Dunyawi tébbiy zhurnal Uyghurlargha qaritilghan ziyankeshlikler heqqide munazire bashlash teklipini ret qilghan

Muxbirimiz memetjan jüme
2021-06-27
Share
Dunyawi tébbiy zhurnal Uyghurlargha qaritilghan ziyankeshlikler heqqide munazire bashlash teklipini ret qilghan Dunyagha dangliq tébbiy zhurnal "Lansét" gha mektup yollap, Uyghurlargha qaritilghan ziyankeshlikler heqqide munazire bashlash teklipini otturigha qoyghan gérmaniyelik dangliq rohiy késeller doxturi tomas shulzé.
Social Media

Dunyawi shöhretke ige tébbiy zhurnal - "Lansét" gérmaniyelik nopuzluq rohiy késeller doxturining xitay alimlirining Uyghurlargha qaritilghan ziyankeshliklerdiki roli heqqide munazire bashlash teklipini ret qilghan.

En'giliyedin chiqidighan "Kündilik mektup" gézitining xewer qilishiche, gérmaniyelik dangliq rohiy késeller doxturi tomas shulzé bu yilning béshida, dunyagha dangliq tébbiy zhurnal "Lansét" ning bash muherriri richard xorton'gha mektup yollap, xitay alimlirining Uyghurlargha qaritilghan ziyankeshliklerde xitay hökümiti bilen bolghan shérikliki toghrisida mezkur zhurnalda munazire bashlash teklipini otturigha qoyghan.

Xewerde körsitishiche, uning mezkur munazirini bashlash idiyesi xitayning Uyghurlargha qaratqan "Zulum xaraktérlik nazaret qilish, irsiyet sanliq melumatlirini toplash, mejburiy tughmas qilish we wehshiylik qaplighan jazalash lagérlirigha solan'ghan mehbuslarning ichki ezalirini yighiwélish" qatarliq qilmishliri heqqide otturigha chiqiwatqan wehimilik xewerlerdin tughulghan iken.

Xewerde neqil qilishiche, proféssor shulzé "Lansét" ning bash muherriri richard xorton'gha yollighan mektubida mundaq dep yazghan: "Ishinimizki, xitaydiki kishilik hoquq weziyiti chidighusiz we misli körülmigen derijige bérip yetti. Biz emdi süküt qilsaq bolmaydu. Héch bolmighanda ésil ilmiy en'enimiz boyiche bu heqte ochuq munazire élip bérishimiz kérek."

Proféssor shulzé "Lansét" zhurnilining bu xil mesililerde ilgiri tutqan mewqelirini közde tutup, uning siyasiy talash-tartishtin özini qachurmaydighanliqigha ishen'gen.

Halbuki, "Lansét" ning bash muherriri richard xorton proféssor shulzéning teklipige qayturghan jawabida mezkur zhurnalning xitaydiki muherririni xeterge ittiridighan her qandaq ishni qilishni xalimaydighanliqini bildürgen.

Proféssor shulzé "Kündilik mektup" gézitige qilghan sözide, uning bu jawabidin heyran qalghanliqini we buning béyjinggha "Boyun égishning éniq étirap qilinishi" ikenlikini éytqan.

U yene mundaq dégen: "Ilmiy musteqilliq we söz-pikir erkinliki gherb jem'iyitide kem bolsa bolmaydu, tesiri küchlük zhurnallar bu qimmet qarashlirining pütünlükige ziyan yetküzidighan orun'gha chüshüp qalmasliqi kérek."

Xewerde körsitishiche, nurghun kishiler "Lansét" ning bash muherririge xitay hakimiyitige bolghan hérismenlik toghrisida agahlandurush bergen.

Richard xorton 26 yildin buyan 198 yilliq tarixqa ige "Lansét" tébbiy zhurnilining bash muherrirlik wezipisini ötep kelmekte.

Xewerde körsitishiche, u ilgiri en'giliye we amérika hökümetlirining korona wabasining aldini élish tedbirlirini eyibligen bolsimu, emma xitayni qoghdighan we hetta uni wirus menbesi, dep eyibleshning adaletsizlik bolidighanliqini tekitligen iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet