Германийәдики хитай әлчисиниң ялғанчилиқи вә шинхуа агентлиқиниң сахтипәзлики

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2021-02-22
Share
Германийәдики хитай әлчисиниң ялғанчилиқи вә шинхуа агентлиқиниң сахтипәзлики Хитайниң германийәдики баш әлчиси ву кен берлиндики беллеву сарийида. 2019-Йили 27-март, берлин, германийә.
REUTERS

Хитайниң германийәдики баш әлчиси лагерни инкар қилди, шинхуа агентлиқи униң сөзлири пәрдазлап баян қилди.

Германийәдә нәширдин чиқидиған "иқтисад һәптилик журнили" 15-феврал күни хитайниң германийәдики баш әлчиси ву кәнни зиярәт қилип "шинҗаңда қайта тәрбийәләш лагери йоқ" намлиқ бир зиярәт хатирисини елан қилған иди. Хитайниң зувани болған шинхуа агентлиқи 19-феврал күни мәзкур зиярәт хатирисиниң темисини, мәзмунини вә услубини өзгәртип: "җуңгониң германийәдики баш әлчиси: җуңгоға қарши ғәрб сиясәтчилири җуңгони қарилап шинҗаң тоғрулуқ иғва тарқатти" дегән намда аддий бир хәвәр шәклидә елан қилди.

Әсли германчисида бу зиярәт хатириси соал-җавап шәклидә әйнән берилгән. Шинхуа агентлиқи болса германийәдики хитай баш әлчиси ву кәндин соралған соалларниң һәммисини чиқирип ташлиған. Андин бу зиярәт хатирисиниң баш-ахирлирини пәрдазлап, сөз-җүмлиләрни өзгәртип, өзлиригә лайиқ шәкилгә кәлтүрүп тарқатқан.

Әсли зиярәт хатирисидә "иқтисад һәптилик журнили" мухбириниң тунҗи соали мундақ: "баш әлчи әпәнди, сизниң дөлитиңиз болған хитай кишилик һоқуқ дәпсәндичилики сәвәблик әйибләшләргә учримақта, хоңкоңдики демократик һәрикәтниң бастурулуши, болупму шинҗаңдики пүтүн уйғурлар учраватқан бесимлар түпәйли. Нурғунлиған һөкүмәтсиз тәшкилатлар буниңға ниспәтән қаршилиқлирини билдүрмәктә."

Хитай баш әлчиси ву кән бу соалға мундақ җавап бериду: "мениң тәсиратим болса, җуңго һөкүмити мәйли қандақла бир иш қилмисун, ғәрб мәтбуатлири шу һаманла ‹бейҗиң бастуруш билән шуғуллиниватиду' дегән йәкүнни чиқириду. Бир йил илгирики шу чағларда, вирус юқумини қамал қилиш йолға қоюлғанда, герман мәтбуатлири ‹җуңго өз хәлқигә бесим қилди' дәп хәвәрләр тарқатти. Әмәлийәт болса башқидур. Җуңгониң аз санлиқ милләтләр сияситигә даир хәвәрләрдиму шундақ болди. Җуңгодики барлиқ етник милләтләр баравәрдур, уларни кәмситиш вә уларға бесим қилиш мәний қилинған."

"иқтисад һәптилик журнили" иккинчи соалини мундақ сорайду: "бирақ, баш әлчи әпәндим, сиз бу җәһәттики барлиқ доклатларни, буниң ичидә һәтта шаһидларниң баянлириму бар, буларниң һәммисини ялғанға чиқармақчиму?" вукән бу соалға мундақ җаваб бериду: "әгәр сиз җуңгодики аз санлиқ милләт әзалири билән бивастә сөһбәт елип барған болсиңиз, җуңгоға қарши артисларниң дуняни ишәндүрүшни арзу қилғанлириға тамамән охшимайдиған мәнзирини көргән болаттиңиз. Аңлимаққа соғуқ уруш тәшвиқатиға охшайду. Сиз ‹уйғурлар бастуруливатиду' дегән гәпниң пәқәтла ғәрбниң сахта тәшвиқати икәнликини биләмсиз? булар помпейо әпәндигә охшаш җуңгоға қарши сиясәтчиләр ойдуруп чиқарған ялғанчилиқтур."

"иқтисад һәптилик журнили" йәнә "мәҗбурий әмгәк вә қайта тәрбийәләш лагериму тоқулмиму?", "райондики қайта тәрбийәләш лагери қандақ орун?", "нурғунлиған шаһидлар лагер тоғрулуқ гуваһлиқ бериватидиғу?", "немә үчүн б д т ниң тәкшүрүш өмики районда тәкшүрүш елип баралмайду?" дегәндәк соалларни сорайду.

Хитай баш әлчиси ву кән соралған соалларға қарита "чәт әлдики лагер шаһидлири лагерға кирип бақмиған, б д т тәкшүрүш өмикини тәклип қилдуқ, һазирғичә җавап сақлаватимиз" дегәндәк көплигән ялғанларни оттуриға қоюп өткәндин кейин, хуласә итибари билән "мәҗбурий әмгәк вә қайта тәрбийәләш лагери дәйдиған нәрсә мәвҗут әмәс" дәп уйғурлар үстидин елип бериливатқан барлиқ зулумларни, бесимларни түптин инкар қилиду. Шинхуа агентлиқи болса 19-февралдики хәвиридә хитайниң германийәдики баш әлчиси ву кәнниң сөзлирини толуқлап, ясап-җабдуп елан қилиду.

Мәркизи германийәниң гөттинген шәһиридә болған тәһдит астидики хәлқләр тәшкилатиниң директори улрик делиюс әпәнди бу һәқтә тохталғанда, хитайда һәқиқәтни етирап қилиш җүритиниң мәвҗут әмәсликини тилға алди. У мундақ дәйду: "хитай баш әлчиси нурғунлиған шаһидларниң җаза лагерлири тоғрисида бәргән гуваһлиқлирини, ашкариланған мәхпий һөҗҗәтләрни вә сүний һәмраһтин тартилған җаза лагерлириға мунасивәтлик һөҗҗәтлик сүрәтләрни көзини парқиритип туруп инкар қилди. Хитайда милйонлиған уйғурни җаза лагерлириға солап бастуриватқанлиқини етирап қилғудәк җүрәт йоқ. Чүнки хитай өзини һәрқанчә күчлүк чағлисиму, йәнила дөләтләрниң вә хәлқара җәмийәтниң бесимидин қорқиду. Хитай қанчилик инкар қилмисун, һазир милйонлиған уйғурниң җаза лагерлириға қамалғанлиқи вә у йәрдә қаттиқ бесим астида һаят көчүриватқанлиқи ашкариланған, хәлқаралашқан бир мәсилигә айлинип болди. Германийә парламенти кишилик һоқуқ комитетиму һазирға қәдәр мәхсус җаза лагерлири асасий тема қилинған гуваһлиқ бериш йиғинлирини талай қетим өткүзди. Бу демәклик, германийә һөкүмитиниңму бу мәсилидин хәвири бар дегәнликтур. Хитай баш әлчисиниң сөзлири германийәдә өзиниң аҗизлиқини ипадиләштин башқиға яримайду. Хитай күнләрниң биридә уйғурларға селиватқан бу зулумлириниң һесабини беришкә мәҗбур болиду."

Германийәдики уйғур зиялиси пәрһат муһәммиди әпәнди бу һәқтә тохталғанда, хитайниң җаза лагерлириға мунасивәтлик ялғанчилиқлириниң изчил давамлишиватқанлиқини тәкитләп өтти. У сөздә нөвәттә шәрқий түркистанда җаза лагерлириға қамалған нурғунлиған уйғурларниң түрмиларгә, мәҗбурий әмгәк мәйданлириға солиниватқанлиқини илгири сүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт