Bu yilqi qar we üshshük apiti Uyghur élining yéza igilikige zor ziyan élip kélidu


2008.02.26
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Bu yil kirishi bilen Uyghur élining qeshqer, ili, xoten, shixenze, sanji qatarliq köp qisim jayliri 50 yil mabeynide körülmigen qattiq qar hem üshshük apitige uchrap kelmekte. Bu jaylarning köp qismida nöldin töwen 20 sélsiye gradustin, nöldin töwen 28 sélsiye gradusqa qeder soghaq hawa,toqquz kündin artuq dawamlashqan.

Uyghur aptonom rayoni hökümet da'irilirining shinxu'a agéntliqigha ashkarilishiche, hazirgha qeder Uyghur élining bolupmu shimali hem jenubida ikki aydin buyan dawamlishiwatqan qar apiti hem adettin tashqiri soghaq hawa tesiride besh milyon déhqan, charwichi apetke uchrighan. Uyghur éli buyiche yette oblast we wilayet we 40 tin artuq nahiye üshshükke uchrighan asasliq rayon chégrisigha élin'ghan bolup, bu da'iride bu yilliq yéza igilik ishlepchiqirishtin éghir ziyan körülüshi muqerrer iken.

Üshshükning tesiri bolupmu, baghwenchilikke ejellik zerbe élip kelgen bolup, hazirghiche Uyghur éli baghwenchilik rayonlirining %54 i éghir apetke uchrighan. Buning ichide bolupmu qeshqerde keng da'iride dawamlishiwatqan üshshük badam mehsulatining bu yil %70 aziyishini, yangaq, chilan, ürük mehsulatlirining %20 tin köprek az bolushini keltürüp chiqiridiken.

Baghwenchilik Uyghur éli yéza igilikide muhim orun tutidighan bir tür bolup, ezeldin méwe ‏- chiwe makani dep atilip kelgen Uyghur yurtida bu yil 7milyon mo méwilik baghning üshshükte qélishi méwe ‏- chiwe mehsulatining zor nisbette aziyidighanliqidin dérek béridiken. Déhqanchiliq nazariti bu yil baghwenchiliktin kélip chiqidighan omumiy ziyanning üch milyard yüen etrapida bolidighanliqi qiyas qilmaqta iken.

Qeshqer hökümet uchur torining xewiridin ashkarilinishiche, 24 féwraldin tartip qeshqer wilayitining köp qisim jaylirida yene qattiq qar yaqqan bolup, bir kéchide bezi jaylarda qarning qélinliqi 16 santimétirgha yetken. Shundaqla emdi illishqa bashlighan hawa yene qayta töwenlep apetke aylinishqa bashlighan, bolupmu yéngisheher hemde yeken nahiyiliride badam ishlepchiqirish baziliri, üshshükning bu yilliq badam mehsulatini éghir ziyan'gha uchritidighanliqini mölcherlimekte iken.

Yerlik ammining inkaslirigha qarighanda da'irilerning xelqni soghaq hem qar apitidin mudapi'elinish heqqide aldin agahlandurush bermigenliki seweblik apetning tesirining éghir bolghanliqi, hetta bezi jaylarda tonglap ölüshtek paji'elerning yüz bériwatqanliqi melum. (Gülchéhre)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet