Атуштики бир кәнт сақчиси: «65 яштин төвәнләрниң намаз оқушиға қәтий рухсәт йоқ»

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2020-09-22
Share
Qeshqer-konisheher-meschit-qizil-teshwiqat.jpg Қәшқәр конашәһәр наһийисидики бир мәсчиткә есилған қизил тәшвиқат лозункиси, 2017-йили июл.
Oqurmen teminligen

Хитай даирилири хәлқара җамаәтниң тәнқидлиригә җавабән өзлириниң пәқәт партийә әзалири вә 18 яшлиқтин төвәнләрниңла намаз оқушини чәклигәнликини, қалғанлириниң болса намаз оқуш-оқумаслиқ әркинлики барлиқини базарға селип кәлгән иди. Йеқинқи ениқлашлиримиз давамида атушта 65 яшлиқтин төвән һәрқандақ кишиниң намаз оқуштин чәкләнгәнлики, оқуғанларниң қануний җазаға тартилидиғанлиқи ашкариланди.

Хитай ташқи ишлар баянатчиси һәр қетим хәлқара ахбарат васитилириниң уйғур вәзийити һәққидики соаллириға җавабән уйғурларниң диний һәқ-һоқуқлиридин толуқ бәһримән болуп келиватқанлиқини илгири сүрүп кәлгән иди. Ахбаратчилар уйғур райондики диний чәклимиләрни есигә салғинида, хитай баянатчи уйғурларниң динға етиқад қилиш вә қилмаслиқ әркинлики барлиқини тәкитләп, бу соалларға нәқ җаваб ериштин өзини қачурған иди. Хитайниң йеқинқи бир ахбаратида уйғур районидики намаз чәклимисиниң пәқәтла партийә әзалири вә 18 яштин төвәнләргә қаритилғанлиқи әскәртилгән иди.

Өткән һәптә вәзийәәттин хәвәрдар кишиләрдин бири радийомизға учур йоллап, уйғур районида нөвәттә намаз оқушниң омумйүзлүк һалда чәкләнгәнлики, кишиләрниң намаз оқуш әмәс, һәтта «намаз» дегән сөзни еғизға елиштинму еһтият қилидиғанлиқи; даириләрниң пәқәт хәлқара җамаәткә көргәзмилик үчүнла бир қисим яшанған кишиләрни намаз оқушқа тәшкилләватқанлиқи; әмма яшанғанларниңму даириләрниң бу тәклипини әндишә вә иккилиниш ичидә қобул қиливатқанлиқини мәлум қилди.

Бу һәқтә елип барған ениқлашлиримиз давамида көпинчә алақидар органлар бу һәқтә мәлумат беришни рәт қилди. Турпан вилайәтлик диний ишлар комитети, һәтта пуқраларниң намаз оқушиға рухсәт бар яки йоқлуқи һәққидики аддий бир соалимизға җаваб берәлмиди. Атуштин телефонимизни қобул қилған бир кәнт сақчиси қолидики тәшвиқат материяллири вә иҗра қиливатқан бәлгилимиләргә асасән, атушта яшанған кишиләрниңла намаз оқушиға рухсәт икәнлики, яш вә оттура яшларниң намаз оқушиниң чәклинидиғанлиқини ашкарилиди. У бу җәһәттики яш чәклимисини сориғинимизда 65 яштин юқири кишиләрниңла динға етиқад қилиш-қилмаслиқ әркинлики барлиқини әскәртти.

Бу кәнт сақчисиниң баян қилишичә, диний ишлар низамнамисидики бу бәлгилимиләр, аһалиләргә төвәнгә чүшкән хизмәт гурупписидики диний ишларға мәсул хадим тәрипидин уқтурулған. Бу бәлгилиминиң иҗра қилиниш әһвали кәнт сақчиси вә униң ярдәмчилири тәрипидин коча вә өй чарлаш арқилиқ назарәт қилинған. Бу бәлгилимидин кейинму намаз оқушни давамлаштурғанлар кәнт рәһбәрлиригә доклат қилинған вә қилмиши вә позитсийәсигә қарап җазаға тартилған. Мәзкур хадим бу бәлгилиминиң2017 ‏-йилидин башлап иҗра қилиниватқанлиқини тилға алди.

Телефонимизни қобул қилған бир хизмәт гурупписи хадими «диний әсәбийликни түгитиш вә муқимлиқни қоғдаш үчүн бу бәлгилиминиң йолға қоюлуватқанлиқи» ни тилға алди. Биз униңдин буниң бир өткүнчи бир бәлгилимә болидиған яки болмайдиғанлиқини соридуқ. У буниң «хитай дөлитиниң әбәдий әминликини капаләт астиға елиш үчүн түзүлгән узун мәзгиллик бир бәлгилимә икәнлики» ни әскәртти.

Атуштики мәзкур кәнт сақчиси бүгүнки зияритимиз давамида 65 яштин төвәнләрниң намаз оқушиға йол қоюлмаслиқ бәлгилимисиниң омумйүзлүк әмәлийләшкәнликини тилға елиш билән бирликтә, аһалиләрниң бу бәлгилимигә чарисиз һалда бойсунуватқанлиқини йошуруп қалалмиди.

Мана бу учурлардин уйғур районидики диний чәклимиләрниң2017 ‏-йилдин башлап, қаттиқлиқ җәһәттин бөсүш характерлик күчәйгәнлики вә йеңи бир чәклимә дәвргә қәдәм қойғанлиқи мәлум болмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.