Amérikada teshkillen'gen xitay alahide xizmet guruppisi: amérika xitaygha keskin heriket qollinishi kérek

Muxbirimiz jewlan
2020-10-02
Share
Kevin-McCarthy-kewin-mekkasi.jpg Amérika awam palata ezasi kéwin mekkasi (Kevin McCarthy) ependi yighinda söz qilmaqta. 2020-Yili 24-awghust, shimaliy charolina, amérika.
REUTERS

Amérika foks téléwiziye torining xewer qilishiche, amérika awam palatasidiki jumhuriyetchilerdin teshkillen'gen xitay alahide xizmet guruppisi 30-séntebir xitay kompartiyesige taqabil turush doklati élan qilghan bolup, xitay kompartiyesining ezeldin tehdit ikenlikini éniq otturigha qoyghan we "Amérika xitaygha keskin heriket qollinishi kérek" dégen.

Bu doklat xitay kompartiyisining qilmishliri üstidin élip bérilghan nechche ayliq tekshürüshning netijisi bolup, amérikaning dölet bixeterliki we kelgüsi tereqqiyatigha tehdit salghan xitay kompartiyesining rezil pilani birmu bir körsitilgen, shundaqla amérikaning xitaygha qaratqan meghlubiyetlik kona siyasiti we istratégiyesidin waz kéchishi hemde xitaygha keskin heriket qollinishi telep qilin'ghan.

30-Séntebir ötküzülgen doklat élan qilish yighinigha amérika awam palata ezaliridin kéwin mekkasi (Kevin McCarthy), maykol mekka'ul (Michael McCaul) qatarliqlar qatnashqan. Kéwin mekkasi yighinda sözligen échilish nutqida xitay alahide xizmet guruppisining bu doklatni teyyarlash üchün ishligen xizmiti we töhpisini maxtidi, shundaqla bu doklatning xitay tehditige taqabil turushta yétekchilik rol oynaydighanliqini bildürdi. U sözide yene bu doklattiki 60 pirsent köz qarashning amérikadiki her ikki partiyening köz qarishigha wekillik qilidighanliqini, amérikadiki siyasiyonlardin tartip dangliq shirketning lidérlirighiche köpligen kishilerning qisqiche doklatliridin menbe élin'ghanliqini tilgha élip ötti. Andin u bu doklattiki tekliplerni mundaq üch nuqtidin xulasilidi: birinchi, amérikaliqlarni tébbiy eslihe jehettinla emes, muhim kan mehsulatlirida özini özi teminliyeleydighan qilish؛ ikkinchi, amérika dölet mudapi'e ministirliqida yéngiliq yaritish, yéngi téxnikilarni tereqqiy qildurush arqiliq xitayni passip halgha chüshürüsh؛ üchinchi, amérika hökümitini zaman'gha layiqlashturush. Bu nuqtida u amérika maliye minisitirliqining shimaliy koréye we iran'ghila émbargo yürgüzüp xitay bilen kari bolmasliqtek weziyetke xatime bérish waqtining emdi kelgenlikini tekitlidi. Axirida u bu tekliplerni awam palatasiningla emes, kéngesh palatasiningmu teklipi dep qaraydighanliqini, bu tekliplerning kéyinche xitaygha qarshi yéngi qanun-siyasetlerning tüzülüshigimu türtke bolidighanliqini otturigha qoydi.

Maykol mekka'ul xitay alahide xizmet guruppisining bashliqi bolup, mezkur doklatning teyyarlinishigha yétekchilik qilghaniken. U sözide bu doklatni teyyarlashqa küch chiqarghan awam palata ezaliri we bu xizmetke qatnashqan barliq ezalargha rehmitini bildürdi. Andin bu doklatning amérika hazir duch kéliwatqan eng chong tehditni ochuq körsitip béridighanliqini, amérikaning xitaygha qaratqan siyasitining ikki partiye talishidighan mesilidin halqip amérikaning eng muhim mesilisi bolup qalghanliqini alahide tekitlidi. U xitayning 1996-yildiki amérika saylimigha qol tiqqandin bashlap hazirghiche amérikagha singip kirish, amérika'ing eqliy mülkini oghrilash, amérikadin bayliq we küch talishish herikitini toxtatmay kéliwatqanliqini, xitay yoshurghan korona wirusi dunyagha, jümlidin amérikagha apet bolghan'gha qeder amérikaning bu tehditni hés qilalmay kelgenlikini, xitayning kelgüsidimu amérika'ing uzaq muddetlik we eng xeterlik düshmini bolidighanliqini otturigha qoydi. U mundaq dédi: "Dadam démetlikler amérikadiki soghuq munasiwetler urushini bashtin kechürdi, balam démetlikler '11-séntebir weqesi'ge shahit boldi. Bu ewladning aldidiki eng xeterlik düshmen emdi xitay kompartiyesidur. Bu ewladmu ewlad dawamlishidighan küresh, bu doklat bolsa ewladmu ewlad qalidighan muhim ispattur. U buningdin kéyin amérika dölet mejlisige xéli köp yillarghiche yétekchilik qilidu".

Xewerde bildürülüshiche mezkur doklatta amérikaning xitay kompartiyesining tehditige qandaq taqabil turushi mesilisi muhim nuqta qilin'ghan bolup, xitay kompartiyesining rezil qilmishlirigha da'ir 83 türlük bayqash we uninggha zerbe bérishke da'ir 430 türlük siyasiy teklip bérilgen. Doklatta mundaq déyilgen: "Bu doklat amérika dölet mejlisi bilen hökümettiki ikki partiyening bu bir ewlad amérikaliqlarning dölet we iqtisad bixeterliki duch kelgen ghayet zor tehditni yoqitishi üchün teyyarlan'ghan bir heriket pilanidur".

Bu doklatta yene teywen bilen erkin soda kélishimi tüzüsh, xitayning amérika karxanilirigha salghan meblighini tekshürüshni kücheytish, xitay kompartiyesining herbiy baza qurulushigha yardem bergen shirketlerning iqtisad menbesini üzüp tashlash, xong kongluq puqralargha panahliq bérish, Uyghurlargha yürgüzülüwatqan jinayetning irqiy qirghinchiliq yaki emeslikini éniq békitish chaqiriq qilin'ghan.

Siyasiy közetchi ilshat hesen ependi bu doklatta otturigha qoyulghan Uyghurlargha yürgüzülüwatqan irqiy qirghinchiliqni éniq békitish telipining amérika hökümitining u jinayetning xaraktérini békitishige türtke bolidighanliqini bildürüp: "Eger amérika u jinayetning xaraktérini irqiy qirghinchiliq dep békitse Uyghurlargha chong yardem qilghan we ümid béghishlighan bolidu" dédi. Andin u yene amérikaning bundaq qilishining asan'gha toxtimaydighanliqini, chünki uning mes'uliyet telep qilidighan ish ikenlikini, buning üchün Uyghur jama'itining, Uyghur teshkilatlirining téximu tirishchanliq körsitishi kéreklikini éytti.

Mezkur doklatta, ötken bir yilda xitay kompartiyesining xelq'ara kélishimge xilapliq qilip xong kong puqralirining erkinlikige dexli-teruz qilghanliqi, Uyghur we tibetlerni dawamliq basturghanliqi, herbiy küchini zoraytip qoshna ellerning igilik hoquqigha tajawuz qilghanliqi, wirus heqqidiki uchurlarni qamal qilip, wabaning yamrishigha seweb bolghanliqi qatarliq jinayetler körsitilgen. Andin ijra'at qismidiki xulaside mundaq déyilgen: "Bu signallar xitay kompartiyesining xelq'ara tertiptiki yadroluq prinsiplargha qandaq buzghunchiliq qilghanliqi, amérikaning bixeterliki we kelgüsi tereqqiyatini qandaq xeterlik halgha chüshürüp qoyghanliqini ashkarilap berdi. Xitay kompartiyesining rezil pilanigha emdi kengchilik qilishqa yaki uning bilen muresse qilishqa bolmaydu. Dunyaning her qaysi jayliridiki démokratiye we erkinlikni qoghdash üchün amérika öz ittipaqdashliri bilen hemkarliship keskin heriket qilishi, yétekchilik hoquqini qayta qolgha keltürüshi kérek".

Awam palatasidiki 15 jumhuriyetchi ezadin teshkillen'gen xitay alahide xizmet guruppisi bu yil 5-ayda qurulghan bolup, xitay kompartiyesining tehditini bahalash we uning xetirige qandaq taqabil turush heqqide hel qilish chariliri sunushni nishan qilghaniken. Xitaydin chiqqan korona wirusi pütün dunyagha yamrighan mezgilde bu xizmet guruppisining wezipisi téximu muhim orun'gha ötken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.