"уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәси амерка кеңәш палатаси ташқий ишлар кеңишидә юқири авазға еришти

Мухбиримиз ирадә
2021-06-25
Share
"уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәси америка кеңәш палатаси ташқи ишлар кеңишидә юқири авазға еришти. 2021-Йили 24-июн.
Social Media

24-Июн күни "уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәси америка кеңәш палатаси ташқий мунасивәтләр комитетида аваздин өткән. Қанун лайиһәсиниң кеңәш палата ташқий мунасивәтләр комитетидин өтүши хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң мәҗбурий әмгики бәдилигә пайда елишини чәкләштики муһим қәдәмләрниң бири болуп һесаблинидикән.

Мәзкур қанун лайиһәсини америка кеңәш палата әзаси марко рубийо вә кеңәш палата әзаси җеф мерклей бирлишип тонуштурған болуп, у бу йил 4-айда авам палатаси ташқий ишлар комитетида мақулланған иди.

Америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши бу мунасивәт билән мәхсус баянат елан қилип, бу тәрәққиятни тәбриклиди. Уйғур кишилик һоқоқ қурулушиниң ташқий ишлар мәсули луиса гирив ханим радийомизға сөз қилип, сенатор марко рубийо вә җеф меркилийниң көрсәткән тиришчанлиқлирини тәбриклиди.

"бу қанун лайиһәси кеңәш палата ташқий ишлар комитетида тонуштурулған лайиһәләр ичидә җумһурийәтчиләр вә демократлардин болған икки партийә әзалириниң әң көп қоллишиға еришкән лайиһә болуп һесаблиниду. Биз җумһурийәтчи сенатор марко рубийо вә демократчи сенатор җеф маркийлийни бу ишта толиму муһим рол рәһбәрлик роли ойниди. Әмди бу лайиһәни кеңәш палатасида тонуштуруп аваздин өткүзидиған вақит кәлди."

"уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәси кеңәш палатасида һазир 52 нәпәр әзаниң қоллишиға еришкән. Мәзкур қанун лайиһәси бу йил 1-айда тонуштурулғанда, қоллиғучи әза сани 27 нәпәр иди. Кеңәш палатаси 100 нәпәр әзадин тәркиб тапидиғанлиқини нәзәрдә тутқанда, луиса ханимниң ейтишичә бу қоллашни "дәриҗидин ташқири" дәп қарашқа болидикән.

"бу аҗайип зор номор. Әгәр сиз башқа ташқий ишлар қанун лайиһәлиригә қарисиңиз, қоллиғучи әзалар сани адәттә җиқ болса 17-30 әтрапида болиду, гаһидә бир нәпәр болидиған ишларму болиду. 52 Нәпәр дегәнлик кеңәш палатаниң йеримидин көпи дегәнлик вә бу лайиһәниң кеңәш палатада наһайити асанла яки аптоматик һалда мақуллинидиғанлиқидин дерәк бериду. Бу дегән наһайити аз көрүлидиған дәриҗидин ташқири әһвал. Һазирқи мәсилә кеңәш палатаниң буни дәрһал аваз қоюшқа орунлаштурушида қалди. Биз уйғур кишилик һоқуқ қурулуши болуш сүпитимиз билән буни дәрһал күнтәртипкә елишқа чақиримиз."

"уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәсиниң язғучилириниң бири, кеңәш палата әзаси марко рубийому өзиниң рәсмий тор беـтидә баянат елан қилған баянатида, буниң дәрһал авазға қоюлушини тәләп қилған. У баянатида мундақ дегән:

"бу хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқи вә инсанийәткә қарши җинайитидин пайда елишини чәкләштики муһим бир қәдәм. Биз хитай компартийәсиниң инсанийәткә қарши елип бериватқан җинайи қилмишлириға көз юмалмаймиз. Мәҗбурий әмгәк билән ясалған мәһсулатларниң дөлитимизниң тәминләш зәнҗиригә киришиниң алдини елиш үчүн чоқум қанун чиқиришимиз керәк. Бу қанун лайиһәсиниң әмди кеңәш палатаси тәрипидин тездин мақуллишини үмид қилимән."

Қанун лайиһәсиниң йәнә бир язғучиси демократ сенатор җеф мерклей болса мундақ дегән: "америка ирқий қирғинчилиқ алдида сүкүт қилалмайду. Биз уйғур мәҗбурий әмгәкниң алдини елиш қанунини мақуллап, бу мәһсулатларниң импорт қилинишини чәклишимиз вә бу ирқий қирғинчилиқни садир қилғучиларни җавабкарлиққа тартиш үчүн барлиқ тиришчанлиқларни көрситип һәрикәткә өтишимиз керәк."

Америка һөкүмити уйғурларниң мәҗбурий әмгикини аяқлаштурушқа вә мәҗбурий әмгәк бәдилигә кәлгән малларниң америка базириға киришини чәкләшкә күчлүк әһмийәт бәрмәктә. 23-Июн күни йәни бу қанун лайиһәси ташқий ишлар комитетидин мақуллиништин бир күн бурун, америка һөкүмити қуяш енергийәси тахтисиниң көп киристаллиқ киримней қатарлиқ һалқилиқ хам материяллирини ишләйдиған хитайдики хошин кремний санаәт чәклик ширкити қатарлиқ 5 ширкәткә уйғурларниң мәҗбурий әмгикигә четишлиқ болғанлиқи үчүн җаза тәдбири елан қилған иди. Көп кристаллиқ кримней қуяш ениргийә тахтисиниң әң һалқилиқ хам әшяси болуп, хитайда ишләпчирилған көп кристаллиқ кримней омуми мәһсулатиниң 90 пирсәнти дегүдәк уйғур елида ишләпчиқирилидикән. У уйғур ели иқтисадиниң пахтидин қалсила әң муһим кирим мәнбәлириниң бири икән. Шуңа буни хитай иқтисадиға интайин чоң зәрбә дәп қарашқа болидикән.

"уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни" лайиһәси әгәр мақулланса, америкада уйғур районидин импорт қилинған һәрқандақ мал қачан у ширкәт өзиниң маллириниң мәҗбурий әмгәктин ясалмиғанлиқини испатлап көрсәтмигүчә американиң мәҗбурий әмгәккә қарши туруш қанунлириға хилап болуп һесаблинидикән. Шуңа луйиса гирив ханим бу қанунниң әһмийити интайин зор, дәп тәкитлиди.

"бу қанун әгәр мақулланса, уйғур мәҗбурий әмгикидин пайдилинип ишләпчиқарған маллирини америкаға екиспорт қиливатқан хитай ширкәтлиригә зор тәсир көрситиду. У уйғур районлуқ һөкүмәтниң иқтисадий пиланлириниң түврүклиригә интайин чоң зәрбә болиду. Болупму тоқумичилиқ, йеза-игилик вә пән-техника мәһсулатлири қатарлиқ саһәлиригә зор тәсир көрситиду. Әслидә америка һөкүмити һазирму мәҗбурий әмгәк асасида кәлгән мәһсулатларни қаттиқ чәкләватиду. Бирақ бу йәрдики конкирет пәрқ болса һазир америка таможниси бу чәклимини иҗра қилиш үчүн райондин киргүзүлүватқан малларниң мәҗбурий әмгәккә четишлиқ икәнликигә даир ениқ спатқа тайиниши керәк болса, қанундин кейин уйғур районини мәнбә қилған һәрқандақ мал чәклиниду, чеграда тутуп қелиниду. Ширкәтләр өз мелиниң мәҗбурий әмгәктин халийлиқини испатлашқа мәҗбур болиду. Йәнә бир муһим тәрипи болса пәқәт америка ширкәтлирила әмәс, америка базирида сетиливатқан һәрқандақ дөләт маркиси буниң тәсиригә учрайду. Билгиниңиздәк ‹ZARA' испанийәниң маркиси болсиму, америкада сетилидиған болғачқа бу маркиму чоқум америка қануни бойичә иш көрүшкә мәҗбур болиду."

Мәлум болушичә, мушу айниң бешида әнгилийәдә өткүзүлгән G7 башлиқлар йиғинида дунядики алдинқи қатардики демократик дөләтләр башлиқлири уйғурларниң мәҗбурий әмгикини өз ичигә алған мәҗбурий әмгәккә қарши туруп, йәр шаридики тәминләш зәнҗириниң мәҗбурий әмгәктин халий болушиға капаләтлик қилиш һәққидә пикир бирлики һасил қилған болуп. Бу америка һөкүмитиниң муһим хизмәтлириниң бири болуп қалидикән. Луиса гирив ханим уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниңму һазир явропа, әнгилийә вә австралийә қатарлиқ дөләтләрдики шериклири билән һәмкарлишип, уйғур мәҗбурий әмгикини аяқлаштуруш үчүн йәр шариви тиришчанлиқ қозғашқа тиришиватқанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт