Хитайда қумлишиш еғирлашмақта


2007.10.08
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай ахбарат васитилириниң хәвәр қилишичә, тарим ойманлиқиниң шәрқий шимал бурҗикигә җайлашқан қумтағ чөллүкиниң шәрққә қарап йилиға 4 метир кеңийиши, гәнсу өлкисиниң ғәрбий шимали қисмиған җайлашқан дунхуаң миң өйлиригә тәһдит елип келиватқан икән. Мәлум болушичә, қумтағ чөллүкиниң шәрқий шимал бурҗики дунхуаң шәһиригә 5 кило метир келидикән.

15 Адәмдин тәркип тапқан хитай алимлири мәзкур чөллүктә 14 күн системилиқ тәкшүрүш елип барған болуп, шинхуа агентлиқиниң бу алимларниң йеқинда елан қилған тәтқиқат нәтиҗисидин нәқил елип хәвәр қилишичә, қумтағ чөллүки пәқәт шәрқи йөлинишкила әмәс бәлки һәр төтла йөлинишкә қарап кеңийиватқан болуп, әтраптики бостанлиқ, яйлақ, вә тәбиий қоғдилидиған асарә- әтиқиләргә тәһдит салмақта икән.

Мәзкур тәтқиқатчилар гурупписиниң әзаси вә гәнсу өлкиси қумлишишиниң алдини елиш идарисиниң башлиқи ваң җихениң билдүрүшичә, уйғур елиниң лопнур районидин башланған 250 квадрат километир даиридики бу қумлуқ һазир һәр тәрәпкә қарап кеңийишкә башлиған.

Мутәхәссисләрниң ейтишичә, 1997- йили хитай омумий йәр мәйданниң 17.6 Пирсәнтни игиләйдиған чөллүк һазир кеңийип 27.5 Пирсәнткә өрлигән.

Йәршари сияси институти нәшр қилған " илгириләватқан қумлуқлар" намлиқ китабниң 5- бабида тәтқиқатчи лестер бравн, қумлуқниң кеңийиши сәвәблик хитайда һәр йили 360 миң гектар терилғу йәрни қум бесип кетидиғанлиқини, уйғур елидики қумлуқлар кеңийип тәклимакан чөли билән тарим ойманлиқиниң шәрқий шимали бурҗикигә җайлашқан қумтағ чөллүки тутушуп кетиш алдида турғанлиқини оттуриға қойған.

Униңдин башқа, қумлуқниң кеңийиши ички моңғулдиму көрүнәрлик еғирлашқан болуп, ичи моңғулниң ғәрбий шимал қисмиға җайлашқан барданҗилин қумлуқи, тәңри қумлуқиға қарап кеңийишкә башлиған. (Җүмә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.