Fransiyediki ammiwi teshkilatlar xelq'araliq markilar üstidin sotqa erz sun'ghan

Muxbirimiz nur'iman
2021-04-12
Share
Fransiyediki ammiwi teshkilatlar xelq'araliq markilar üstidin sotqa erz sun'ghan Uyghur mejburiy emgikidin paydilan'ghan shirketlerge qarshi sotqa sun'ghan erz heqqide ötküzülgen muxbirlarni kütüwélish yighini. 2021-Yili 12-aprél, parizh.
Rafa’il Gilukismen teminligen

Yéqindin buyan mejburiy emgek mesilisi xelq'ara jem'iyetning diqqitini qozghidi. Dunyaning herqaysi jayliridiki hökümetler konkirét tedbirlerni qollinip, shirketlerning mes'uliyitini sürüshte qilishqa bashlidi. Mushundaq bir mezgilde firansiyede üch chong ammiwi teshkilat birliship, xelq'araliq töt chong markini Uyghur mejburiy emgikidin paydilinish we shu arqiliq Uyghur qirghinchiliqini qollash bilen eyiblep sotqa erz sun'ghan.

12-April chiriklikke qarshi turush guruppisi-shérpa (Sherpa) "Pakiz kiyim-kéchek herikiti" ning firansiye tarmiqi bolghan "Exlaq ammiwi teshkilati" (Ethique NGO) we yawropa Uyghur inistituti bu heqte mexsus muxbirlarni kütüwélish yighini ötküzgen. Axbarat élan qilish yighinigha her qaysi teshkilatlarning wekilliridin bashqa yene Uyghur mesilisini firansiyede küntertipke ekélishte muhim rol oynawatqan yawropa parlaméntining ezasi rafa'il gilukismen we bu erzni üstige alghan firansiyelik dangliq adwokat wiliyam bughdong qatarliqlar qatnashqan.

Parlamént ezasi rafa'il gluksman yighinda mundaq dégen: "Bu erz intayin muhim, chünki bu dunyada, bolupmu firansiyede mejburiy emgekke qarshi élip bériliwatqan seperwerlikning hel qilghuch qedimi. Bir yildin buyan nechche yüz minglighan firansiye puqrasi özliri ishlitiwatqan markilardin ularning Uyghur xelqini qul emgikige salidighan jinayetke biwasite yaki wasitilik qatnishishini axirlashturushni telep qilip kéliwatdu."

Yighindin kéyin yawropa Uyghur institutining mes'uli dilnur reyhan xanim we adwokat wiliyam bughdongning yardemchisi basile odit ependi ziyaritimizni qobul qildi.

Dilnur reyhan xanim qilin'ghan bu erzning mahiyiti we üstidin erz qilin'ghan markilar heqqide tepsiliy toxtaldi.

Basile odit ependi erz sunulghandin kéyinki qanuniy tertipler heqqide toxtilip mundaq dédi: "Biz erzimizni mehkimige berduq. Emdi mehkimening tekshürüsh xizmetliri bashlinidu. Uningdin kéyin delil-ispatlar toluqlan'ghanda biz erz qilghan shirketlerni jinayi ishlar mehkimisige chaqiridu. Biz tekshürüsh xadimliri we saqchilarni erzimizdiki shirketler heqqide ispatlar bilen teminleshni dawamlashturimiz. Shu arqiliq saqchilarning tekshürüshni izchil dawamlazshturushigha bésim qilghili bolidu. Yeni biz bu ishining péyida bolimiz."

Bu erznamini sun'ghanlarning qatarida xelq'ara axbarat wastilirini lagér heqqide muhim uchurlar bilen teminligen lagér shahiti tursun'ay ziyawudun xanimmu bar bolup, bu qétimqi erzdimu u lagér échi we sirtidiki mejburiy emgek heqqide guwahliq bergen.

Dilnur reyhan xanim shahitlarning guwahliqi bilen sunulghan bu erzning tekshürülüshi emdi firansiye saqchilirining wezipisige aylan'ghanliqini tekitlidi.

Basile odit ependi firansiyede bu heqte bir erzning sunulushi we axbarat élan qilish yighinining échilishi, shundaqla firansiye qanuni boyiche firansiye saqchilirining bu déloni qolgha élishining özini "Tunji ghelbe" dep atidi. U yene mundaq dédi: "Bu tunji ghelbe, chünki bu shu shirketlerge 'biz silerni nazaret qiliwatimiz, heqiqetni körüp, xitay bilen bolghan mejburiy emgekke chétishliq herikitinglarni toxtatmisanglar, biz silerning péshinglarni qoyup bermeymiz" dégen uchurni béridu."

Erznamide mundaq mezmunlar yer alghan: "Sherqiy türkistandiki mejburiy emgekke a'it ashkarilan'ghan doklatlar we shahitlar bergen guwahliqlarda déyilgen Uyghur xelqige qaritilghan basturushlar nezerge élin'ghanda, xelq'araliq shirketler firansiye zéminida Uyghur mejburiy emgiki arqiliq ishlepchiqirilghan mehsulatlarni tarqatqanliqi üchün choqum firansiye jinayi ishlar qanunida jawabkarliqqa tartilishi kérek."

Axirida dilnur reyhan xanim mundaq dédi: "Biz Uyghur mejburiy emgikige chétishliq héchqandaq bir markini saq qoymaymiz. Bizning meqsitimiz bashta ulargha xataliqini tonush we Uyghur mejburiy emgiki bilen munasiwitini üzüsh heqqide purset bérish. Firansiyede biz bu erznamini bashliduq, yawropadiki bashqa döletlerdimu mushuninggha oxshash qanuniy tertipler yéqinda bashlinidu."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet