship türkiyening her qaysi jaylirida xitaygha qarshi naraziliq pa'aliyetliri köpeymekte. Shundaqla Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini otturigha qoyush üchün doklat bérish, metbu'at bayanati élan qilish qatarliq pa'aliyetler birining arqisidin biri ötküzülmekte.

10-Dékabir küni "Dunya kishilik hoquq xitabnamisi" qobul qilghanliqining 71 yilliqi munasiwiti bilen enqerediki xelq'araliq kishilik hoquqi teshkilati yildirim beyazit uniwérsitétining zalida "Sherqiy türkistanda kishilik hoquq depsendichiliki" témisida doklat bérish yighini ötküzüldi.

Enqerediki qughulu baghchisida türkiyening eng chong ammiwi teshkilatliridin biri bolghan kadirlar uyushmisi bashchiliqida 8 teshkilat birlikte Uyghurlarning éghir weziyiti toghrisida metbu'at bayanati élan qilish yighini ötküzdi. Mezkur pa'aliyetke sabiq parlamént ezasi, ammiwi teshkilat mes'ulliri, oqughuchilar we enqerediki Uyghurlar qatnashti.

10-Dékabir küni qeyseri, bitlis, kastamonu, qiriqlaréli, eskishéhir wilayetliride Uyghurlarning éghir weziyiti toghrida metbu'at bayanati bérish yighini ötküzüldi.

Izmirdiki ege uniwérsitétining proféssori alimjan inayet ependi 9-dékabir küni afyondiki qojatepe uniwérsitétida, 10-dékabir küni izmirdiki türk ojaqliri teshkilatida Uyghurlar duchar boluwatqan kishilik hoquqi depsendichiliki toghrisida doklat berdi.

10-Dékabir küni yildirim beyazit uniwérsitétidiki doklat bérish yighinida xelq'araliq kishilik hoquqi teshkilati re'isi remzi chayir ependi bilen enqerediki Uyghur institutining mudiri erkin ekrem ependi doklat berdi. Doktor erkin ekrem ependi bu munasiwet bilen ziyaritimizni qobul qilip, yighinda bergen doklati toghrisida melumat berdi.

Enqerediki qughulu baghchisida ötküzülgen namayishqa 400 etrapida kishi ishtirak qildi. Namayishta kadirlar uyushmisining re'isi muxbirlargha bayanat bérip, xitayning Uyghurlargha élip barghan bésim siyasitini eyiblesh bilen birlikte türkiye hökümitini Uyghurlargha ige chiqishqa chaqirdi. Bu namayishqa ishtirak qilghan zakir haji bu heqte bizge melumat berdi.

Proféssor doktor alimjan inayet ependimu ziyaritimizni qobul qilip, özining afyon we izmirda bergen doklatliri heqqide melumat berdi.

Enqerediki xelq'araliq kishilik hoquq teshkilati 2014-yili qurulghan bolup, hazirghiche köp qétim Uyghurlar toghrisida pa'aliyet élip bardi. Mezkur teshkilatning re'isi remzi chayar ependi bundin kéyinmu Uyghurlar duchar boluwatqan éghir weziyetni tügitish üchün tirishidighanliqini bayan qildi. U mundaq dédi: "Bizning teshkilatimiz 2014-yili quruldi. Sherqiy türkistandin kelgen xewerler bizni bekla échinduridu. Biz sherqiy türkistandiki tiragédiyelerni dunya jama'etchilikige anglitish üchün türkiyede we dunyada qolimizdin kelgenche tirishchanliq körsitimiz. Bu toghrida türkiyediki sherqiy türkistan teshkilatliri bilenmu hemkarlishimiz."

Toluq bet