Uyghur élidiki tuwa medeniyiti yoqulushqa yüzlenmekte


2006.06.14

Uyghur éli altay taghlirining gherbiy shimalidiki qanas köli etrapida 2000 neper etrapida tuwa milliti yashap kelgen bolup, hazir bu tuwa medeniyiti yoqulush xewpike duch kelmekte.

Xitay xewer agéntliqining melum qilishiche, xitay merkizi milletler uniwérstéti ikki yil waqit serp qilip tuwa medeniyiti üstidin mexsus tekshürüsh élip barghan hemde ularning milliy örp-aditi, tili, kiyim-kéchekliri, milliy naxshliri we turmush adetlirini közetken. Netijide mutexessisler qanas kölidiki sayahetchilikning tuwa millitining medeniyitige barghanséri éghir tesir körsitiwatqanliqini yekünligen.

Melum bolishiche, tuwa millitining ewladmu-ewlad éytip kelgen bir yürüsh dastanliri, tuwa pishqedemlerning alemdin ötüshi bilen yoqulushqa qarap mangghan. Shundaqla ularning her xil bayram we milliy kiyim-kécheklirimu oxshashla yéngi ewlad tuwaliqlar arisida barghanséri yoqulushqa bashlighan.

Tuwa milliti altay taghliridiki qanas kölining etrapidiki güzel we xaliy jaylarda yashaydighan bolup, bezi tetqiqatchilar ularni chénggizghan gherbke yürüsh qilghan chéghida mushu yerde qalghan eskelirining ewladi dése, yene beziliri tuwaliqlarning ejdadlirini buningdin 500 yil awal sibiriyidin kelgen köchmenler dep qarimaqta. Tuwaliqlar xitay boyiche peqet Uyghur élida bar bolup, ularning nopusi hazir 2000 etrapida. Ular qedimdin tartip charwichiliq we owchiliq bilen shoghullinip kelgen.

Merkiziy milletler uniwérsitéti tekshürüsh ömiki bu munasiwet bilen yerlik hökümet we dölet organliridin yoqulush aldida turiwatqan tuwa millitining medeniyitini qoghdashqa chaqirdi. Uyghur élide sayahetchilik sana'iti yéqindin buyan téz tereqqiy qiliwatqan bolsimu, lékin nurghun közetküchiler buning yerlik xelqlerning yashash-aditi we medeniyitige selbiy tesirlerni élip kélishidin endishe qilmaqta. (Peride)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.