Японға қарши намайишлар давам қилмақта


2005.04.11
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

CHINA_JAPAN_PROTESTbeijing150.jpg
9-Април күни, бир намайишчи бейҗиңдики японийә әлчиханисиға ботулка атмақта. AFP

Хитай ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси чиң гаң дүшәнбә күни, шәнбә вә йәкшәнбә күнлири хитайниң һәрқайси шәһәрлиридә йүз бәргән японийигә қарши намайишниң мәсулийити җоңго тәрәптә әмәс дәп билдүрди.

Бирақ, йәкшәнбә күни японийиниң ташқи ишлар министири, хитайниң японийидә турушлуқ баш әлчиси билән көрүшүп, хитайда йүз бәргән чоң көләмлик намайиштин нарази болғанлиқини шуниңдәк хитай даирилириниң дәрһал японийә тәрәптин рәсмий йосунда кәчүрүм сорап, келип чиққан зиянларни төләп беришни тәләп қилған иди.

Намайишниң сәвәби

Әслидә, шәнбә күни нәччә он миңлиған бейҗиңлиқ яш, японийиниң хитайда турушлуқ баш әлчиханиси алдиға йиғилип шуар товлап, аммидин японийидә ишләпчиқирилған малларни байқут қилишни тәшәббус қилған вә японийә әлчиханисиға таш етип әлчиханиниң ишик - дәризилирини чеқивәткән.

Әнгилийә б б с радио телевизийә ширкитиниң йәкшәнбә күнидики хәвиридә көрситилишичә, намайишчилар "японийиниң тарих дәрслик китавида 2 - дуня уруши дәвридики уруш җинайити болупму хитайда елип берилған таҗавузчилиқ һәрикәтлири тилға елинмиди" дегәнни баһанә қилип, мәзкур намайишни елип барған икән.

Шу күни йәнә, гуаңҗу шәһиридә 3 миңға йеқин киши японийиниң гуаңҗуда турушлуқ консулханиси алдида шуар товлап, сақчилар билән тиркәшкән.

Намайишчилар йәнә, япон рестуранлириға тухум етип, ишик - дәризиләрни чаққандин сирт, йолларда тохтитип қоюлған япон аптомобиллирини уруп чаққан вә һәтта япон байрақлирини көйдүрвәткән.

Хитай һөкүмитиниң позитсийиси

Икки күнлүк қалаймиқанчилиқтин кейин, хитай ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси чи гаң, бейҗиңда йүз бәргән японийигә қарши наразилиқ намайиши давамида, хитай һөкүмитиниң намайишчилардин еғир бесиқ болушини, өз позитсийисини қанун вә тәртип астида ипадилиши керәкликини изчил түрдә тәләп қилип кәлгәнликини билдүрүп, японийиниң хитайдики иш беҗириш орунлириниң вә японийә пуқралириниң бихәтәрликигә капаләтлик қилиш үчүн, мунасивәтлик органларниң бу җәһәттә тәдбир алғанлиқини алаһидә тәкитлигән.

Америка мәтбуатида

"Вашингтон почта гезити" ниң хәвиридә ейтилишичә, бейҗиң тәрәп бу һәқтә баянат елан қилған болуп, бейҗиң һөкүмитиниң адәттә амминиң намайиш өткүзүш тәливигә рухсәт бәрмәйдиғанлиқини, бирақ бу қетимқи намайишниң алаһидә бир әһвал астида елип берилғанлиқини оттуриға қойған.

"Вашингтон почта гезити" йәнә , җоңго хәлқ университетидики бу қетимқи намайишни уюштурғучилардин бири болған бир тәтқиқанчиниң сөзини нәқил кәлтүрүп, униң вә башқиларниң 2 күн илгири намайиш елип бериш үчүн сақчилардин рухсәт алғанлиқини, сақчилар болса нәқ мәйдан әһвалиға қарап уларға җаваб бәрмәкчи болғанлиқини билдүргән.

Илгири японийә тәрәп, хитай һөкүмитиниң мәктәп дәрсликини баһанә қилип һәмдә аммиви мәтбуатларни риғбәтләндүрүш арқилиқ, хитай пуқралириниң японийигә қарши туруш кәйпиятини юқири көтүрүшкә теришиватқанлиқидин нарази икәнликини билдүрүп кәлгән иди.

японийидә чиқидиған "оқурмәнләр" жорнилиниң хәвиридә ейтилишичә, хитай һөкүмити бу қетимқи намайишниң чоңийип кетишидин әндишә қилип, бу һәқтә берилидиған хәвәрләрни контрол қилмақта икән.

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, йәкшәнбә күни мәзкур наразилиқ намайишиға қатнашқанларниң сани 20 миң әтирапиға йәткән.

Күзәткүчиләр, нөвәттә японийә - хитай мунасивәтлириниң күндин - күнгә начарлишиватқанлиқини билдүрмәктә. Уларниң ейтишичә, буниң сәвәблири алди билән хитай тәрәптин келип чиққан . Болупму хитайниң дәрслик китаблири, тарих матиряллири һәтта кино вә телевизийә тиятирлирида японийиниң уруш дәвридә хитай пуқралирини қандақ өлтүрүгәнлики һәққидики вәқәликләр интайин вәһши вә қорқунчлуқ қилип тәсвирләнгән болуп, хитай пуқралириниң японийиликләргә болған өчмәнлики йеқинда шәкилләнгән әмәс икән. (Әқидә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт