Uyghur akadémiyesi “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” namliq yighin ötküzdi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2021-09-20
Share
Uyghur akadémiyesi “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” namliq yighin ötküzdi Uyghur akadémiyesining uyushturushi bilen échilghan “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” témisidiki yighinda Uyghur akadémiyisining re'isi doktor perhat qurban tengritaghli sözlimekte. 2021-Yili 18-séntebir, türkiye.
RFA/Arslan

18‏-Séntebir shenbe küni merkizi istanbulgha jaylashqan Uyghur akadémiyesining uyushturushi bilen “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” dégen témidamexsus yighin échildi.

Yighin'gha türkiyening her qaysi jaylirida xizmet qiliwatqan Uyghur ziyaliylar, ilmiy tetqiqatchilar we Uyghur teshkilatlarning rehberliri bolup, 35 kishi qatnashti.

Uyghur akadémiyesining uyushturushi bilen échilghan “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” témisidiki yighindin körünüsh. 2021-Yili 18-séntebir, türkiye.
Uyghur akadémiyesining uyushturushi bilen échilghan “Sherqiy türkistan milliy kürishining yéngi yüzlinishi we qilishqa tégishlik zörür xizmetler” témisidiki yighindin körünüsh. 2021-Yili 18-séntebir, türkiye.

Yighin türkiye we sherqiy türkistanning istiqlal marshi oqush bilen bashlandi. Yighinda aldi bilen Uyghur akadémiyesining re'isi doktur perhat qurban tengritaghli échilish sözi qildi. U sözide oxshimighan bir pikir-qarashlargha hörmet qilish, oxshash bolghan noqtilarda birlik hasil qilishni otturigha qoyup mundaq dédi: “Biz üchün hazir muhim bolghini arimizdiki ortaq noqtilarni qézip chiqirip birlik hasil qilishtur. Xelqimiz éghir derijide hujumgha uchrawatidu, shuning üchün biz oxshimighan pikir we idé'ologiyelik qarashlarni bir terepke qayrip qoyup, ortaq noqtilirimizda bir yer jem bolsaq, küch birliki otturigha chiqishi mumkin dep qaraymen.”

Shuningdin kéyin yighin'gha qatnashquchilar ikki gurupigha ayrilip, xitayning jaza lagérlirini taqatquzush, Uyghurlargha qaratqan medeniyet we irqiy qirghinchiliqini toxtitish heqqide muhakime we muzakire élip bardi.

Yighinda yene muhajirettiki Uyghurlarning milliy ang we mes'uliyetchanliqini yuqiri kötürüsh, shundaqla sherqiy türkistan dewasida bilim, yaramliq izbasarlarni yétishturushning layihesi toghrisida muzakire élip bérildi.

Yighinning chüshtin kéyinki bölümide, sherqiy türkistan milliy kürishi üchün iqtisadiy küch berpa qilish, lobiychilik herikitini kücheytish, milliy musteqilliqning qedem basquchlirini éniq ayrish dégen'ge oxshash témilarda muhakime we muzakire élip bérildi. Axirida doktur perhat qurban tengritaghli xulase sözi qildi.

Biz bu yighinda'otturigha qoyulghan muhim nuqtilar Uyghur akadémiyesining re'isi perhat qurban tengritaghli we ijra'iye re'isi abdulhemit qaraxan ependiler bilen söhbet élip barduq.

Doktur perhat qurban tengritaghli bu yighinda Uyghurlar weziyitini toghra tehlil qilish we qilishqa tégishlik zörür hem emeliy ishlar üstide muzakire élip bérilghanliqini tekitldi.

Uyghur akadémiyesining ijra'iye re'isi abdulhemit qaraxan, nöwette sherqiy türkistan milliy körishining yéngi bir yüzlinishke qarap dawam qiliwatqanliqini, bu xil yéngi weziyetke qandaq taqabil turush mesilisi boyiche Uyghur ziyaliyiliri we Uyghur teshkilatlarning mes'ulliri bilen muzakire élip barghanliqini otturigha qoydi.

Abdulhemit qaraxan ependi yene mundaq dédi: “Her qaysi döletlerdiki lagér shahitliri arqiliq jaza lagérlargha a'it delil-ispatlarni toplash, doklat teyyarlash, guwahliq widiyolirini ishlep tarqitish, shu arqiliq lagér mesilisini dawamliq küntertipte tutup turush muhakime qilindi. Yene biri Uyghurlar yashawatqan döletlerning hökümetlirini xitaygha qarita iqtisadiy imbargo yürgüzüshke, xitay mélini bayqot qilishqa chaqrish mesilisi, shundaqla xitayning xirsigha uchrawatqan chong döletlerni xitaygha qarita qattiq bolushqa chaqirish toghriliq muhakimiler élip bérildi.”

Abdulhemit qaraxan yene bu yighinda otturigha qoyulghan pikir-teklipler toghrisidimu tepsiliy melumat berdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet