Хитай оттура асияда асаслиқ ролчи сүпитидә мәйданға кәлмәктә


2007-10-08
Share

Һиндистанниң оттура асияда асаслиқ рол ойнайдиған дөләткә айлиниш пилани, хитайниң бу райондики "йеңи чоң оюн" да баш ролчи болуп мәйданға чиқиши билән суға чилашти.

Йәршари вақти хәвәрләр торида көрситилишичә, һиндистан оттура асия әллирини өзиниң арқа һойлиси дәп қарайдиған болғачқа, 1991- йили советләр иттипақи парчиланғандин кийин мәзкур районда асаслиқ ролчи болушни пиланлиған икән.

Әмма йеқинқи йиллардин буян хитайниң оттура асия әллиридики тәсириниң ешип беришиға әгишип, һиндистанниң бу райондики мәвҗутлуқи суслишишқа башлиған.

Йәршари вақти хәвәрләр торида, ташқи мунасивәтләр мутәхәссиси суврокамал дуттаниң ейтқанлирини нәқил елип хәвәр қилишичә, хитай һазир өзиниң оттура асиядики ғәлибә әндизисини, башқа районларғиму көчүрүп беришқа һәрикәт қиливатқан болуп, хитай бу районларда асасий муәссәсә қурулуши елип бериш арқилиқ иқтисад саһәсигә суқунуп кирип, өзигә истратегийилик бошлуқ яратмақта икән.

Йәнә башқа мутәхәссисләрниң көрситишичә, хитай өзиниң сиясий түзүлмисидики ғәйрийлики билән һазир оттура асиядики мустәбит дөләтләр билән бималал муамилә елип баралайдикән.

Хитайниң һазир оттура асия сиясити билән оттура асиядики қурулуш пиланини йүргүзүштә бирдәклик мәвҗут икәнликини көрсәткән йеңи деһли җаваһарлал неһру университети оттура асия тәтқиқатчиси к. Варикун: "әмма һиндистан бюрократлири вә сода саһәсиниң бу районға сиңип кириштә бирликкә кәлгән бир сиясити йоқ" дәйду.

Хитайниң дөләт игиликидики карханилири оттура асия дөләтлиригә мәбләғ селиш қәдимини техиму тезләткән болуп, мәлум болушичә, хитайниң оттура асиядики сода баланиси 1997- йилидики 850 милйон доллардин 2006- йилидики 13 милярд долларға өрлигән. (Җүмә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт