Amérika xitayning yadro qoral sanini künséri köpeytiwatqanliqidin endishilen'genlikini bildürgen

Muxbirimiz memetjan jüme
2021.08.08
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
3-May dunya axbarat erkinliki künide erkin axbaratchiliq we axbaratchilarni qoghdash tekitlendi Amérika tashqiy ishlar ministiri antoniy bilinkin.
Social Media

6-Awghust, amérikaning tashqi ishlar ministiri antoniy blinkén sherqiy jenubiy asiya elliri diplomatliri uchrishishida xitayning yadro qoral sanini künséri köpeytiwatqanliqidin endishilinidighanliqini bildürgen we xitayning bir nechche türlük ighwagerchilik qilmishini sanap ötken.

“S n b s” xewerler torida körsitishiche, amérika alimlar birleshmisining yéqinqi doklatida béyjingning Uyghur rayonida 100 din artuq bashqurulidighan bomba yer asti ambiri yasawatqanliqi yekünlen'gen.

Uningdin bashqa ötken hepte NPR radiyosi xitayning Uyghur rayonigha jalashqan lopnur yadro qorallirini sinaq qilish merkizini kéngeytiwatqanliqi melum ikenlikini xewer qilghan. Xewerde xitay mezkur yadro qorallirini sinaq qilish merkizige yéngi tonél qézishqa we yéngi yollar yasashqa bashlighan bolushi mumkinliki körsitilgen.

Amérika tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi ned prays jüme küni “Sherqiy jenubiy asiya elliri ittipaqi” ning tashqi ishlar ministirliri tor arqiliq qatnashqan mezkur yighin heqqide toxtilip, antoniy blinkénning yene xitayning yadro qoral ambirining téz sür'ette éshishidin chongqur endishilen'genlikini tilgha alghanliqini, buning béyjingning nechche on yilliq yadro qoralliri sanini eng töwen chekte saqlash istratégiyesidin keskin chetnep ketkenlikini gewdilendüridighanliqini éytqanliqini bildürdi.

Uning éytishiche, blinkén yene birmadiki zorawan herbiy hakimiyet, tibet, xongkong we Uyghur élidiki kishilik hoquq depsendichiliki heqqide toxtalghan.

“Sitokholm xelq'ara tinchliq tetqiqat orni” ning mölcherlishiche, xitay hazir texminen 350 yadro qoraligha ige iken.

Xitay 1997-yilidin bashlap dunyadiki bashqa asasliq yadro küchlirige egiship yadro siniqini waqtinche toxtatqanliqini élan qilghan. U shundin kéyin keng kölemlik yadro siniqi élip barmighan bolsimu, yadro qorallirining yadrosiz zapchaslirini sinaq qilishni dawamlashturghan.
Melumatqa asaslan'ghanda, xitay herbiy da'iriliri 1964-yildin 1997-yilghiche lopnurda 47 qétim atom siniqi élip barghan. Bu sinaq jeryanida tarim wadisi etrapidiki Uyghurlar atom radiyatsiyesining tesirige uchrap ölüp ketken yaki her xil gheyriy késellerge giriptar bolghan.
Ilgiriki xewerlerde xitayning ötken yili baharda Uyghur rayonida mexpiy halda yadro siniqi élip barghan bolushi mumkinliki ilgiri sürülgen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.