Хитайниң чәктин ашқан карантин тәдбирлири уйғурлар һаятиға үсти-үстиләп қийинчилиқ туғдурған

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2022.08.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Хитайниң чәктин ашқан карантин тәдбирлири уйғурлар һаятиға үсти-үстиләп қийинчилиқ туғдурған Қамалда қалған бир аилә кишилири. Үрмчи, 2022-йили 5-ай
Social Media

Ашкарилинишичә, уйғур районида карантин тәдбирлири сәвәблик аһалиләр уштумтут  өйлиригә қамалғандин кейин, уйғурларниң әслидинла чәклик болған тирикчилик йоллири пүтүнләй етилип қалған. Кәнттики аһалиләр әгәр өйидин  талаға чиқса, аз дегәндә 24 саәт тутуп турулидиғанлиқи һәққидә агаһландурулған. Бу вәзийәт аһалиләрниң деһқанчилиқ ишлирини ақсатқандин башқа йәнә күндилик рисқини күндилик тепип йәватқан ушшақ тиҗарәтчиләрниң  дуканлиридики мевә-чевә вә көктатлириниң сесип керәктин чиқишини кәлтүрүп чиқарған.

Хитайниң “тәңритағ тори” да уйғур райониниң  хәтәрлик дәриҗиси бойичә категорийәләргә айрилип карантин түзүми йолға қоюлғанлиқи елан қилинғандин кейин, биз бу түзүмниң конкирет иҗраати һәққидә районниң асасий қатламлиридики идарә-органлиридин мәлумат соридуқ. Ғулҗа наһийәсиниң мазар йезисидики бир аманлиқ мудири, дәрвазиларниң пичәтләнгәнлики вә ишикләргә қулуп селинғанлиқини ашкарилиди. У йәнә деһқанчилиқ ишлирида җиддий еһтияҗи болған аһалиләргә нөвәт билән сиртқа чиқиш рухсити берилгәнликини әскәртти. Әмма тордики деһқанчилиққа аит техника җәһәттики мәлуматларда, суғуруш вә йиғиш қатарлиқ пәсил характерлик мәшғулатларниң нөвәтлишиш билән болмайдиғанлиқи, аһалиләрниң коллектип һәрикәткә келиши керәкликини әскәртилгән.

Бу хадим, йоқурқи тәдбирләрниң аһалиләргә елип кәлгән аваричлиқлири һәққидә мәлумат бәрмиди. Әмма иҗтимаий таратқулардики учурлардин күндилик рисқини күндилик тапидиған ушшақ тиҗарәтчиләр вә ишләмчиләрниң, бу карантинниң еғир зәрбисигә учриғанлиқи мәлум. Тордики син көрүнүшлириниң биридә, базар тақалғанлиқтин сесиған мевә-чевиләр көрситилгән. Йәнә бир инкаста, базарда көктатларниң ташлинип қалғанлиқи, аһалиләрниң өйлиридә көктат йетиштүрәлмәйватқанлиқи баян қилинған.

Телефонимизни қобул қилған ғулҗа наһийә самийүзи йезилиқ һөкүмәтниң бир хадими, аһалиләрниң етизлиққа нөвәт билән назарәт астида апирилип-әкилиниватқанлиқини баян қилди. У йәнә аһалиләрниң өйдин талаға чиқиш әһвалиниң техникивий үскүниләр билән көзитиливатқанлиқи вә бу үскүниниң “җиәнҗи” дәп атилидиғанлиқини әскәртти. Вирус вәзийитини тордин һәр күни көзитип келиватқан лагер шаһити зумрәт давутниң баян қилишичә, аһалиләрниң өйлири вә бина ишиклиригә өрнитилған көзитиш апиратиниң нами “җиәнҗи”, йәни “аманлиқ сақлаш аппарати” болуп, бу үскүнә аһалиләрниң ишикидин чиқишинила әмәс, қоро темидин атлап чиқишиниму көзитиш вә сақчи органлириға мәлум қилиш иқтидариға игә икән.

Мәзкур хадимниң дейишичә, әгәр бу түзүмгә риайә қилмиғанлар көрүлсә, кәнт аһалиләр кометити тәрипидин бир тәрәп қилинидикән. Лагер шаһити зумрәт давут илгирики зиярәтлиримиздә асасий қатламдимки аһалиләр кометитлириниң көпләп әмәлий һоқуқ берилгән вә ғалҗрлашқан бир йәрлик орган икәнликини әскәрткән иди. У бүгүнму өзи игилигән мәлуматларға асасән, бу түзүмни бузғанларға 30 күндин 60 күн арисида тутуп туруш җазаси бериливатқанлиқини илгири сүрди.

Мазар йезисидики мәзкур аманлиқ хадими, бу түзүмни бузғанларға аз дегәндә 24 саәт тутуп туруш җазаси берилидиғанлиқини ашкарилиди.  

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.