Xitay hökümiti pütünley xitaylashturushni nishan qilghan “14- Besh yilliq medeniyet pilani” ni élan qildi

Muxbirimiz méhriban
2022.08.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Xitay-Yangger-usuli-Aqsu-Onsu-Uyghur-dehqanliri Xitayning bahar bayrimida "yanggér" usuli oynawatqan Uyghur déhqanliri. 2022-Yili yanwar, aqsu wilayitining onsu nahiyisi.
Photo: ts.cn

Xitay  taratquliri 17- awghust küni xitay  kompartiyesi merkizi komitét  ishxanisi we dölet ishliri kabinéti birlikte   élan qilghan“14- Besh yilliq medeniyet pilani” heqqide xewer berdi.

Xitay taratquliri xewerliride “Shi jinping dewride partiyening idé'ologiye  we medeniyet xizmitidiki rehberlikini kücheytish, ulugh jungxu'a arzusini emelge ashurush, jungxu'a medeniyiti teshebbusini  her millet xelqining rohigha singdürüsh  hetta dunyagha tesir körsitish” dégenler tekitlen'gen.

Xitay merkiziy téléwiziye istansisining  17-awghust bu heqte bergen mexsus xewiride “14- Besh yilliq medeniyet pilani” heqqide:“ 14- Besh yilliq  medeniyet tereqqiyat pilanidiki nishan shi jinpingning yéngi dewrdiki xitayche alahidilikke ige sotsiyalistik idiyesini nurlandurush, jungxu'a millitining döletni a'ile dep bilish idiyesini kücheytish, xelq arisidiki öz'ara qoshulush yéqinlishishni kücheytish, jungxu'a medeniyiti  tesir küchini yenimu kücheytish, xitayche sotsiyalistik medeniyet tüzümini yenimu mukemmelleshtürüsh” dep mezkur pilanning tüp nishanini körsitip bergen.

Xitayning mezkur  medeniyet pilanidiki  yuqiriqi nuqtilar analizchilarning diqqitini qozghighan bolup, amérikadiki xitayning Uyghur siyasiti analizchiliridin dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitétining mu'awin mudiri ilshat hesen ependi bu pilanning xitay hökümitining  assimilyatsiye istratégiyesini emelge ashurush üchün tüzülgenlikini  bildürdi .

 Uning bildürüshiche, shi jinping dewridiki xitayning  siyasitide xuddi mezkur pilanda körsitilginidek, jahan'gir dölet bolush arzusini emelge ashurushqa shert hazirlashqa kirishken. Pilanda tilgha élin'ghan “Ulugh jungxu'a arzusini emelge ashurush, jungxu'a medeniyiti teshebbusini  her millet xelqining rohigha singdürüsh  hetta dunyagha tesir körsitish” dégen ibariler xitayning assimilyatsiye meqsitini ipadilep bergen.

Ilshat hesen ependi yene, xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzgen “Irqiy qirghinchiliq” siyasitide, Uyghurlarning tili, medeniyiti, diniy étiqadini merkez qilghan Uyghur kimlikini, Uyghur tarixini yoqitishnimu nishani qilghanliqini bayan qilip ötti.

 Ilshat hesen ependining bildürüshiche, nöwette xitay hökümiti  élan qilghan atalmish “14- Besh yilliq medeniyet pilani” emeliyette medeniyet qirghinchiliqining yuqiri pellisi  iken. Uning tekitlishiche, bu pilanning heqiqiy meqsiti Uyghurlargha  oxshash öz medeniyet alahidilikini saqlap kéliwatqan  xitay bolmighan bashqa milletlerni pütünley xitaylashshturup “ Bir millet bir dölet modéli”diki xitay dölitini qurup chiqish iken.

Gérmaniyediki weziyet analizchisi enwer exmet ependimu ziyaritimizni qobul qilip,  xitay merkizi hökümiti élan qilghan“14- Besh yilliq medeniyet pilani” heqqide öz qarashlirini otturigha qoydi. Enwer exmet ependining  qarishiche, emeliyette xitay hökümiti yillardin buyan “Chong xitaychiliq teshwiqati” ni üzlüksiz teshwiq  qilip kelgen.

Uning bildürüshiche, xitayning hökümet taratqulirida körsitilginidek  mezkur pilan shi jinpingning körsetmisi bilen élan qilin'ghan bolup, mezkur pilanning istratégiyelik meqsiti,  xitay hökümiti  Uyghur diyarida mejburiy yürgüzüp kéliwatqan  “Jungxu'a milliti ortaq gewdisi éngini turghuzush”, “Medeniyet jehette ozuqlandurush”  namidiki “ Medeniyet qirghinchiliqi”  siyasitini pütkül dölitige kéngeytip axirqi hésabta “Bir xitay medeniyiti” dölitige aylandurush  iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.