A'ilisi lagérlargha tutulghan Uyghur yashlirining türkiyediki pa'aliyetliri dawamlashmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2020-09-28
Élxet
Pikir
Share
Print
Yighiwélish lagérliri qurbanlirining istanbuldiki uruq-tughqanliri türk xelqige Uyghurlar duch kéliwatqan sistémiliq étnik qirghinchiliqni anglitishqa tirishmaqta. 2020-Yili 26-séntebir, türkiye.
Yighiwélish lagérliri qurbanlirining istanbuldiki uruq-tughqanliri türk xelqige Uyghurlar duch kéliwatqan sistémiliq étnik qirghinchiliqni anglitishqa tirishmaqta. 2020-Yili 26-séntebir, türkiye.
RFA/Azigh

26-Séntebir küni Uyghur diyaridiki yighiwélish lagérliri qurbanlirining istanbuldiki uruq-tughqanliridin on'gha yéqin kishi kénnidiy yuqiri sür'etlik tash yolida "Xitay a'ilem qeyerde?", "Jaza lagérliri taqalsun!", "3~5 Milyon'ghiche insan xitayning jaza lagérlirida" qatarliq pilakatlarni tutup turush arqiliq türk xelqige Uyghurlar duch kéliwatqan sistémiliq étnik qirghinchiliqni anglitishqa tirishti.

Pa'aliyetni yighiwélish lagérlirigha solan'ghan a'ile yéqinlirining dawasini qilish jeryanida taksim meydanida saqchilarning parakendichilikige uchrighan we amanliq küchliri teripidin enqerege kirgüzülmigen Uyghur yashliri teshkilligen bolup, pa'aliyet yoldin ötken kishiler we mashinidiki yoluchilarning qattiq diqqitini qozghighan. Kishiler türlük isharetler bilen pa'aliyetke qatnashquchilarni qollaydighanliqini bildürgen.

Neq meydanda yoldin ötüp kétiwatqan gamze xanim ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: "Xitayning Uyghur türklirige qaratqan étnik qirghinchiliq siyasitini qattiq eyibleymen. Dölitimizde bezi sewebler tüpeylidin Uyghur türkliri uchrawatqan zulum anche küntertipke kelmeywatidu. Men her qaysi siyasiy partiye rehberliri we kishilik hoquq teshkilatliridin Uyghur mesilisige jiddiy köngül bölüshini ümid qilimen."

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan yighiwélish lagérliri qurbanlirining a'ile yéqinliridin medine nazimi mezkur pa'aliyet heqqide toxtilip, mundaq dédi: "Biz yighiwélish lagéridiki qérindashlirimizning awazini anglitish meqsitide, özimizning uruq-tughqanlirining süretliri chüshürülgen maykilarni kiyip, qolimizda pilakatlarni tutup istanbul zeytunburnining eng qatnash qistangchiliqi bolidighan chong yoligha chiqip pa'aliyet ilip barduq. Pilakatlargha yazghan xetlirimizni körgen türkler mashinilirining signallirini bésish yaki kélip biz bilen bille ikenlikini bildürüsh arqiliq özlirining Uyghurlargha qiliniwatqan zulumni bilidighanliqini, Uyghurlar uchrawatqan zulumni eyibleydighanliqini ipadilidi. Pa'aliyitimiz intayin ünümlük boldi. Pa'aliyet jeryanida bir adem manga herbiyche salam bérip ötken idi, intayin hayajanlandim. Könglüm buzulup közümge yash keldi. Pa'aliyetlirimiz buningdin kéyinmu dawamlishidu. Meqsitimiz zulum astida éziliwatqan qérindashlirimizning awazini anglitish, bu yoldin hergiz toxtap qalmaymiz."

Közetküchlerning qarishiche Uyghur pa'aliyetchilirining siyasiy heriket da'irisi türkiyede barghanséri tariyiwatqan bolup, bu ehwal türkiyening xitay bilen bolghan munasiwetlirining künséri yéqinlishiwatqanliqi bilen munasiwetlik iken. Taksim meydanida maykiliri tetür kiydürülgen we enqere sepiride saqchilar teripidin tosqunluqqa uchrighan yighiwélish lagérliri qurbanlirining a'ile yéqinliri jasaritining suslashmighanliqini, pa'aliyetlirini dawamlashturidighanliqini bildürdi. Xitay hökümiti teripidin a'ililiri parchilan'ghan pa'aliyetchiler türlük tosqunluqlargha uchrawatqan bolsimu, emma her xil özgiche pa'aliyetlerni teshkillep, a'ililiri qutuldurush yolida toxtap qalmaydighanliqini tekitlep kelmekte.

Yighiwélish lagérliri qurbanlirining a'ile yéqinliridin alimjan turdi istanbulda ilip bériliwatqan lagér qurbanliri yéqinlirining pa'aliyetliri heqqide tepsiliy toxtaldi.

Gerche xitay hökümiti Uyghurlarning kishilik hoquq ehwalining yaxshi ikenlikini, yighiwélish lagérlirining taqalghanliqini tekitlep kéliwatqan bolsimu, yighiwélish lagérliri qurbanlirining a'ile yéqinliri a'ililiri bilen alaqilishalmaywatqanliqini, lagérlardiki a'ile yéqinlirining shertsiz qoyup bérilishi kéreklikini éytip kelmekte.

Toluq bet