Amérika tashqi ishlar ministirligi kishilik hoquq doklati élan qildi


2007-04-26
Share

Amérika tashqi ishlar ministirliqi yilliqi kishilik hoquq doklatida, xitaydiki Uyghur musulmanlarning, siyasiy, diniy, medeniy hoquqlirining izchil halda éghir depsendichilikke uchrawatqanliqigha qarita chongqur köngül bolidighanliqini ipadilidi.

Mezkur doklatta, xitayning Uyghur élidiki hökümiti siyasiy pa'aliyetlerge qatnashqanliki kishilerni qolgha élip kelgenliki we ularni dölet hakimiyitige tehdit saldi, qanunsiz diniy pa'aliyetlerge qatnashti dep qarap herxil jazalargha höküm qilghanliqi qeyt qilin'ghan.

Diniy erkinlik heqqide, Uyghur élidiki herqandaq bir meschitning xitay dini ishlar jem'iyiti teripidin en'ge élinishi kérekliki, imamlarning kinishkisiz imametchilik qilishigha yol qoyulmaydighanliqi, ularning imamliq qilishni bashlashtin ilgiri hökümet orunlashturghan wetenperwerlik terbiyisige qatnishishi kérekliki körsitilgen.

Doklatta éniq qilip, xitayning Uyghur élidiki hakimiyiti da'im öz aldigha tinch yosunda diniy pa'aliyetlerge qatnashqan herqandaq bir shexsni "uch xil kuch"( uch xil bid'et) yeni- térrorchiliq, bölgünchilik, esebiychilik,jinayetliri bilen eyibleydighanliqi otturigha qoyulghan.

Uningdin bashqa, Uyghur élide Uyghur insan heqlirini terghip qilidighan pa'aliyetchilerning hem ularning a'ile tawabi'atlirining qattiq jazagha tartilip kelgenliki, yéqinda ablikim abduréhimning " bölgünchilik heriketlirige qatnishish we qutratquluq qilish" jinayetliri bilen eyiblinip 9 yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi, ablikim abduréhimning, dunya Uyghur qurultiyi re'isi rabiye qadir xanimning oghli ikenliki, rabiye qadir xanimning bashqa ikki oghliningmu "bagh oghrilash" jinayiti bilen qarilan'ghanliqi, ularning ichide birsining 7 yilliq qamaqqa höküm qilin'ghanliqi körsitilgen.

Doklatta yene, rabiye qadir xanimning oghullirigha bérilgen jazaning rabiye qadir xanimning amérikidiki siyasiy pa'aliyiti bilen zich munasiwetlik ikenliki, amérika hökümitining ablikim abduréhimning qamaqqa élinishi we höseyin jélilning qamaq jazasigha höküm qilinishigha qarita yéqindin köngül bolidighanliqi ipadilen'gen. (Jüme)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.