Nensi pélosi: “Biz Uyghurlar üchün küresh qilimiz!”

Muxbirimiz eziz
2022.12.01
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Young-Kim.jpg Amérika awam palatasining ezasi yang kim (Young Kim) dölet mejlisining yighinida “Uyghur siyasiti qanun layihesi” heqqide mexsus söz qildi. 2022-Yili 29-noyabir, washin'gton.
c-span

Xitay teweside ötken 30 yildin buyan körülüp baqmighan zor kölemlik xelq namayishi ürümchi shehridiki “Wirus yuqumini kontrol qilish tedbirliri” ning biwaste aqiwiti süpitide körülgen paji'elik ot apitidin kéyin tushmu-tushtin bashlan'ghan idi. Bolupmu ürümchi shehridiki hökümet tarmaqlirining ashkara halda bu paji'edin epsuslinidighanliqini bildürüsh ornigha “Ot ketken binaning xeterdin qéchish yolliri ochuq bolsimu, emma binadikiler qachmighanliqtin köyüp ketken” dep mes'uliyetni binadiki Uyghurlargha artip qoyghan. Bu ehwal minglighan xitay ammisigha bu xil aqiwetning özlirigimu kélish éhtimali barliqini, “Wirusni nölge chüshürüsh” tedbiri boyiche ölük halda qattiq qolluq bilen ijra qiliniwatqan qamal charisining waqti kelgende jan'gha zamin bolidighanliqini biwaste hés qildurghan. Ene shundaq arqa körünüshte xitayning herqaysi chong sheherliride, jümlidin shangxey, wuxen, jéngju, béyjing qatarliq jaylarda xitay hökümitining “Wirus yuqumini kontrol qilish” namidiki qamal charilirini bikar qilish, téximu muhimi xitay kompartiyesining nopuzigha jeng élan qilish tüsidiki namayishlar barliqqa keldi.

Halbuki, bu xil namayishlar bashlinip uzun ötmeyla ijtima'iy taratqularda hembehirlen'gen köpligen qisqa widiyolar, jümlidin xitay saqchi da'iriliri ijra qiliwatqan namayishchi ammini tutqun qilish, shangxey shehridiki “Ürümchi ottura yoli” namliq yol taxtisini éliwétip qayta özgertip ornitip qoyush qatarliq hadisiler, emiliyette bu namayishlarning böshükidila ujuqturulishidin dérek bérishke bashlighan. Bu heqtiki xewerler gherb dunyasidiki herqaysi axbarat wastiliridin keng yer alghandin kéyin, 29-noyabir küni amérika hökümiti bu mesilige qarita bayanat élan qilip, özlirining “Herqandaq puqraning yighilish we namayish qilish hoquqi bar” dep qaraydighanliqini bildürgen. Amérika qoshma shitatliri (a q sh) dölet xewpsizliki komitétining bayanatchisi jon kirbiy (John Kirby) aqsaraydiki muxbirlarni kütüwélish yighinida, muxbirlarning so'allirigha jawab bérip bu nuqtini alahide tekitligen.

Dölet mejlisining yighinida amérika awam palatasining re'isi nensi pélosi(Nancy Pelosi) xanim sözlimekte. 2022-Yili 29-noyabir, washin'gton.
Dölet mejlisining yighinida amérika awam palatasining re'isi nensi pélosi(Nancy Pelosi) xanim sözlimekte. 2022-Yili 29-noyabir, washin'gton.
c-span

29-Noyabir küni amérika dölet mejliside ötküzülgen yighinda amérika awam palatasining re'isi nensi pélosi xanim alahide söz qilip, kéngesh palata ezasi marko rubiyo 2022-yili 7-aprélda teyyarlap chiqqan “Uyghur siyasiti qanun layihisi” ni qet'iy hémaye qilidighanliqini bildürgen. U sözide Uyghur diyaridiki ré'alliqni “Dawam qiliwatqan qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayet” dep eyiblesh bilen birge, xitay hökümitining Uyghurlargha tutqan mu'amilisini “Qebih we yawayilarche tüs almaqta” dep körsetken.

U, xitay hökümitining bu qatardiki qilmishliri qatarida zor kölemlik nazaret méxanizimi, zor kölemlik tutqun we zor kölemlik mejburiy emgek, kolléktip qiynaq we tughmas qiliwétish hadisilirini sanap ötken. U sözining axirida “Amérika dölet mejlisi Uyghurlar duch kéliwatqan ziyankeshliklerni yéqindin közitiwatidu. Biz bu qanun layihesini maqullash arqiliq Uyghurlargha shuni deymizki, ‛biz silerni körüp turiwatimiz. Biz herqachan silerni qollaymiz hemde siler üchün küresh qilimiz! ‚ biz yene béyjinggha küchlük bir uchurni yollash arqiliq, ‛bu qirghinchiliq derhal toxtishi lazim‚ dewatimiz” dégen.

Dölet mejlisining bu qétimliq yighinida “Uyghur siyasiti qanun layihesi” heqqide mexsus söz qilghuchilarning yene biri, amérika awam palatasining ezasi yang kim (Young Kim) boldi. U sözide ürümchidiki ot apitide hayatidin ayrilghanlarning “Wirus yuqumini kontrol qilish” tedbirining bir qismi bolghan öylerni sirttin zenjirlep tashlash charisining qurbani bolghanliqini, bu sewebtin Uyghur diyaridiki we xitay sheherliridiki kishilerning kochilargha chiqip namayish qilish arqiliq qamal charilirini bikar qilish teliwini otturigha qoyghanliqini tekitlep “Biz muzakire qiliwatqan ‛Uyghur siyasiti qanun layihesi‚ mana mushundaq halqiliq peytte otturigha chiqiwatidu. Amérika hökümiti özining sözliri we emeliy herketliri arqiliq xitay kompartiyesining zorawanliq qilmishlirigha qarshi bu küreshte bizning ularni hémaye qilidighanliqimizni körsitishi kérek” dégen.

Yang kim xanim xitay hökümitining Uyghurlarni qirghin qilishi hélihem dawam qiliwatqan bolsimu, ularning bu xil ré'alliqni izchil inkar qiliwatqanliqini, shuningdek hazir melum bolghan köpligen maddiy ispatlar Uyghur diyaridiki qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetler, jümlidin kolléktip basqunchiliq we mejburiy emgekning sistémiliq tüs éliwatqanliqini körsitip béridighanliqini bayan qilip: “Bu qanun layihesi bizning nöwettiki kishilik hoquq xizmetlirimizde körülüwatqan yétishsizliklerni tolduralaydu” dep körsetken. U yene bu qanun layihesini maqullash arqiliq amérika tashqiy ishlar ministirliqining Uyghurlar mesilisini téximu yaxshi hel qilishigha shara'it yaritip bergili bolidighanliqini, jümlidin amérika hökümitining herqaysi jaylardiki elchixana we konsulxanilirida Uyghurche sözliyeleydighan xadimlarni terbiyelesh we ishqa qoyush arqiliq, Uyghurlargha munasiwetlik mesililerni téximu ünümlük bir yaqliq qilishqa bolidighanliqini, buning yene öz nöwitide Uyghur qirghinchiliqigha da'ir xizmetlerni maslashturush we shi jinpingning Uyghurlarni qirghin qilish kürishige qarshi téximu ünümlük jawab qayturushqa yol achidighanliqini tekitligen.

Amérika dölet mejliside ötküzülgen “Uyghur siyasiti qanun layihesi” heqqidiki bu munaziride amérika siyasiyonliri otturigha qoyghan pikirler muhajirettiki Uyghur jama'itining alqishigha érishti. Dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa bu halning teqdirleshke erziydighan bir qedem ikenlikini tekitlep, buning nöwettiki Uyghurlar üchün azraq bolsimu ümid nuri hésaplinidighanliqini bildürdi.

Melum bolushiche, amérika hökümiti maqullighan Uyghurlar heqqidiki ikki qanun layihesi amérika dölet mejliside mutleq üstün awaz bilen maqullan'ghan bolup “Uyghur siyasiti qanun layihesi” ningmu yéqin kelgüside ashundaq maqullinishi ümid qilinmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.