Нур бәкри аптоном районниң рәисликигә бекитилгән


2008.01.22

22- январ күни хитайниң уйғур илидики һөкүмити 11- нөвәтлик хәлқ қурултийи 1- йиғини 3- қетимлиқ омумйиғини ечип, уйғур аптоном райониниң рәиси, муавин рәислири вә юқири хәлқ сот мәһкимисиниң башлиқи қатарлиқларни бекитип чиққан.

Тәңритағ торида көрситилишичә, бу нөвәтлик йиғинда йәнә,9 нәпәр муавин рәисләр бекитип чиқилған болуп, буларниң ичидә бәш нәпәр хитай , бир нәпәр қазақ қатарлиқлар бар.

" У хитай мәркизи һөкүмити тәрипидин таллап бекитилгән бир қорчақ рәһбәр "

Нур бәкриниң уйғур илигә рәис болуп сайланғанлиқиға қандақ қарайсиз дәп сориған соаллиримизға җаваб бәргән дуня уйғур қурултийи рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим, алди билән нур бәкрини сайланди дәп ейтишқа болмайдиғанлиқини , униң хитай мәркизи һөкүмити тәрипидин таллап бекитилгән бир қорчақ рәһбәр икәнликини көрсәтти.

Рабийә қадир ханим: " рәһбәрләрни алмаштуруш уйғур илидики хәлқниң ирадисини әкс әттүрәлмәйду"

Рабийә қадир ханим хитай һөкүмитиниң уйғур илидә башлиқ алмаштуруш сияситиниң һечқандақ йеңилиқтин дерәк бәрмәйдиғанлиқини вә бу хил сиясәтниң хитай һөкүмити 1949- йили уйғур илини бесивалғандин буян һәр бәш йилда яки 10 йилда бир қетим йүргүзүлүп рәһбәрләр алмаштурулуп турулғанлиқини, буниң уйғур илидики хәлқниң ирадисини әкс әттүрәлмәйдиғанлиқини көрсәтти.

Рабийә қадир ханим йәнә , нур бәкриниң илгири уйғур аптоном районлуқ парткомниң юқири қатлимида вәзипә өтәватқан вә парткомниң муавин секретари болуп турған мәзгилдә уйғур миллий маарипини вәйран қилиш характеригә игә бәзи сиясәтләрни күчәп иҗра қилғанлиқи, униң аталмиш "қош тил маарипи" сияситини давамлиқ тәкитләп уйғур ана тилиниң алий маарип сәһнисидин чүшүп қелишиға қошқан төһписи сәвәблик хитай уни уйғур илиниң рәислик вәзиписи билән тартуқлиғанлиқини билдүрди.

Рабийә қадир ханим: "нур бәкри хитайларниң гумаштиси"

Ханим йәнә , һәр қандақ бир уйғурниң нур бәкрини рәис дәп етирап қилмайдиғанлиқини , пәқәт қорқуп рәис дәп атап қойидиғанлиқини қошумчә қилди вә униң илгирики уйғур рәисләр билән болған пәрқи үстидә тохтилип, илгирики рәисләрниң һеч болмиди дегәндә уйғур ана тилини маарип сәһнисидин әмәлдин қалдурушта хитайларға унчилик гумаштилиқ қилип кәтмигәнликини билдүрди.

Хитай тор бәтлиридә нур бәкриниң уйғур аптоном райониға рәис болуп сайланғанлиқи хәвәр қилинди. Әмма хитайниң башлиқ бәлгиләш сиясити һәққидә тохталған сиясий көзәтчи илшат әпәнди, мәйли қайси дәриҗилик башлиқ болушидин қәтий нәзәр , уларни хитай компартийисиниң бекитидиғанлиқини буни һәргизму сайлам дәп аташқа болмайдиғанлиқини тәкитлиди.

" У өзини хитай һөкүмитигә әң садиқ чакар сүпитидә көрситәлиди "

Нур бәкриниң, 1989- йили 11- айда хитай коммунистик яшлар иттипақи шинҗаң университети комитетиниң муавин баш секретари болғандин, 2007- йили 12 ‏- айда уйғур аптоном райониға мувәққәт рәис вә рәис болғанға қәдәр җәрянда шунчә көп дәриҗә тосуқлиридин мүдүрүп кәтмәй өтүп, тиз өрлишидики сир үстидә тохталған илшат әпәнди униң өзини хитай һөкүмитигә әң садиқ чакар сүпитидә көрситәлигәнликидә деди.

Уйғур тилини алий маарип сәһнисидин әмәл қалдуруш уйғурларниң миллий кимлики кризисиға муптила қилиду

Көплигән уйғур зиялийлар уйғур тилини алий маарип сәһнисидин әмәл қалдуруш, уйғур миллий кимлики вә кәлгүси мәвҗудлуқиға интайин пассип тәсир көрситиду, вә кәлгүсидә уйғурларни мөлчәрләш қийин болған миллий кимлики кризисиға муптила қилиду дәп тонуп, уйғур илидә қош тил маарипини әмәлдин қалдурушни тәшәббус қилип келиватқан пәйтләрдә, нур бәкри әксичә уйғур илидә қош тил маарипини техиму илгириләп җанландуруш, пиланлиқ туғут сияситини техиму қаттиқ йүргүзүш тоғрисида һәр хил нутуқларни сөзләп хитайниң бу хил сиясәтлирини күчәп тәшвиқ қилған вә актиплиқини билдүргән иди.

Нур бәкриниң һоқуқ сәһнисигә чиқиши уйғурлар үчүн зиянлиқ

Нур бәкриниң уйғур илидә рәислик сәһнисигә чиқиш билән һазир еғир кризисқа дуч келиватқан уйғур миллий маарипи, уйғур тили вә миллий кимликигә қандақ тәсирләрни елип келиши мумкин дегән соалимизға җаваб бәргән рабийә қадир ханим буниң ақивитини мөлчәрләшниң қейин икәнликини көрсәтти.

2007- Йили 12- айниң 28 - күни аптоном районлуқ хәлқ қурултийи даимий комитетиниң 35 ‏- қетимлиқ йиғинида , шу вақтта рәислик вәзиписини өтәватқан исмаил тиливалдиниң вәзиписидин истипа бәргәнлики уқтурулуп, нур бәкри мувәққәт рәисликкә тәйинләнгән иди.

юқиридики улиништин, мухбиримиз җүмәниң бу һәқтики мәлуматини аңлайсиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.