"Yaponiye Uyghur dostluq guruppisi" Uyghurlar toghrisida yaponiye parlaméntigha teklip layihesi sunmaqchiken

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-11-20
Share
yaponiye-uyghur-uyushmisi-1.jpg Erkin démokratlar partiyesining parlamént ezalirining teshebbusi bilen échilghan yighindin körünüsh. 2020-Yili 1-noyabir, yaponiye.
RFA/Erkin Tarim

2020-Yili 11-ayning 18-küni yaponiye parlaméntidiki eng chong partiyelerdin biri bolghan erkin démokratlar partiyesining parlamént ezalirining teshebbusi bilen "Yaponiye Uyghur dostluq guruppisi" bilen "Yerlik parlamént ezaliri dostluq guruppisi" qayta heriketke ötken. Yaponiye Uyghur jem'iyitining re'isi doktor abdulkérim abduraxmanning bildürüshiche, yighinda yaponiye parlaméntida xitayning hazir Uyghurlargha élip bériwatqan siyasitini "Irqiy qirghinchiliq" dep qobul qildurush, yerlik parlamént ezaliridin paydilinip, Uyghur dewasini pütün yaponiyege yéyish hemde bu heqte teklip layihesi teyyarlap, yaponiye parlaméntigha sunush mesilisi otturigha qoyulghan.

Biz neq meydan'gha téléfon qilip bu heqte melumat igiliduq. Yighinda aldi bilen Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti toghrisida doklat bérip ötülgen. Yighin riyasetchisi aldi bilen yaponiye parlaméntidiki "Uyghur dostluq guruppisi" ning mes'uli ké'iji furuya ependini sözge teklip qilip mundaq dégen: "Bügün yaponiye parlamént ezaliri 'Uyghur dostluq guruppisi' gha eza parlamént ezaliri we muxbirlar bir yerge jem bolup, yaponiye Uyghur jem'iyiti we yaponiyede yashawatqan Uyghurlar teripidin chaqirilghan yighinda aldi bilen Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti toghrisida melumatqa ige bolush pursitige na'il bolduq. Waqtimiz cheklik bolsimu yaxshi paydilansaq dep oylaymen we dostluq guruppimizning bashliqi ké'iji furuya ependini sözge teklip qilimen."

Parlamént binasi ichide chaqirilghan yaponiye parlaménti "Uyghur dostluq guruppisi" ning yighini we asiyada erkinlik, démokratiyeni ilgiri sürüsh jem'iyitining yighinlirida Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti toghrisida doklat bérilgen. Yighin axirlashqandin kéyin yaponiye Uyghur jem'iyitining re'isi doktor abdulkérim abduraxman ependi ziyaritimizni qobul qilip, bügün 8 yil burun qurulghan yaponiye parlaméntidiki "Uyghur dostluq guruppisi" ning qayta heriketke ötkenlikini, buningdiki meqsetning birinchidin, Uyghur mesilisini yaponiyediki barliq partiyelerning mesilisige aylandurush, ikkinchidin, yaponiye parlaméntidikilerge Uyghurlargha élip bériliwatqan siyasetni "Irqiy qirghinchiliq", "Sherqiy türkistanni bésiwélin'ghan zémin" dep qobul qildurushtin ibaret ikenlikini bayan qildi.

Doktor abdukérim abduraxman ependi yerlik parlamént ezaliri bilen ötküzülgen yighinda Uyghur dewasini pütün yaponiyege omumlashturushni qarar qilghanliqini bayan qildi.

D u q ning yaponiyediki wekili ilham mexmut ependining éytishiche, yaponiye parlaméntidiki "Uyghur dostluq guruppisi" ning yighinida mezkur guruppining Uyghurlar toghrisida qararname teyyarlap, yaponiye parlaméntigha sunudighanliqi otturigha qoyulghan. Ilham mexmut ependi bu heqte melumat berdi.

Ilham mexmut ependi 18-noyabir küni yaponiye parlaméntida ötküzülgen asiyada erkinlik we démokratiyini ilgiri sürüsh jem'iyitining yighinida doklat bergen. U yighinda mezkur teshkilatning Uyghur mesilisini asiyadiki bashqa döletlerge yéyishi we yaponiye parlaméntining bu heqte konkrét pozitsiye bildürüshi üchün küch chiqirishini telep qilghan. U bu heqtimu melumat berdi.

Undaqta, yaponiye hökümiti xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan siyasitini "Irqiy qirghinchiliq", Uyghur diyarini "Bésiwélin'ghan zémin" dep qobul qilishi mumkinmu? Uyghur ziyaliysi sedullah onUyghur ependi bu heqtiki köz qarishini bayan qildi.

2012-Yili 4-ayning 20-küni yaponiye parlaméntidiki eng chong öktichi partiyelerdin biri bolghan erkin démokratlar partiyesining parlamént ezalirining teshebbusi bilen "Yaponiye Uyghur dostluq guruppisi" qurulghan idi. Mezkur guruppigha 20 neper parlamént ezasi resmiy eza bolghan bolup, yaponiyining sabiq bash ministiri shinzo abé ependi bash meslihetchi, parlamént ezasi ké'iji furuya ependi bolsa guruppa mes'uli, sé'i'ichi éto ependi bash katipliqqa saylan'ghan idi.

Buningdin bashqa yene yaponiye parlaméntida rayon we sheherlik parlamént ezaliridin terkib tapqan yene bir "Uyghur dostluq guruppisi" mu qurulghan. Bu guruppa rayon we sheherlerge wekillik qilidighan bezi parlamént ezaliri teripidin qurulghan idi. Mezkur ikki "Uyghur dostluq guruppisi" ning resmiy qurulghanliqini sabiq bash ministir shinzo abé ependi jakarlighan idi. Bu yighin'gha yaponiye Uyghur jem'iyitining rehberlirimu qatnashqan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet