Хелена кенниди мәркизи: "шинҗаң пахтиси хәлқара тәминат зәнҗиридә қандақ йошурунди"

Мухбиримиз әркин
2021-11-19
Share
Хелена кенниди мәркизи: "пахта әткәсчилики: шинҗаң пахтиси хәлқара тәминат зәнҗиридә қандақ йошурунди" намлиқ бу доклатни тәйярлаш гурупписиниң мәсули, шефелт халлам университетиниң профессори лавра мурфей ханим.
Social Media

Хитайниң уйғур елидики "шинҗаң пахтиси" ниң уйғур мәҗбурий әмгикигә зич бағлинишлиқ икәнлики дәлилләнгәндин кейинки хәлқаралиқ бесим вә американиң "шинҗаң пахтиси" ни чәклиши арқисида бәзи даңлиқ маркилар вә хәлқаралиқ тәшкилатлар "шинҗаң пахтиси" ни байқут қилғанлиқини елан қилғаниди. Бирақ йеқинда елан қилинған йеңи бир доклатта ашкарилинишичә, хитай ширкәтлири аталмиш "шинҗаң пахтиси" вә пахта мәһсулатлирини шәрқий-җәнубий асия дөләтлиридә пишшиқлап ишләп, хәлқара тәминат зәнҗирини давамлиқ бу мәһсулат билән тәминлимәктикән.

Доклатта, уйғур районида мәҗбурий әмгәк билән ишләпчиқирилған пахта вә пахта мәһсулатлириниң хәлқара базарға қандақ кириватқанлиқи хәлқара сода вә таможна санлиқ мәлуматлириға асасән тәпсилий йорутуп берилгән. Доклатта көрситилишичә, улар "хәлқара сода вә таможна санлиқ мәлуматлириға асасән шинҗаң пахтиси кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә бағлинишлиқ шундақла хәлқара даңлиқ маркиларға нисбәтән қаттиқ хәвплик, дәп қаралған бир вақитта, хитай пахтичилиқ санаити пахтиниң келиш мәнбәси уйғур районида икәнликини йошуруш истратегийәси арқилиқ нәпкә еришиватқанлиқ хуласисини чиқарған".

"пахта әткәсчилики: шинҗаң пахтиси хәлқара тәминат зәнҗиридә қандақ йошурунди" намлиқ бу доклатни әнглийәдики шефелт халлам университетиниң хелена кенниди хәлқара адаләт мәркизи тәйярлиған. Бу доклатни тәйярлаш гурупписиниң мәсули, шефелт халлам университетиниң профессори лавра мурфей ханимниң ейтишичә, улар шәрқий-җәнубий асия дөләтлиридики 53 хәлқаралиқ пахта кийим ишләпчиқириш карханисини уйғур елидә ишләпчиқирилған "шинҗаң пахтиси" билән тәминләйдиған бәш хитай ширкитини байқиған.

У 19-ноябир бу һәқтики зияритимизни қобул қилип, бу 53 пахта кийим карханисиниң 103 хәлқаралиқ даңлиқ маркиларни мәһсулат билән тәминләйдиғанлиқини билдүрди.

Лавра мурфей мундақ деди: "биз шинҗаң районида ишләпчиқирилған пахта билән тәминлигүчи бәш хитай ширкитини байқидуқ. Биз уларниң йоллиған йолланмисини из қоғлаш арқилиқ улар мал билән тәминләйдиған бенгал, камбоджа вә вийетнамдики 53 хәлқаралиқ пахта кийими ишләпчиқарғучи карханини таптуқ".

Лавра мурфейниң ейтишичә, андин улар из қоғлаш арқилиқ бу карханиларниң 103 хәлқаралиқ даңлиқ маркиларни мал билән тәминләйдиғанлиқини байқиған. Профессор лавра мурфей: "андин биз уларниң 103 хәлқаралиқ даңлиқ маркини мал билән тәминләйдиғанлиқини байқидуқ. Биз бу даңлиқ хәлқаралиқ маркиларниң көпчиликини билимиз, биз уларни аңлиған. Шундақла улар бизгә шинҗаң пахтисида ишләпчиқирилған мәһсулатларни сетиватқан болуши мумкин. Биз шинҗаң пахтиси ишләпчиқиришта мәҗбурий әмгәк ишлитилгәнликини тәкшүрүшкә нурғун әмгәк сәрп қилдуқ" деди.

Хелена кенниди хәлқара адаләт мәркизиниң доклатида көрситилишичә, уйғур елидә ишләпчиқирилған йиллиқ пахта мәһсулати хитай йиллиқ пахта мәһсулатиниң тәхминән 85 пирсәнтини тәшкил қилидиған болуп, хитайниң хам пахта, йип вә рәхт експортиниң 52 пирсәнти бенгал, вийетнам, филиппин, хоңкоң, һиндонезийә вә камбоджаға чиқирилидикән. Доклатта, бу дөләтләрдики карханиларниң "шинҗаң пахтиси" ниң келиш мәнбәсини йошуруп, пахта кийим-кечәклирини пишшиқлап ишләштә васитичилик рол ойнаватқанлиқи тәкитләнгән. Доклатта, бу дөләтләргә пахта мәһсулати експорт қиливатқан 5 чоң хитай пахта тоқумичилиқ ширкитиниң исми тилға елинған.

Бу 5 чоң ширкәт хуафу, вейчяв, тексхоң, лутәй, лийәнфа қатарлиқлар болуп, уларниң хәлқарани пахта мәһсулати билән тәминләйдиған әң чоң ширкәтләр икәнлики вә хәлқарадики 100 дин артуқ ширкәтни мал билән тәминләйдиғанлиқи тәкитләнгән. Профессор лавра мурфейниң ейтишичә, улар бу доклатни тәйярлашта пүтүнләй очуқ мәнбәләрдин пайдиланғаникән.

У йәнә мундақ деди: "бизниң тәтқиқат доклатимиздики һәммә нәрсә очуқ ашкара мәнбәләрдин кәлгән. Биз хәлқара таможна санлиқ мәлуматлириға қаридуқ. Биз ширкәтләрниң йиллиқ доклатлири, хитай дөләт таратқулири, хитай һөкүмитиниң йолйоруқлиридин пайдиландуқ. Биз йәнә йәрлик җамаәтләр вә кичик базарлиқ һөкүмәтләрниң тәшвиқат һәрикәтлири вә әмгәк идарилириниң доклатлириға қаридуқ. Биз пайдиланған һәммә материял дөләт һамийлиқидики бу мәҗбурий әмгәккә биваситә четишлиқ ширкәтләр вә һөкүмәтләрдин кәлгән".

Шефелт халлам университети хелена кенниди хәлқара адаләт мәркизиниң бу доклати "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси" бу йил 7-айда америка кеңәш палатасада мақулланған, бирақ бу қанун лайиһиси авам палатасида һазирға қәдәр авазға қоюлмиған. Авам палатаси қанун лайиһәсини тезрәк авазға қоюш тоғрисида америкадики уйғурлар вә кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң бесимиға учраватқан бир вақитта елан қилинған. Бу қанун лайиһәсиниң кечикиши бәзи дөләт мәҗлиси әзалириниңму наразилиқини қозғиған.

Мәзкур қанун лайиһәсини сунғучи кеңәш палата әзаси марку рубио, 18-ноябир американиң 2022-йиллиқ мудапиә хам чот қанун лайиһиси кеңәш палатасида авазға қоюлғанда, униңға "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси" ни шәрт қилип қошқан. У, әгәр мудапиә хамчот қануни "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси" ни өз ичигә алмиса, мудапиә хам чот қанунини рәт қилидиғанлиқини тәкитлигән. Рубио, қанун лайиһәсиниң авам палатасида тохтап қалғанлиқиниң сәвәби бәзи америка ширкәтлириниң униңға қарши һәрикәт қилип, қанун лайиһәсини авам палатасида тохтитип қоймақчи болғанлиқидин икәнликини тәнқидлигән.

У мундақ дегән: "һәмминиң хәвири болғандәк бу йәрдикиләрниму хәвәрдар, дәп ойлаймән. Хитайниң шинҗаң өлкисидә уйғур мусулманлири мәҗбурий әмгәк лагерлириға қамилип, қулдәк ишлитилмәктә. Бу һазирқи вә бурунқи һөкүмәтләр тәрипидин ирқий қирғинчилиқ, дәп бекитилгән. Улар қулдәк ишләп ясиған бу мәһсулатларға еришип, буни америкадики дуканларға селиватқан ширкәтләр бар. Шу нәрсә ениқки, бу палатадики бәз мәһсулатларниңму хитайдики қул әмгикидә ишләпчиқирилғанлиқи муәййәнләшмәктә. Биз бу қанун лайиһәсини кеңәш палатасида һечқандақ қаршилиқсиз толуқ аваз билән мақулланған".

Марко рубио, шуңа өзиниң мудапиә хам чот қанунини рәт қилидиғанлиқи, униң 4330-номурлуқ қанун лайиһәсини йәни "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси" ни өз ичигә елишини тәләп қилидиғанлиқини билдүргән.

Авам палатасиниң "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси" ни қачан авазға қойидиғанлиқи мәлум әмәс. Бирақ, профессор лавра мурфейниң ейтишичә, америка авам палатасиниң бу қанунни тезрәк мақуллиши вәзийәтниң җиддий тәқәззаси икән.

У мундақ дәйду: "авам палатасиниң уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәсини тезрәк мақуллиши тәқәззаға айланди. Америка истемалчилирини кишилик һоқуқниң орниға пайдини таллиған ширкәтләрдин қоғдаш йәнә бир мәсилә. Биз бу қанунниң мақуллинишиға еһтияҗлиқ, чүнки, биз уйғурларға ярдәм қилишни үмид қилимиз, шуниң билән бир вақитта биз қарап туруп мәҗбурий әмгәк вә инсанийәткә қарши җинайәткә йол қойған дөләт болушни халимаймиз".

Хелена кенниди хәлқара адаләт мәркизиниң доклатида, хәлқара даңлиқ маркиларниң мал тәминлигүчилириниң хитай тәминлигән мәһсулатларниң қәйәрдә ишләпчиқирилғанлиқидин хәвәрсиз болуши мумкинлики тәкитләнгән. Бирақ доклатта, уларниң бу әһвални билмәсликигә тәвәккүл қилишқа болмайдиғанлиқи, тәминат зәнҗиридики хәвпләрни байқашта илғар тәдбирләрни қоллинишниң үнүмлүк йол икәнликини көрситип берилгән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт