Уйғур аптоном районидики муз қатламлири хәтәрлик әһвалға келип қалди


2007.07.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай тәтқиқатчилири уйғур аптоном районидики муз қатламлириниң ериш сүрити өткән 40 йилдин бериқи әң хәтәрлик әһвалиға берип қалғанлиқини агаһландурди.

Шинхуа ахбарат агентлиқиниң хәвәрқилишичә, хитай пәнләр акадимийиси райондики геологийилик өзгириш әһвали тоғрисида бир тәтқиқат доклати тәйярлиған болуп, доклатта 1964- йилдин бери районниң тағ чоққилиридики муз қатлими % 20 азлап кәткәнликини, қар билән қаплиниш бәлвиғи 60 метир қисқарғанлиқини вә муз қатлиминиң ички температуриси йеқинқи 20 йил ичидә % 10 ашқанлиқини билдүргән.

Хитай пәнләр акадимийисиниң тәтқиқатчиси ваң фейтиң, райондики муз қатлиминиң ерип кетишигә йәр шари һавакилиматидики өзгириш сәвәбчи болғанлиқини тәкитлиди. Хитай пәнләр акадимийисиниң йәнә бир тәтқиқатчиси ху венкаң болса муз қатлиминиң азийип кетиши уйғур аптоном райониға наһайити зор тәсир көрситидиғанлиқини агаһландуруп, "муз қатлими қетишма су амбири,дәпму атлиду. Улар шинҗаңниң әң чоң су мәнбәлиридин бири" дәйду.

Униң әскәртишичә, муз қатлиминиң ерип кетиши бәзи районларда су апити вә тупрақниң еқишини кәлтүрүп чиқирип, дәря еқинлирини су билән тәминлийәлмәслики мумкин. Ваң фейтиң, тәңри тағлирида деңиз йүзидин 3545 метир игизликтики муз қатламлириниң 1993 - йилдин башлап иккигә парчиланғанлиқини вә шуниңдин кейин муз қатлими техиму тез еришкә башлиғанлиқини билдүрди.

Уйғур аптоном райониниң тағ тизмилиридики муз қатлими хитай буйичә тибәттин қалса 2- орунда туридиған болуп, % 42 муз қатлими бу районға җайлашқан. Хитайниң әң мәшһур муз қатлими тәтқиқатчилиридин бири болған яв таңдуң, әгәр җиддий тәдбир елинмиса, тибәт вә уйғур аптоном районидики музлуқларниң 2100 - йилғичә пүтүнләй ерип түгәйдиғанлиқини агаһландурди. Хәвәрләргә қариғанда б д т дики тәтқиқатчилар болса райондики бу әһвалларға адәмләрниң паалийити сәвәбчи болуватқанлиқини тәкитлигән. (Әркин)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.