"Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesi amérka kéngesh palatasi tashqiy ishlar kéngishide yuqiri awazgha érishti

Muxbirimiz irade
2021-06-25
Share
"Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesi amérika kéngesh palatasi tashqi ishlar kéngishide yuqiri awazgha érishti. 2021-Yili 24-iyun.
Social Media

24-Iyun küni "Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesi amérika kéngesh palatasi tashqiy munasiwetler komitétida awazdin ötken. Qanun layihesining kéngesh palata tashqiy munasiwetler komitétidin ötüshi xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan irqiy qirghinchiliqi we Uyghurlarning mejburiy emgiki bedilige payda élishini chekleshtiki muhim qedemlerning biri bolup hésablinidiken.

Mezkur qanun layihesini amérika kéngesh palata ezasi marko rubiyo we kéngesh palata ezasi jéf mérkléy birliship tonushturghan bolup, u bu yil 4-ayda awam palatasi tashqiy ishlar komitétida maqullan'ghan idi.

Amérikadiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi bu munasiwet bilen mexsus bayanat élan qilip, bu tereqqiyatni tebriklidi. Uyghur kishilik hoqoq qurulushining tashqiy ishlar mes'uli lu'isa giriw xanim radiyomizgha söz qilip, sénator marko rubiyo we jéf mérkiliyning körsetken tirishchanliqlirini tebriklidi.

"Bu qanun layihesi kéngesh palata tashqiy ishlar komitétida tonushturulghan layiheler ichide jumhuriyetchiler we démokratlardin bolghan ikki partiye ezalirining eng köp qollishigha érishken layihe bolup hésablinidu. Biz jumhuriyetchi sénator marko rubiyo we démokratchi sénator jéf markiyliyni bu ishta tolimu muhim rol rehberlik roli oynidi. Emdi bu layiheni kéngesh palatasida tonushturup awazdin ötküzidighan waqit keldi."

"Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesi kéngesh palatasida hazir 52 neper ezaning qollishigha érishken. Mezkur qanun layihesi bu yil 1-ayda tonushturulghanda, qollighuchi eza sani 27 neper idi. Kéngesh palatasi 100 neper ezadin terkib tapidighanliqini nezerde tutqanda, lu'isa xanimning éytishiche bu qollashni "Derijidin tashqiri" dep qarashqa bolidiken.

"Bu ajayip zor nomor. Eger siz bashqa tashqiy ishlar qanun layihelirige qarisingiz, qollighuchi ezalar sani adette jiq bolsa 17-30 etrapida bolidu, gahide bir neper bolidighan ishlarmu bolidu. 52 Neper dégenlik kéngesh palataning yérimidin köpi dégenlik we bu layihening kéngesh palatada nahayiti asanla yaki aptomatik halda maqullinidighanliqidin dérek béridu. Bu dégen nahayiti az körülidighan derijidin tashqiri ehwal. Hazirqi mesile kéngesh palataning buni derhal awaz qoyushqa orunlashturushida qaldi. Biz Uyghur kishilik hoquq qurulushi bolush süpitimiz bilen buni derhal küntertipke élishqa chaqirimiz."

"Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesining yazghuchilirining biri, kéngesh palata ezasi marko rubiyomu özining resmiy tor béـtide bayanat élan qilghan bayanatida, buning derhal awazgha qoyulushini telep qilghan. U bayanatida mundaq dégen:

"Bu xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliqi we insaniyetke qarshi jinayitidin payda élishini chekleshtiki muhim bir qedem. Biz xitay kompartiyesining insaniyetke qarshi élip bériwatqan jinayi qilmishlirigha köz yumalmaymiz. Mejburiy emgek bilen yasalghan mehsulatlarning dölitimizning teminlesh zenjirige kirishining aldini élish üchün choqum qanun chiqirishimiz kérek. Bu qanun layihesining emdi kéngesh palatasi teripidin tézdin maqullishini ümid qilimen."

Qanun layihesining yene bir yazghuchisi démokrat sénator jéf mérkléy bolsa mundaq dégen: "Amérika irqiy qirghinchiliq aldida süküt qilalmaydu. Biz Uyghur mejburiy emgekning aldini élish qanunini maqullap, bu mehsulatlarning import qilinishini cheklishimiz we bu irqiy qirghinchiliqni sadir qilghuchilarni jawabkarliqqa tartish üchün barliq tirishchanliqlarni körsitip heriketke ötishimiz kérek."

Amérika hökümiti Uyghurlarning mejburiy emgikini ayaqlashturushqa we mejburiy emgek bedilige kelgen mallarning amérika bazirigha kirishini chekleshke küchlük ehmiyet bermekte. 23-Iyun küni yeni bu qanun layihesi tashqiy ishlar komitétidin maqullinishtin bir kün burun, amérika hökümiti quyash énérgiyesi taxtisining köp kiristalliq kirimnéy qatarliq halqiliq xam matériyallirini ishleydighan xitaydiki xoshin krémniy sana'et cheklik shirkiti qatarliq 5 shirketke Uyghurlarning mejburiy emgikige chétishliq bolghanliqi üchün jaza tedbiri élan qilghan idi. Köp kristalliq krimnéy quyash énirgiye taxtisining eng halqiliq xam eshyasi bolup, xitayda ishlepchirilghan köp kristalliq krimnéy omumi mehsulatining 90 pirsenti dégüdek Uyghur élida ishlepchiqirilidiken. U Uyghur éli iqtisadining paxtidin qalsila eng muhim kirim menbelirining biri iken. Shunga buni xitay iqtisadigha intayin chong zerbe dep qarashqa bolidiken.

"Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanuni" layihesi eger maqullansa, amérikada Uyghur rayonidin import qilin'ghan herqandaq mal qachan u shirket özining mallirining mejburiy emgektin yasalmighanliqini ispatlap körsetmigüche amérikaning mejburiy emgekke qarshi turush qanunlirigha xilap bolup hésablinidiken. Shunga luyisa giriw xanim bu qanunning ehmiyiti intayin zor, dep tekitlidi.

"Bu qanun eger maqullansa, Uyghur mejburiy emgikidin paydilinip ishlepchiqarghan mallirini amérikagha ékisport qiliwatqan xitay shirketlirige zor tesir körsitidu. U Uyghur rayonluq hökümetning iqtisadiy pilanlirining tüwrüklirige intayin chong zerbe bolidu. Bolupmu toqumichiliq, yéza-igilik we pen-téxnika mehsulatliri qatarliq sahelirige zor tesir körsitidu. Eslide amérika hökümiti hazirmu mejburiy emgek asasida kelgen mehsulatlarni qattiq cheklewatidu. Biraq bu yerdiki konkirét perq bolsa hazir amérika tamozhnisi bu cheklimini ijra qilish üchün rayondin kirgüzülüwatqan mallarning mejburiy emgekke chétishliq ikenlikige da'ir éniq spatqa tayinishi kérek bolsa, qanundin kéyin Uyghur rayonini menbe qilghan herqandaq mal cheklinidu, chégrada tutup qélinidu. Shirketler öz mélining mejburiy emgektin xaliyliqini ispatlashqa mejbur bolidu. Yene bir muhim teripi bolsa peqet amérika shirketlirila emes, amérika bazirida sétiliwatqan herqandaq dölet markisi buning tesirige uchraydu. Bilginingizdek 'ZARA' ispaniyening markisi bolsimu, amérikada sétilidighan bolghachqa bu markimu choqum amérika qanuni boyiche ish körüshke mejbur bolidu."

Melum bolushiche, mushu ayning béshida en'giliyede ötküzülgen G7 bashliqlar yighinida dunyadiki aldinqi qatardiki démokratik döletler bashliqliri Uyghurlarning mejburiy emgikini öz ichige alghan mejburiy emgekke qarshi turup, yer sharidiki teminlesh zenjirining mejburiy emgektin xaliy bolushigha kapaletlik qilish heqqide pikir birliki hasil qilghan bolup. Bu amérika hökümitining muhim xizmetlirining biri bolup qalidiken. Lu'isa giriw xanim Uyghur kishilik hoquq qurulushiningmu hazir yawropa, en'giliye we awstraliye qatarliq döletlerdiki shérikliri bilen hemkarliship, Uyghur mejburiy emgikini ayaqlashturush üchün yer shariwi tirishchanliq qozghashqa tirishiwatqanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet