Istanbulda Uyghur pen - tetqiqatchilar we oqughuchilar uchrishish yighini ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2016-10-07
Share
turkiye-uyghur-akademiye-2016.jpg Uyghur akadémiyisining yighinigha kelgen Uyghur tetqiqatchilar
RFA/Arslan


7 - Öktebir jüme küni merkizi istanbulgha jaylashqan Uyghur akadémiyisining uyushturushi bilen fatih sultan mehmet uniwéristétining yighin zalida, Uyghur tetqiqatchilar bilen oqughuchilar uchrishish yighini ötküzüldi.

Yighin'gha dunyaning oxshimighan jayliridin istanbulgha kelgen Uyghur tetqiqatchilar, zhurnalistlar we doktorlar, proféssorlar hemde istanbulning oxshimighan jaylirida oquwatqan Uyghur oqughuchilardin köp sanda kishi qatnashti.

Yighinda aldi bilen Uyghur akadémiyisining re'isi abdulhemit qaraxan söz qilip bu yighinni uyushturushning ehmiyiti we meqsiti toghrisida toxtaldi.

Kéyin yighinda amérikidin kelgen tibbiy dorishunasliq penliri ilmi doktori rishat abbas borhan, gottin'gin uniwéristéti torkologiye we ottura asiya tetqiqat merkizining tetqiqatchisi doktor ablet semet, yaponiyedin kelgen doktor erkin abliz, shiwétsiyedin kelgen musteqil tetqiqatchi abdushükür muhemmet qatarliq tetqiqatchilar, chet'ellerdiki oqush pursetliri, gherb elliridiki Uyghurlarning ehwali, chet'ellerdiki Uyghurlarning ijtima'i mesililiri dégen mezmunlarda söz qildi.

Ikki sa'et dawam qilghan yighinda deslepte doktor rishat abbas ependi söz qilip, amérikidiki uniwérsitétlar we oqush pursetliri we oqughuchilar toghrisida toxtaldi. Kéyin amérikigha tünji bolup kelgen Uyghurlarning tarixliri, Uyghurlarning til, medeniyet we ijtima'i hayatliri toghrisida toxtaldi.

Doktor rishat abbasning bildürüshiche, amérikigha tünji bolup 1950 - yillarda dawut osman ependi isimlik kishining bérip yerleshkenlikini, 1960 - 1979 - yillar arisida 7 bilen 10 etrapida Uyghur a'ile kélip yerleshkenlikini bildürdi.

Uyghur akadémiyisining re'isi abdulhemit qaraxan sözde
Uyghur akadémiyisining re'isi abdulhemit qaraxan sözde
RFA/Arslan

Doktor rishat abbas ependi sözide yene, amérikidiki Uyghur oqughuchilarning sani toghrisida toxtilip, 1980 - 1989 - yillar arisida 15 - 20 oqughuchi barliqi, bu san 1990 - yildin 1999 - yillar arisida 100 ge chiqqanliqini, 2009 - din 2016 - yilghiche bolghan ariliqta amérikining oxshimighan mektepliride 1000 dek oqughuchi barliqini bildürdi.

Yighinda söz qilghan doktor erkin abliz ependi yaponiyidiki bir qisim uniwéristétlarni tonushturup ötti we oqush pursetliri toghrisida keng melumat berdi.

Doktor erkin abliz ependi sözide yene, yaponiyidiki Uyghurlarning nopusi, ijtima'i hayati, yerlishish tarixi toghrisida toxtilip, yaponiyide hazir texminen 2000 gha yéqin Uyghur barliqini, bulardin 7 - kishi uniwérisitétlarda oqutquchi ikenlikini, 300 Uyghurning yaponiyening dangliq chong shérketliride xizmet qilidighanliqini bildürdi.

Yighinda söz qilghan musteqil tetqiqatchi abdushükür muhemmed shiwétisiyediki Uyghurlarning nopusi, ijtima'i hayati we shiwétsiyige tünji bolup yerleshken Uyghurlarning tarixi toghrisida toxtaldi.

Yighin axirida, oqughuchilar yighinda söz qilghuchilardin amérika, yaponiye we gérmaniyidiki mektepler we oqushqa qobul bolush shert - shara'itliri toghrisida so'al soridi. Munasiwetlik söz qilghuchilar otturigha qoyulghan so'allargha etrapliq jawab berdi.

Bu yighin'gha eslide 10 - ayning 8 - 9 - künliri istanbulda ötküzülidighan Uyghur tarixi tetqiqati ilmiy muhakime yighinigha qatnishish üchün istanbulgha kelgen, Uyghur pen tetqiqatchilar, doktor, proféssorlar we yazghuchilarmu qatnashti.

Amérikidin kelgen doktor dolqun qembiri, doktor esed solayman, qirghizistandin kelgen ekberjan bawudun, se'udiy erebistandin kelgen sirajiddin ezizi qatarliq tetqiqatchi alimlar yighinning sherep méhmanliri boldi.

Biz bu yighin toghrisida téximu köp melumatqa érishish üchün yighinni uyushturghan Uyghur akadémiyisining re'isi abdulhemit qaraxan bilen söhbet élip barduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet