Amérika jumhuriyetchiler partiyesi xitay emeldarlirini magnistiski qanuniy boyiche jazalashni telep qildi

Muxbirimiz méhriban
2020-06-12
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghur aptonom rayonining emeldarliri béyjingdiki xelq sariyida ötküzülgen xitay memliketlik xelq qurultiyida. 2019-Yili 12-mart, béyjing.
Uyghur aptonom rayonining emeldarliri béyjingdiki xelq sariyida ötküzülgen xitay memliketlik xelq qurultiyida. 2019-Yili 12-mart, béyjing.
AFP

10-Iyun küni amérika dölet mejlisidiki jumhuriyetchiler partiyesining 150 neper ezasi "Amérikani küchlendürüp, pütkül yersharigha kelgen tehditke taqabil turush" namliq 115 betlik doklat sunup xitay hökümitige qarshi zerbe bérish tedbirini otturigha qoydi. Bu, "Xitayning eqliy mülük, sana'et jasusluq pa'aliyetlirige qarshi tedbir élish, xitayning yaman gherezlik siyasiy tesiri we yalghan uchur teshwiqatini cheklesh, xitayning kishilik hoquq depsendichilikini cheklesh, xitayning yershari herbiy kéngeymichilikige cheklime qoyush, hindi-tinch okyan déngiz rayonidiki hemkarliqni kücheytish" qatarliq 5 tebdirni öz ichige alghan.

Doklatta otturigha qoyulghan xitay kompartiye hökümitige zerbe bérishtiki bu 5 tedbirning biri süpitide tilgha élin'ghan xitay kompartiye hökümitining dölet ichide yürgüzüwatqan kishilik hoquq depsendichilikini cheklesh tedbiride, shi jinping rehberlikidiki xitay kompartiyesining dölet ichide éghir kishilik hoquq depsendichiliki yürgüzüwatqanliqi körsitilgen. Doklatta xitayning dölet ichidiki bu siyasitining pütkül yersharining erkinlik, démokratiye we kishilik hoquqigha éghir tehdit boluwatqanliqi tekitlinip, buningda biwasite jawabkarliqi bolghan yuqiri derijilik xitay emeldarlirini jazalash telep qilin'ghan.

Doklatta, yuqiri derijilik xitay kompartiye emeldarliridin, xitay kompartiyesi merkiziy komitéti siyasiy byuro ezaliridin xitay memliketlik siyasiy kéngeshning re'isi wang yang, xongkong-makaw ishlirigha mes'ul xen jéng, Uyghur aptonom rayonining partkom sékrétari chén chüen'go, tibet aptonom rayonining partkom sékrétari wu yingjé, xitay dölet jama'et xewpsizlik ministiri jaw kéji qatarliqlarning ismi tilgha élinip, insaniyetke qarshi jinayet ötküzüwatqan bu xitay emeldarlirini magnistiskiy qanuniy tedbirliri boyiche jazalash telep qilin'ghan.

Amérikadiki Uyghur pa'aliyetchiliridin "Uyghur herikiti teshkilati" ning bashliqi roshen abbas xanim we amérika alem qatnishi idarisining inzhénéri, Uyghur pa'aliyetchisi doktor erkin sidiq ependiler amérika dölet mejlisidiki jumhuriyetchiler partiyesi ezaliri teripidin sunulghan bu doklatning xitayning dölet ichide kishilik hoquqni éghir depsende qilish we Uyghur qatarliq xelqler üstidin basturush yürgüzüwatqan wang yang, chén chüen'gogha oxshash xitay emeldarlirigha qarita élin'ghan "Emeliy jazalash tedbiri" ikenlikini bildürdi.

"Uyghur herikiti teshkilati" ning bashliqi roshen abbas xanim özining bu doklatni tepsiliy körüp chiqqanliqini we buning amérika bilen xitay otturisidiki soghuq urush munasiwiti bashlan'ghanliqining emeliy qedimi ikenlikini bildürdi.

Roshen abbas xanim sözide, eger doklattiki bu tedbirler heqiqiy emeliyleshse u chaghda gherb démokratik döletliride yillardin buyan dawam qilip kéliwatqan xitay hökümitining dölet ichidiki basturush we kishilik hoquqni depsende qilish siyasitige qarita tenqidlesh, eyiblesh bilenla cheklinidighan weziyette özgirish bolup, ulargha qarita emeliy jazalash tedbiri qollinish bashlinidighanliqini bildürdi.

Xitay hökümitining Uyghurlarni basturush siyasitini qattiq tenqid qilip, Uyghur rayonida yüz bériwatqan basturush weziyitige da'ir uchur xewerlerni ijtima'iy taratqularda aktip yollap kéliwatqan amérika alem qatnishi idarisining inzhénéri erkin sidiq ependimu öz qarishini otturigha qoydi.

Erkin sidiq ependi, bu xil tedbirlerning xitay hökümitining basturush siyasitide biwasite jawabkarliqi bolghan xitay emeldarlirining shexsi menpe'itige biwasite tesir qilidighanliqini bildürdi. U, bu xil tedbirler xitay hökümitining basturush siyasitining aktip ijrachiliri bolghan chén chüen'gogha oxshash emeldarlargha emeliy zerbe bérish, xitay hökümitining Uyghur rayonidiki jama'et xewpsizlik idariliri we xitay hökümitining Uyghurlarni basturush siyasitining ijra qilinishida hemkarliq rolini oynighan xitay shirket-karxaniliri da'irilirinimu jazalashni nishan qilghini üchün uning emeliy ünümi bolidighanliqini tekitlidi

Roshen abbas xanim we erkin sidiq ependiler yene yéqindin buyan amérika qatarliq gherb démokratik döletliri hökümetliri teripidin xitaygha qarshi otturigha qoyuluwatqan qanun layihelirining yawropadiki bashqa démokratik döletlergimu kéngiyishi mümkinlikini bildürdi.

Ular xelq'ara weziyette xitay hökümitige qarshi bu xil omumiy qarshiliq weziyiti yaritilghanda, xitay hökümitining éghir zulumigha uchrawatqan Uyghurlarning teqdiridimu bir chong burulush nuqtisi bolushtek yéngi ümidlerning barliqqa kélidighanliqi qatarliq heqqidimu öz qarashlirini otturigha qoydi.

Toluq bet