Atushtiki bir kent saqchisi: "65 Yashtin töwenlerning namaz oqushigha qet'iy ruxset yoq"

Muxbirimiz shöhret hoshur
2020-09-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Qeshqer konasheher nahiyisidiki bir meschitke ésilghan qizil teshwiqat lozunkisi, 2017-yili iyul.
Qeshqer konasheher nahiyisidiki bir meschitke ésilghan qizil teshwiqat lozunkisi, 2017-yili iyul.
Oqurmen teminligen

Xitay da'iriliri xelq'ara jama'etning tenqidlirige jawaben özlirining peqet partiye ezaliri we 18 yashliqtin töwenlerningla namaz oqushini chekligenlikini, qalghanlirining bolsa namaz oqush-oqumasliq erkinliki barliqini bazargha sélip kelgen idi. Yéqinqi éniqlashlirimiz dawamida atushta 65 yashliqtin töwen herqandaq kishining namaz oqushtin cheklen'genliki, oqughanlarning qanuniy jazagha tartilidighanliqi ashkarilandi.

Xitay tashqi ishlar bayanatchisi her qétim xelq'ara axbarat wasitilirining Uyghur weziyiti heqqidiki so'allirigha jawaben Uyghurlarning diniy heq-hoquqliridin toluq behrimen bolup kéliwatqanliqini ilgiri sürüp kelgen idi. Axbaratchilar Uyghur rayondiki diniy cheklimilerni ésige salghinida, xitay bayanatchi Uyghurlarning din'gha étiqad qilish we qilmasliq erkinliki barliqini tekitlep, bu so'allargha neq jawab érishtin özini qachurghan idi. Xitayning yéqinqi bir axbaratida Uyghur rayonidiki namaz cheklimisining peqetla partiye ezaliri we 18 yashtin töwenlerge qaritilghanliqi eskertilgen idi.

Ötken hepte weziye'ettin xewerdar kishilerdin biri radiyomizgha uchur yollap, Uyghur rayonida nöwette namaz oqushning omumyüzlük halda cheklen'genliki, kishilerning namaz oqush emes, hetta "Namaz" dégen sözni éghizgha élishtinmu éhtiyat qilidighanliqi؛ da'irilerning peqet xelq'ara jama'etke körgezmilik üchünla bir qisim yashan'ghan kishilerni namaz oqushqa teshkillewatqanliqi؛ emma yashan'ghanlarningmu da'irilerning bu teklipini endishe we ikkilinish ichide qobul qiliwatqanliqini melum qildi.

Bu heqte élip barghan éniqlashlirimiz dawamida köpinche alaqidar organlar bu heqte melumat bérishni ret qildi. Turpan wilayetlik diniy ishlar komitéti, hetta puqralarning namaz oqushigha ruxset bar yaki yoqluqi heqqidiki addiy bir so'alimizgha jawab bérelmidi. Atushtin téléfonimizni qobul qilghan bir kent saqchisi qolidiki teshwiqat matériyalliri we ijra qiliwatqan belgilimilerge asasen, atushta yashan'ghan kishilerningla namaz oqushigha ruxset ikenliki, yash we ottura yashlarning namaz oqushining cheklinidighanliqini ashkarilidi. U bu jehettiki yash cheklimisini sorighinimizda 65 yashtin yuqiri kishilerningla din'gha étiqad qilish-qilmasliq erkinliki barliqini eskertti.

Bu kent saqchisining bayan qilishiche, diniy ishlar nizamnamisidiki bu belgilimiler, ahalilerge töwen'ge chüshken xizmet guruppisidiki diniy ishlargha mes'ul xadim teripidin uqturulghan. Bu belgilimining ijra qilinish ehwali kent saqchisi we uning yardemchiliri teripidin kocha we öy charlash arqiliq nazaret qilin'ghan. Bu belgilimidin kéyinmu namaz oqushni dawamlashturghanlar kent rehberlirige doklat qilin'ghan we qilmishi we pozitsiyesige qarap jazagha tartilghan. Mezkur xadim bu belgilimining2017 ‏-yilidin bashlap ijra qiliniwatqanliqini tilgha aldi.

Téléfonimizni qobul qilghan bir xizmet guruppisi xadimi "Diniy esebiylikni tügitish we muqimliqni qoghdash üchün bu belgilimining yolgha qoyuluwatqanliqi" ni tilgha aldi. Biz uningdin buning bir ötkünchi bir belgilime bolidighan yaki bolmaydighanliqini soriduq. U buning "Xitay dölitining ebediy eminlikini kapalet astigha élish üchün tüzülgen uzun mezgillik bir belgilime ikenliki" ni eskertti.

Atushtiki mezkur kent saqchisi bügünki ziyaritimiz dawamida 65 yashtin töwenlerning namaz oqushigha yol qoyulmasliq belgilimisining omumyüzlük emeliyleshkenlikini tilgha élish bilen birlikte, ahalilerning bu belgilimige charisiz halda boysunuwatqanliqini yoshurup qalalmidi.

Mana bu uchurlardin Uyghur rayonidiki diniy cheklimilerning2017 ‏-yildin bashlap, qattiqliq jehettin bösüsh xaraktérlik kücheygenliki we yéngi bir cheklime dewrge qedem qoyghanliqi melum bolmaqta.

Toluq bet