Altay 5 ‏-ottura mektipining "Qosh tilliq" oqutushidin narazi bolghan 3 oqutquchisi muddetsiz we 17 yilliqtin késiwétilgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2021-06-23
Share
Altay 5 ‏-ottura mektipining Qoralliq eskerning qeshqer türmisining qarawulxanisida turghan körünüshi. 2021-Yili 3-may, qeshqer.
REUTERS

Biz aldinqi küni altay shehiridiki birdin bir Uyghur mektipi bolghan 5‏-ottura mektipidin 2017-yili 7 oqutquchining tutqun qilin'ghanliqi we bulardin mudir reyhan emetning lagérda jan üzgenliki heqqide xewer bergen iduq, muxbirimizning ilgirilep élip barghan éniqlashliri dawamida, bulardin bir nepirining muddetsiz, ikki nepirining 17 yilliq késilgenliki؛ bularning a'ile-tawabi'atliridin 3 kishiningmu 17 yilliqtin késiwétilgenliki aydinglashti.

Altaydiki bu weziyettin xewerdar bir kishining inkasida bayan qilinishiche, 2017‏-yilning béshida altay 5-ottura mekteptin tutqun qilin'ghan 7 neper oqutquchidin, lagérda jan üzgen mektep mudiri reyhan emettin bashqa 6 nepirining hemmisi 2018‏-yilining axirigha kelgende, üstidin sotmu échilmastin uzun muddetlik késiwétilgen. Ularning késilishige, mektep mudiri reyhan emetning atalmish qosh tilliq ma'aripqa qarshi naraziliq pikrini qollash pozitsiyede bolghanliqi seweb bolghan.

Téléfonimizni qobul qilghan altaydiki bir alaqidar xadim, mezkur mektep oqutquchilirining ehwalidin melumat bérishni ret qildi.

Yaponiyede yashawatqan tetqiqatchi muxter abduraxman ependi, altaydiki tonushliri arqiliq mezkur oqutquchilardin rus tili oqutquchisi ekber bilen kompyutér oqutquchisi alimning 17 yilliqtin késilgenlikidin xewer tapqan. Uning xewer tépishiche, jughrapiye oqutquchisi reyhan musa, atalmish qosh tilliq ma'aripqa naraziliq pozitsiyesi tutqandin bashqa yoldishini haraq ichishtin waz kechtürgenlik üchün diniy esebiylik bilenmu eyiblinip muddetsiz késiwétilgen. Yoldishi ekber ushtumtut haraq tashliwetkenliki we namaz oqughanliqi üchün 17 yilliq késilgen. Téléfonimizni qobul qilghan bir saqchi xadimi, yuqiridiki üch oqutquchining késim mudditi heqqidiki uchurlarning toghriliqini delillidi.

Muxter abduraxman ependining yene igilishiche, kompyutér oqutquchisi alimning tijaretchi akisi obulqasim yasin bilen, newre inisi, döngbazar meschitning imami xalmurat 17 yilliqtin késiwétilgen.

Nöwette türkiyede yashawatqan musteqil tetqiqatchi abduréshit niyaz ependi Uyghur rayonidiki wilayetlerdiki institut, nahiyelerdiki ottura mekteplerning shu jaydiki Uyghur jem'iyitining méngisi dep qariliwatqanliqi we shu sewebtin 2017-yildin kéyinki keng kölemlik tutqunda bu ottura mektep oqutquchilirining nuqtiliq zerbe bérish nishani bolghanliqini bayan qildi. U yene, qaysi ottura mektepte, oqughuchilarning milliy kimliki alahide gewdilik ipadilense, shu mektep oqutquchilirining eng deslepki hujum nishani bolghanliqini eskertti.

Abduréshit niyaz ependi yene, yuqiriqi 6 kishidin 4 nepirining oxshashla 17 yilliqtin késilgenlikige qarap, ularning üstidin sotsiz höküm chiqirilghanliq uchurining toghriliqini mu'eyyenleshtürüshke bolidighanliqini tekitlidi.

Ilgiriki éniqlashlirimiz dawamida peyziwatliq bir saqchi xadimi, tutqundiki kishilerning sanining köplüki sewebidin sot échishqa mumkin bolmaywatqanliqi we tutqunlarni siyasiy qanun komitéti chüshürgen buyruq boyichila bir terep qiliwatqanliqini ashkarilighanidi. U yene yanchuqida aldin teyyarlan'ghan hökümnamiler barliqi, hükümnamidiki bosh orun'gha isim-familini toldurush bilenla, tutqunlarni türmige yollawatqanliqini bayan qilghanidi.

Altayda 17 yilliqtin késilgen ikki oqutquchi we ularning 3 uruq-tughqinining ene shundaq aldin teyyarlan'ghan hökümnamiler arqiliq bir terep qilin'ghanliq éhtimalliqi perez qilinmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet