Қазақистан билән хитай су мәсилисидә бирликкә киләлмиди

• 
  2007-03-08

Нюйорк вақит гезитиниң 8 ‏- март алматадин бәргән хәвиригә қариғанда, қазақистанниң алмата шәһиридә, мәркизи асияниң екологийиси вә тәқдири һәққидә илмий муһакимә йиғини ечилди. Бу йиғинда, қазақистан билән хитай арисидики су мәсилисидә пикир бирлики һасил қилинмиди.

Хәвәрдә хитай даирилириниң "ғәрбни ечиш" истратегийиси бойичә, йәр асти вә башқа байлиқлири интайин мол уйғур дияриға йәнә йеңидин 40 милйон нопус йөткәп келидиғанлиқини билдүргәнликини қәйт қилинған.

Йиғинда қазақ һөкүмити, әгәр хитай тәрәптин килип балқаш көлигә қуюлидиған су миқдариниң азлап кәтмәсликикгә хитай тәрәп капаләт берәлисә, қазақистан хитайға 10 йил нурғун миқдардики бикарлиқ яки тәннәрқи интайин төвән йемәк-ичмәк йоллап бериш доклати оттуриға қоюлған. Лекин, йиғиндин мәлум болушичә, қазақ тәрәп оттуриға қойған екилогийилик игилик пилани, хитайниң рәт қилишиға учриған.

"Гәрчә хитайлар көңүл қоюп тиңшиған болсиму, бәк еһтиятчанлиқ қилди", дәйду, йиғинға қатнашқан, явропа бирликиниң қазақистандики сиясий ишханисиниң мудири анна брамвелл.

Бәзи йиғинға қатнашқучиларниң билдүрүшичә, қазақистан президенти нурсултан назәрбайиф муһакимә йиғиниға қатнашқан тәрәпләрни, балқаш көлини җиддий қоғдап қелиш истратегийсидин бирини оттуриға қоюшқа үндигән болсиму, лекин униң мушу районға ядро електир истансиси қуруш пилани нурғунлиған екологийә қоғдиғучилирини ғәзәпләндүргән.

Уйғур мутәхәссисләрниң қаришичә, хитай һөкүмитиниң қазақ тәрәпниң екологийилик игилик пилани вә балқаш көлиниң екологийисини қоғдаш пиланлирини рәт қилишдики бирдинбир сәвәб болса, бундин кийин уйғур елигә көчүрүп келидиған 40 милйон хитай нопусиниң су мәсилисини алдин һәл қилиштин ибарәт истратегийилик нишаниниң бирқисми икән. (Җүмә)