Түркийәниң “ишчилар уюшмилири бирлики” уйғур мәсилисини күнтәртипигә киргүзди

Мухбиримиз әркин тарим
2014.08.27
siyit-tumturk-ergun-atalay.jpg Сийит түмтүрк әпәнди (солда) әргүн аталай әпәнди (оттурида) билән биллә
RFA/Erkin Tarim


Түркийәниң әң чоң аммиви тәшкилатлири арқа - арқидин баянат елан қилип, буниңдин кейин уйғур мәсилисигә көңүл бөлидиғанлиқини баян қилишмақта. Буларниң ичидә түркийәдики чоң аммиви тәшкилатлардин бири “түркийә ишчилар уюшмилири билрики”му уйғурлар мәсилисигә көңүл бөлидиғанлиқини билдүрүп баянат елан қилди.

Мәлумки, түркийәдики бир қисим аммиви тәшкилатлар түркийәниң һәр қайси вилайәтлиридә һәр хил паалийәтләр өткүзүш арқилиқ уйғурларға игә чиқидиғанлиқини баян қилиш билән бирликтә хитай һөкүмитини уйғурларға елип бериватқан бесим сияситини тохтитишқа чақирмақта. Бу әһвал түркийәдики уйғурларни сөйүндүрмәктә. Чүнки демократийәлик дөләтләрдә аммиви тәшкилатларниң ички вә ташқи сиясәткә болған тәсири наһайити көп. Биз уйғур мәсилисини бундин кейинки хизмәт пиланиға киргүзгәнликини баян қилған,“түркийә ишчилар уюшмилири бирлики” рәиси әргүн аталай әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Алди билән силәрниң аммиви тәшкилат һәққидә қисқичә мәлумат бәрсиңиз қандақ дегән суалимизға у мундақ җаваб бәрди.

“түркийә ишчилар уюшмиси 63 йилдин бери дөлитиниң мәнпәәтини вә ишчиларниң мәнпәәтини қоғдаш билән бирликтә, дуняниң қәйиридә түрк болса, нәдә мусулман болса уларниң дәрт - пәрядини күн тәртипкә елип келиш үчүн тиришиватқан чоң бир аммиви тәшкилат. Түркийә ишчи уюшмилири бирликиниң бир милйон әзаси, түркийәниң һәр қайси җайлирида 500дин артуқ шөбиси мәвҗут. Биз түркийәниң әң чоң аммиви тәшкилатлиридин бири.”

Әргүн аталай әпәнди тәшкилатиңиз түркийәниң әң чоң аммиви тәшкилатлиридин бири болуш сүпити билән уйғурлар тоғрисида немә паалийәтләрни елип бармақчи? дегән соалимизға у мундақ җаваб бәрди:

“хитайдики зулум вә вәһшийлик тоғрисида өткән һәптә бир музакирә йиғини чақирип, чоң бир йиғин өткүзүшни, һәтта бу һәқтә кәч қалғанлиқимизни дейишкән идуқ. Биз уйғурлар тоғрисида көп паалийәт елип баримиз. Бу паалийәтлиримиз түркийәниң күн тәртипигә келиду. Биз түркийәниң әң чоң аммиви тәшкилатлиридин бири болуш сүпитимиз билән бундин кейин шәрқий түркистан мәсилисини давамлиқ һалда түркийәниң күн тәртипигә елип келимиз вә уйғур мәсилисини һәл қилишниң йоллирини издәймиз. Шундақла яврупа дөләтлиридики ишчи уюшмилири бирликлиригиму уйғур мәсилисини аңлитимиз. Бизниң бу көрүшимиз хитай һөкүмити уйғур қериндашлиримизниң һәқ - һоқуқини бәргичә давамлишиду.”

У,“уйғур мәсилиси сизчә қандақ бир мәсилә?” дегән соалимизға бәргән җавабида, уйғур мәсилиниң пәләстиндики, сүрийәдики, мисирдики вә ариқандики мусулманларниң мәсилисидинму муһим икәнликини баян қилип мундақ деди:

“түрк ишчилар уюшмилири пәләстиндики, мисирдики, ирақтики, ариқандики мәсилиләргә игә чиқиватиду, уйғур мәсилиси булардинму муһим бир мәсилә. Буни көзитиш, буни һәр даим күн тәртипкә елип келиши керәк. Бу мәсилини һәл қилиш үчүн һәммәйлән төһпә қошуши керәк. Мән уйғур қериндашлиримға шуни демәкчимәнки, аллаһ силәргә яр - йөләк болсун, биз түркийә ишчилар уюшмилири бирлики болуш сүпитимиз билән һәр даим йениңларда болимиз.”

Түркийә һөкүмити һәр даим шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлсәк хитай билән болған тиҗарәт мунасивитимизгә сәлбий тәсир көрситиду дәп, бу мәсилигә дегәндәк көңүл бөлмәй келиватиду. Бу вәзийәтни өзгәртиш үчүн силәр немә қилмақчи дегән соалимизға у мундақ җаваб бәрди:

“биз ишчилар уюшмиси болуш сүпитимиз билән бу мәсилигә тиҗарәт җәһәттин қаримаймиз. Уйғурлар тән җазасиға учраватиду. Тиҗарий мәнпәәттин, пулдинму муһим болған әркинликтур. Биз уйғур қериндашлиримизниң әркинлики үчүн қолимиздин кәлгәнни қилимиз. Һөкүмәткә әркинликниң иқтисадий мәнпәәттинму муһим икәнликини аңлитишқа тиришимиз. Дөлитимизни башқуриватқан рәһбәрлиримиз шуни чүшинип йетиши керәкки, инсанниң әркинлики һәммидин әла. Биз бир милйон әзаси бар, түркийәниң әң чоң аммиви тәшкилатлиридин бири болуш сүпитимиз билән уйғур мәсилисини күнтәртипимизгә қойдуқ, бундин кейин давамлиқ һалда бу мәсилини күн тәртипкә елип келимиз.”

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.