Twittér xitaygha munasiwetlik minglighan saxta hésablarni taqighan

Muxbirimiz memetjan jüme
2021-12-05
Share
Twittér xitaygha munasiwetlik minglighan saxta hésablarni taqighan Twittér xitaygha munasiwetlik minglighan saxta hésablarni taqighan. 2021-Yili noyabir.
Photo: RFA

Twittér Uyghur rayonidiki kishilik hoquq depsendichilikige qarshi tetür teshwiqat herikiti bilen shughullinidighan xitay hökümitige alaqidar 2 ming 160 saxta teshwiqat hésabini taqighan. “Muhapizetchi” gézitining körsitishiche, mutexessisler bularning “Shermendilerche” élip bériliwatqan teshwiqat herikitining bir qismi ikenlikini bildürgen.

Bu herikette resim, aptomatlashturulghan hésablar we saxta Uyghur abontlar qollinilip, “Rayondiki bextlik turmush” toghrisidiki dölet teshwiqati we saxta ispatlar tarqitilidiken. Bular saxta uchur arqiliq rayonda yillardin buyan dawam qiliwatqan zulum siyasiti, keng kölemlik lagérgha tashlash qilmishi, qayta terbiyelesh programmisi, mejburiy emgek we mejburiy tughmas qilish opératsiyesi heqqidiki eyibleshlerni ret qilidiken.

Awstraliye istratégiyelik siyaset tetqiqat instituti (ASPI) ning tehlilchilirining sözige qarighanda, twittér taqighan 2160 hésabtiki mezmunlar “Shermendilerche” ishlen'gen iken.

Xitay hökümitige baghlan'ghan bu hésablar ikki yürüsh bolup, bularning eng chongida xitay kompartiyesining Uyghur diyarigha munasiwetlik tetür teshwiqatini kücheytidighan 2048 hésab tori bar iken. Qalghan 112 xil ikkinchi yürüsh hésab tori “Changyü medeniyiti” namliq bir shexsiy shirketke chétilidiken. ASPI Ning ashkarilishiche, mezkur shirket Uyghurlarning xitay hökümitini qollaydighanliqi mezmun qilin'ghan filimlarni ishlesh toghrisida Uyghur rayonluq hökümet bilen toxtamlashqan iken.

Bu hésablarning her birining 30 mingdin artuq twittér uchuri tarqatqanliqi éniqlan'ghan bolup, tiwittiérgha Uyghur diyaridiki ziyankeshlikler heqqide uchurlar yollan'ghan haman ular StopXinjiangRumours# yeni “Shinjang ighwalirini toxtat” namliq heshteg astida uninggha qarshi resim we filim qatarliq tetür teshwiqatlarni tarqitishqa bashlaydiken.

ASPI Bildürüshiche, bu hésablarning 97 pirsentining egeshküchiliri besh nepergimu yetmeydighan bolsa, qalghan 73 pirsentining birmu egeshküchisi yoq iken. Bular tarqatqan 98 pirsent uchur tiwittérda yaqturush yaki qayta yollinishqa érishelmigen bolsimu, qalghan ikki pirsent qismini da'im xitay diplomatliri qayta tarqitip, mezmunni inawetlik qilidiken.

ASPI Ning doklatida körsitilishiche, bu teshwiqat herikiti xitay kompartiyesining kelgüsidiki tetür teshwiqat herikitining yönilishini eks ettüridiken.

Hitay hökümiti we xitay kompartiyesining amérika sotsiyal médiya supiliridin paydilinip tetür teshwiqat tarqitish herikitining xéli köp uchraydighanliqi melum.

Bir nechche kün ilgiri amérikining “Méta” shirkiti xitayning tetür teshwiqat herikitige chétishliq 500 din oshuq saxta féysbuk hésabini taqighan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet