Демократ партийәсиниң рәиси: "хитай һәқлиқ дегән кишиләр виҗдансиздур, улар түрк миллитигә мәнсуп әмәс"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-01-12
Share
Демократ партийәсиниң рәиси: Түркийәдики өктичи партийәләрдин демократ партийәсиниң рәиси гүлтекин уйсал әпәнди йиғинда сөзлимәктә. (Вақти вә орни ениқ әмәс)
Photo: RFA

Бурун уйғур мәсилиси түркийәдә бәзи партийә вә гуруһларла көңүл бөлүдиған мәсилә иди. Һазир түркийәдики барлиқ партийәләр көңүл бөлүдиған, баянатлирида орун беридиған мәсилигә айланди. Түркийәдики өктичи партийәләрдин демократ партийәсиниң рәиси гүлтекин уйсал әпәнди 10-январ күни "қанал 24 телевизийәси" дә уйғур мәсилиси һәққидә тоғрисида тохтилип, шәрқий түркистан мәссилисидә хитайни һәқлиқ дәп көргән кишиләрниң түрк миллитиниң бир парчиси болалмайдиғанлиқини тәкитлигән. У мундақ дегән: "түркийәдә мәзлум шәрқий түркистанлиқ қерндашлиримиз дучар болуватқан зулум ашкариланған туруқлуқ, шәрқий түркистанлиқларни һәқсиз, хитайни һәқлиқ дәп қарайдиған кишиләр әмәлийәтт виҗдансизлардур, улар түрк миллитиниң бир парчисиму болалмайду."

Түркийәдики сабиқ "ишчилар партийәси", һазирқи "вәтән партийәси" ниң рәиси доғу пәринчәк җаза лагерлири мәсилиси оттуриға чиққандин буян давамлиқ һалда түркийәдики телевизийә программилириға чиқип, хитайни ақлап уйғурлар қарилимақта. Униң җаза лагерлириниң йоқлиқи, уйғурлар оттуриға қоюватқан зулумларниң ялғанлиқини илгири сүрүп, хитайни ақлап қилған сөзлири телевизийә риясәтчилири вә қатнашқучиларниң қаттиқ наразилиқиға учримақта. Демократ партийәсиниң рәиси гүлтекин уйсал әпәнди "қанал 42 телевизийәси" дә бу һәқта тохтилип, мундақ дегән: "доғу пәринчәкниң дегәнлирини қобул қилғили болмайду. Шәрқий түркистанлиқларни террорчи дейиш пүтүнләй сәпсәтидин ибарәт. Саадәт партийәсиниң рәиси тәмәл қарамоллаоғлуға сиз арқилиқ салам йоллаймән вә уни тәбрикләймән. У һөкүмәттин: ‹силәр доғу пәринчәк тәрәптә турамсиләр яки шәрқий түркистан тәрәптиму?' дәп сориди. Мән шуни қайта тәкитлимәкчимәнки, шәрқий түркистанлиқларға зулум қиливатқан залим хитайни һәқлиқ дегән адәм түрк миллитигә тәвә болалмайду."

Демократ партийәси 1946-йили қурулған болуп, түркийәни 10 йил идарә қилған, 1954-йили уйғурларниң рәһбәрлиридин әйса йүсүп алптекин вә муһәммәдимин буғра башчилиқидики 1850 кишини кәшмирдин түркийәгә әкилип орунлаштурған партийәдур. Шәрқий түркистан вәқпиниң сабиқ рәиси һамутхан гөктүрк әпәнди "түркийә һөкүмитиниң позитсийәси қандақ болса болсун, бу кишиниң бундақ баянат бериши түркийәдә шәрқий түркистан дәвасиниң миллий дәваға айланғанлиқиниң бишарити," дәп көрсәтти.

Түркийәдә бәзи кишиләр уйғурларға қериндашлиқ җәһәттин һессидашлиқ қилса, бәзи кишиләр уммәт нуқтиийнәзәридин һессидашлиқ қилиду. Йәнә бәзи кишиләр болса инсаний җәһәттин һессидашлиқ қилиду. Умумән қилип ейтқанда, түрк хәлқиниң көпи уйғурларни қоллайду. Әнқәрәдики уйғур иниститутиниң мудири доктор әркин әкрәм әпәнди бу һәқтә тохталди.

Ундақта, уйғурлар түркийәдики уйғур мәсилисигә қандақ қариши керәк?

Конядики сәлчуқ университетиниң докторанти адил әруйғур әпәнди уйғурлар шәрқий түркистан мәсилисидә түрк хәлқи билән түрк һөкүмитини айрип қараш керәкликини баян қилди.

Адил әруйғур әпәнди түркийәдики сиясий партийәләр хәлқиниң авазиға еришиши үчүн хәлқиниң диний етиқади, сәзгүрлики, қиммәт қарашлири вә өрп-адәтлиригә әһмийәт беридиғанлиқини, буниңға зит бир иш қилишқа алдирап җүрәт қилалмайдиғанлиқини илгири сүрди.

Уйғур мәсилиси һәққидә бурун пәқәтла бәзи милләтчи партийәләр пикир баян қилатти, җаза лагерлири мәсилиси оттуриға чиққандин кейин, һакимийәттики партийәдин сирт, өктичи партийәләрдин милләтчи һәрикәт партийәси, келәчәк партийәси, ийи партийәси, җумһурийәт хәлқ партийәси, бүйүк бирлик партийәси вә дәва партийәси қатарлиқ партийәләрму хитайни әйибләшкә башлиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт