"Dunya" géziti: 2020-yili xitay dunyaning ishenchidin mehrum bolghan bir yil boldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020-10-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Bash shtabi london'gha jaylashqan aqillar ambiri - hénry jékson jem'iyiti élan qilghan "Korona wirusi tölimi" namliq doklat.  2020-Yili april. En'gliye.
Bash shtabi london'gha jaylashqan aqillar ambiri - hénry jékson jem'iyiti élan qilghan "Korona wirusi tölimi" namliq doklat. 2020-Yili april. En'gliye.
henryjacksonsociety.org

22-Öktebir küni gérmaniyede neshrdin chiqidighan "Dunya" géziti "Xitayning korona krizisi üstidin ghelibe qilishining heqiqiy mahiyiti "Namliq zor hejimlik bir obzor élan qildi.

Obzor "Bezi közetküchiler iqtisadta yüksilishige, koruna yuqumini tizginlishige qarap, xitayni dunyadiki korona krizisi üstidin ghelibe qilghan dölet, dep atashmaqta. Del mushu jeryanda xitay kommunistik partiyesi öz nöwitide yene dunyaning zor derijide ishenchidin ayrildi, hetta özige sadaqetmen bolghan puqralirining ghezeplirige duch keldi" dégen jümle bilen bashlan'ghan.


Obzorda tilgha élinishiche, amérika we yawropa xitaydin tarqalghan korona wirusining 2-qétimliq yuqiri dolqunigha duch kéliwatqan, iqtisadiy zerbe éghirlishiwatqan, wirusni ünümlük tizginlep, ishlepchiqirish tereqqiyatini tiz sür'ette eslige keltürüwatqan gérmaniye iqtisadining yene 5 pirsent arqigha chékinishi mölcherliniwatqan bir chaghda xitayning döletlik statistika idarisi nöwette xitay iqtisadining eslige kélip, ishlepchiqirishning 5 pirsentlik sür'ette yüksiliwatqanliqini élan qilghan. Bu san gherbliklerni heyran qaldurghan. 

Obzorda mundaq bayan qilinidu: "Bezi mutexessisler bu sanliq melumatqa ishen'gili bolmaydighanliqini ilgiri sürüshti. Bu peqetla birxil tebir. Xitayning sanliq melumatlirigha qarita dunyada ezeldin shübhe mewjut. Xitayning özidimu mushundaq. Emeliyette bu xil shübhiler dunyagha téximu muhim uchurlarni tarqitidu".

Obzorda yene munular tilgha élinidu: "Xitayni korona krizisi üstidin ghelibe qildi, dégüchiler, xitay kommunistik partiyesining teshwiqatliri üchün sowgha hediye qilghuchilardur. Xitay mustebitliri del démokratik tüzülmidiki gherb döletlirining koruna kirizisige taqabil turushta mustebit tüzülmidiki xitaygha yetmeydighanliqini ispatlashni arzu qilishmaqta. Emma xitayning bu ghelibisining bedili nahayiti éghir boldi".

Obzorning "Iqtisadta yükseldi, siyasette meghlup boldi" namliq bölikide munular bayan qilinidu: "Xitay 2020-yili apet xaraktérlik bir yilni bashtin köchürdi. Mubalighisiz bayan qilghanda, 2020-yili xitay bilen gherbning ariliqi mahiyet jehettin ghayet zor derijide yiraqlashqan yéngi bir tarix yaritildi. Amérika bilen arisi buzuldi, yawropa bilen bolghan ziddiyiti zor derijide kücheydi. Xitay xelq jumhuriyitining deslepki mezgilde korunaning tarqilishini yoshurushi, diplomatiye sahesidiki tajawuzchiliq xaraktérini alghan qilmishliri, shin jyangdiki Uyghurlarning lagérlargha qamilishi, xongkongdiki qanun adaletsizliki, teywen'ge qarita tajawuzchiliq xahishi, mana bularning hemmisi dunyaning nezirini xitaygha qarshi küchlük bir toqunushqa merkezleshtürdi. Aldinqi yiligha sélishturghanda, bu paji'eler toghrisidiki uchurlar dunyani qaplidi. Ammiwi közqarash bilen éytqanda, bu béyjing üchün éghir apettur".

Xitayning dunyaning ishenchidin mehrum bolushigha uning saxtikarliqi, aldamchiliqining seweb boluwatqanliqini tilgha alghan d u q re'is wekili, "Sherqiy türkistan ölimalar birliki" ning mu'awin re'isi turghunjan alawudén ependi, bolupmu gherbning xitay hakimiyitining qandaq bir dölet bolghanliqini jaza lagérliri siyasiti we korona wabasidin kéyin téximu ilgirilep chüshinishke bashlighanliqini tekitlidi.

Obzorda ilgiri sürülüshiche, xitay hakimiyiti yuqiriqi jinayetliri seweblik amérikaning siyasiy we iqtisadiy jazasigha duch kélipla qalmay, uning bélgiye bilen bolghan iqtisadiy hemkarliqimu meghlup bolghan. Gérmaniye tunji qétim peqetla siyasiy sewebler tüpeyli xitay bilen bolghan köpligen iqtisadiy hemkarliqlirini emeldin qaldurghan. Buninggha en'gliye bilen shiwétsiyening 5g tor éqimini ret qilishi we xu'awéyni cheklishi, kanada, awstraliye, yaponiye hemde yawropa ittipaqigha eza döletlerning xitaydin barghanséri yiraqlishishini qoshqanda 2020-yili xitay gherbning ishenchidin ayrilghan bir yil bolghan. 

Gérmaniyening stutgart shehiride yashaydighan Uyghur ziyaliyliridin abdushükür hajimmu bu heqte qarashlirini bayan qilip ötti. 

Obzor mundaq jümliler bilen axirlishidu: "Bügün xitay korona krizisi üstidin ghelibe qilghan bolsimu, biraq deslepte uning tarqilishini yoshurushi seweblik nurghunlighan insanning jénigha zamin boldi, karxanilar weyran boldi, a'ililer buzghunchiliqlargha uchridi. Kommunistik partiyening ghelibe dastanida bu tragédiyelerge orun bérilmigen. Xitay hakimiyiti yüksek qamal arqiliq emelge ashurghan bu krizis ghelibisige kélechekte partlaydighan nurghunlighan qarshiliqning éléméntliri yoshurun'ghan. Korona krizisi üstidin ghelibe qilghuchi xitaygha bu ibariler uyghun kélidu: krizisning xatimisi, uning bashlinishidur".

Toluq bet