Ermudundiki bir kentte nopusning 45% i lagérda ikenliki, mishada déhqanchiliqni "Pida'iylar" qiliwatqanliqi ashkarilandi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-10-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Sim tiken bilen chöridelgen lagér derwazisidiki xitay dölet bayriqi. 2019-Yili 4-iyun, yéngisar.
Sim tiken bilen chöridelgen lagér derwazisidiki xitay dölet bayriqi. 2019-Yili 4-iyun, yéngisar.
AFP

Muxbirimizning qeshqerge qarita élip barghan téléfon ziyaretliri dawamida, qeshqer yéngisheherning ermudun yézisidiki 1300 nopusluq bir kentte 600 che kishining, yeni nopusning 45% ning lagérida ikenliki ashkarilandi. Peyziwatning misha yézisida nopusning yérimi dégüdek lagérida bolghachqa déhqanchiliq ishlirini töwen'ge chüshken kadirlar we pida'iylar dep nam bérilgen tetilde öyige qaytqan oqughuchilar qiliwatqanliqi melum boldi.

Gerche Uyghur rayonida lagérlar qurulghandin buyan, Uyghur jem'iyitide kochilarda kishiler pewqul'adde azlap ketkenliki, dukanlar taqilip soda-tijaretmu asasen dégüdek toxtighanliqi hemmige ayan bolup bolghan bolsimu, emma éniq halda qanchilik kishining, yaki nopusning qanchilik qismining lagérda ikenliki heqqide resmiy sanliq melumatlar téxi otturigha chiqmidi. Shunga téléfon ziyaretlirimiz dawamida, xadimlardin öz tewelikide qanchilik kishining lagérda ikenliki heqqide melumat sorashni toxtatmiduq. Qeshqer yéngisheher nahiyesining ermudun yézisidiki bir mehelle bashliqi, yéza boyiche 2-kenttin "Terbiyelesh" ke ekétilgenlerning eng köp ikenlikini tilgha aldi.

Biz bu mehelle bashliqining bildürgini boyiche, terbiyeleshke ekétilgenler "Anche köp bolmighan" 1‏-kentte wezipe ötewatqan bir saqchi xadimini ziyaret qilduq. U özi mes'ul kentte 400che a'ile barliqi, bulardin 300 che a'ilide "Terbiyeleshke" ke ekétilgen kishiler barliqi we bulardin her bir a'ilide ottura hésab bilen ikkidin kishining lagérda ikenlikini ashkarilidi. Özi mes'ul kentning yéngidin qurulghan we asasen yashlardin teshkillen'gen kent ikenliki, shunga her bir a'ilide jan sanining bek köp emeslikini eskertken bu xadim, bu kentte 1300 che nopus barliqi, buningdin 600 che kishining nöwette lagérda ikenlikini ashkarilidi.

Ötkenlerde chet'el muxbirlirining ziyaritini qobul qilghan, Uyghur rayonining re'isi shöhret zakir, nöwette xelq'ara metbu'atlarda déyiliwatqan Uyghur rayonida milyonlarche kishining lagérda ikenliki heqqidiki uchurni mubalighe dep inkar qilghan, emma özi heqiqiy sanni éghizgha alalmighanidi.

Ermudunda wezipe ötewatqan mezkur xadim, özi mes'ul kentte emgek küchi asasen dégüdek qalmighanliqi üchün, bu kentning déhqanchiliq ishlirini, yézigha chüshken kadirlar we pida'iy dep atiliwatqan tetil üchün öyige qaytqan oqughuchilarning qiliwatqanliqini delillidi.

Uyghur aptonom rayonining re'isi shöhret zakir bu yil 7-ayning axirqi heptisidiki bir axbarat bayanatida, rayonda kespiy terbiye éliwatqanlarning 90% ning a'ilisige qaytqanliqini élan qilghanidi. Emma shuningdin kéyin meyli merkez, meyli Uyghur rayonidiki xitay emeldarlarning héchqaysisi, lagérdiki 90% kishining a'ilisige qaytqanliqini éghiz achmidi؛ eksiche kespiy terbiyeleshni izchil dawamlashturushning zörürlükini tekitleshmekte we bu heqte pilan, programmilarni otturigha qoymaqta.

Téléfonimizni qobul qilghan peyziwatta wezipe ötewatqan bir xadim, bu nahiyening misha yézisida nopusning yérimi dégüdek "Terbiyelesh" te ikenlikini ashkarilidi. Bu xadimmu, ahalilerning bu weziyettin shikayet qilishqa charisiz ikenlikini bayan qilish bilen birlikte yézida emgek küchi pewqul'adde az bolghachqa, déhqanchiliq ishlirini yézigha chüshken kadirlar we pida'iylarning élip bériwatqanliqini bayan qildi.

Axbarattiki uchurlardin melum bolushiche, albaniyelik yazghuchi olsi yazijining Uyghur rayonini ziyariti dawamida, alaqidar bir xadim, tunji qétim lagérdikilerning sani heqqide éghiz achqan. Olsining qistap sorishi netijiside éghiz achqan bu xadim, lagérdikilerning omumi sanini "Köp emes, aran 500 ming" dep bayan qilghan. Ilgiri b d t mutexessisliri bu sanning "2 Milyondin artuq" ikenlikini otturigha qoyghan bolsa, Uyghur pa'aliyetchiliri bu sanning 3 milyon bilen 5 milyon arisida ikenlikini ilgiri sürüshmekte.

Toluq bet