Üch "Sherqiy türkistan ammiwi teshkilati" 200 Uyghur a'ilige yardem tarqatti

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-04-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Üch "Sherqiy türkistan ammiwi teshkilati" Uyghur a'ililerge yardem qilish üchün pul yighiwatqan körünüsh. 2020-Yili aprél, türkiye.
Üch "Sherqiy türkistan ammiwi teshkilati" Uyghur a'ililerge yardem qilish üchün pul yighiwatqan körünüsh. 2020-Yili aprél, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyede korona wirusidin yuqumlan'ghanlar bilen ölgenlerning sani künsayin köpiyiwatqan mezgilde türkiyede muhajirette yashawatqan Uyghurlar arisida yardemge mohtaj Uyghur a'ililerge yardem bérish pa'aliyiti künsayin kücheymekte.

Wuxendin tarqalghan korona wirusi pütün dunyada köp sanda kishining jénigha zamin boldi we ulargha iqtisadiy jehettinmu éghir apet élip keldi. Bu apet muhajirettiki Uyghurlarghimu tesir körsetti we belki qazaqistandin qalsa Uyghurlar nisbeten köprek olturaqlashqan türkiyege oxshash döletlerdiki Uyghurlargha her jehettin zor qiyinchiliqlar peyda qilmaqta. Bu seweblik türkiyediki sherqiy türkistan fondi, eysa yüsüp aliptékin fondi we sherqiy türkistan yashlar teshkilati köp sanda Uyghur a'ilisige un, yagh, gürüch, pul we bowaq kiyim-kéchekliri tarqitip bergen. Ularning yardimige érishkenler 200 a'ilige yetken. Mezkur 3 teshkilatqa wakaliten yardem buyumliri tarqitiwatqan sherqiy türkistan yashlar teshkilati re'isi ilhan turanli ependi teshkilatlarning 4 yildin buyan qiyinchiliqi bar Uyghur a'ililirige iqtisadiy we bashqa jehettin yardem qilip kéliwatqanliqini, 11-mart küni türkiyede tunji qétim korona wirusi bayqilishtin burun 120 etrapida Uyghur a'ilige yardem tarqitip bergenlikini bayan qildi.

Uyghurlarning türkiyege köchüshi uzun tarixqa ige bolup, 2011-yili süriyediki ichki urush bashlinishtin burun türkiyediki Uyghurlarning xizmet tépish, tijaret ishliri asan bolghachqa iqtisadiy jehettin qiyinchiliqqa uchrawatqan Uyghurlarning sani intayin az idi.

2014-2016-Yilliri tayland we malaysiya arqiliq türkiyege köp sanda Uyghur köchüp keldi. Bularning köpi seper jeryanida iqtisadidin ayrilip qalghanidi. Bezilirining yoldishi, ata-aniliri wetende türmide qamalghan yétim-yésir, tul ayallar idi. Mezkur üch teshkilat hazirghiche tul xotun, yashinip qalghan, késelchan, yétim-yésir we ige-chaqisiz kishilerge yardem qilip kéliwatqaniken. Lékin, türkiyede korona wirusi yamrashqa bashlan'ghandin kéyin köp sanda Uyghur ishsiz qélip öyining ijare pulinimu töliyelmeydighan haletke chüshüp qalghan. Ilhan turanli korona wirusi otturigha chiqqandin kéyin yardem telep qilghan Uyghur a'ililerning sanining ikki yüzge chiqqanliqini, ulargha 35 ming türk lirasiliq talla bazar kartisi, 45 ming türk lirasi qimmitide un, yagh, gürüch we ayagh tarqitip bergenlikini bildürdi.

Türkiyede korona wirusi bayqilip bir heptidin kéyin, yeni 17-mart küni türkiye hökümiti mekteplerni tetil qilip, ashxanilarni taqap, mejbur bolmighan kishilerni sirtqa chiqmasliqqa chaqiriq qilghanidi. Hazir bazarlar, tijaret merkezliri taqaldi. Tijaret bilen shughulliniwatqan yaki ishlewatqan Uyghurlar xizmetlirini yoqitip qoydi. Ular hetta öylirining éléktr, su we gaz pullirini töliyelmeydighan ehwalgha chüshüp qalghan. Ilhan turanli ependi bezi türk yardem teshkilatliri bilen körüshüp 35 a'ile Uyghurning pulini tölep qoyghanliqini, aldimizdiki künlerde bu sanning köpiyidighanliqini bayan qildi.

Üch teshkilat tarqatqan yardimini tapshurup alghan sabahet xanim téléfon ziyaritimizni qobul qilip, burun künlük ishlep turmushini qamdawatqanliqini, emma korona wirusi tarqalghandin kéyin xizmitimu yoq, qiyin ehwalgha chüshüp qalghanliqini, bundaq bir peytte yardem qolini sozghan teshkilatlargha rehmet éytidighanliqini bildürdi.

Ziyaritimizni qobul qilghan, mezkur teshkilatlarning yardimige érishken qelbinur xanim korona wirusidin kéyin turmushining qiyin boluwatqanliqini, yardem qilghan teshkilatlargha rehmet éytidighanliqini bayan qildi.

Ilhan turanli ependi istanbuldiki Uyghurlar korona wirusidin kéyin iqtisadiy jehettin zor qiyinchiliqlargha duchar boluwatqanliqini, qolida bar Uyghurlarning bulargha yardem qolini sunushi kéreklikini, yardem qilishni xalighanlar istanbulda pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan fondi, eysa yüsüp aliptékin fondi we sherqiy türkistan yashlar teshkilati bilen alaqileshse bolidighanliqini bayan qildi.

Sherqiy türkistan fondi re'isi muhittin januyghur ependi türkiyediki Uyghurlarning qiyin dewridin ötüwatqanliqini, bu ötkünchi mezgilde dunyadiki barliq Uyghurlarning bulargha yardem qolini sunushi kéreklikini bayan qildi.

Türkiyede 3 milyon 860 ming süriyelik we iraq, afghanistan, iran, pakistan qatarliq döletlerdin bolup jem'iy 5 milyon musapir bar iken. Süriyelikler heqsiz dawalinish we iqtisadiy yardemdin behrimen boluwatqan bolsimu bashqa chet'ellikler paydilinalmaydu. Uyghur teshkilatliri uzundin buyan türkiye hökümitining munasiwetlik rehberliri bilen uchriship hel qilishqa tirishiwatqan bolsimu téxigiche hel bolmidi.

Toluq bet