Уйғур елидә аз санлиқ милләт мәктәплири билән хитай мәктәплирини қошуветиш күчәйтилмәктә
2008.02.14
Хитай һөкүмитиниң йолйоруқлири буйичә иш елип бериватқан уйғур аптоном райони, хитай болмиған милләтләр мәктәплири билән хитай мәктәпләрни қошуветиш ишлирини зор дәриҗидә күчәйтиватқанлиқини билдүрди.
Хитай ахбарат вастилириниң хәвәрлиридин ашкарилинишичә, уйғур елидә қошуветилгән аз санлиқ милләт вә хитай мәктәплири 2000 - йилидики 461 дин һазирқи 718 гә йәткән. Хәвәрдә ейтилишичә, әслидә бир қисим уйғур наһийилириниң балилар бағчилири, башланғуч, толуқсиз, оттура мәктәплиридә бирла вақитта уйғур, қазақ, шибә, моңғул, қирғиз вә рус қатарлиқ 7 хил тилда дәрс өтүлидиған болуп, хитай даирилири буни маарип байлиқини тарқақлаштуруветиш дәп қарап, мәктәпләрни өз - ара бирләштүрүветишни қарар қилған икән.
Бирақ, хитай болмиған милләт оқуғучилири билән хитай оқуғучилирини бир мәктәпкә йиғиш, аз санлиқ милләт балилирини өз ана тилида әмәс, хитай тилида оқутуш, нөвәттә хәлқара җамаәт шуниңдәк милләтләрниң тили, өрп - адити вә өзигә хас мәдинийити қоғдаш тәшкилатлириниң қаттиқ наразилиқини мәйданға кәлтүрмәктә. Болупму уйғурларниң һөрлүки үчүн демократик йол билән күрәш қиливатқан уйғур сиясий тәшкилатлириниң қаршилиқ билдүрүшигә дуч кәлмәктә.
Гәрчә, хитай һөкүмитиниң аптономийә қанунида, йәрлик милләтләр районда ана тил маарипи буйичә мәктәп башқуруш ениқ бекитилгән болсиму, бирақ уйғур елидә мәзкүр қанун бир чәткә қайрип қоюлуп, хитай тилида оқутуш елип бериш омумлашмақта. Уйғур сиясий паалийәтчилири," бу, хитай һөкүмитиниң уйғур миллитини ассимилиятсийә қилип, шәкли уйғур, әмәлийити хитай қилип өзгәртиш сиясити," дейишмәктә. (Әқидә)
Мунасивәтлик мақалилар
- Хитай бу йил хитай өлкилиридики "шинҗаң синип " лириға 5 миң оқуғучи қобул қилмақчи
- Уйғур елидә қош тил маарипида оқуватқан аз санлиқ милләт оқуғучилар сани көпәйтилмәкчи
- Ваң лечүән : уйғур елида қош тил маарипини қилчә тәврәнмәй йолға қоюш керәк
- Хитай һөкүмити"қош тил" маарипини йәслиләргичә кеңәйтмәктә
- Хитай һөкүмити қәшқәр, хотән, ақсу районлирида хитайчә оқуйдиған уйғур балилириниң санини йилдин - йилға көпәйтмәктә
- Хитайниң уйғур елидики "қош тил маарипи" қәдимини вә "қош тил оқутқучилар қошунини илгири сүрүш" истратегийиси
- Хитай, уйғур аптоном районидики оқуш йешиға тошмиған өсмүрләргә хитайчә өгитиш үчүн мәбләғ аҗратти
- Хитай даирилири аз санлиқ милләтләр әдәбиятиниң раваҗлинишиға тосқунлуқ қилмақта
- Үрүмчидә оқуғучиларниң оттура - башланғуч мәктәпләргә кириши қийин болмақта
- Хитай, уйғур елиниң йеза кәнтлиригичә " қош тиллиқ " маарип сияситини кеңәйтмәктә
- Уйғур елидики сәккиз шәһәрдә " шинҗаң толуқ оттура синиплири" тәсис қилинди









