Yaponiyede Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmisi ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2022.08.01
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Yaponiyede Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmisi ötküzüldi Yaponiyening ibaraki rayonida ötküzülgen Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmining élani.
Photo: RFA

Yaponiyening ibaraki rayonida Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmisi ötküzülgen. Mezkur körgezme “Xitay we shimaliy koriyediki kishilik hoquq depsendichilikini eyiblesh” teshkilatining qollap-quwwetlishi bilen yapuniye Uyghur jem'iyiti teripidin orunlashturulghan.

Yaponiye Uyghur jem'iyitining bildürüshiche, pa'aliyetchiler bu türdiki körgezme we ammiwiy pa'aliyetlerni yaponiyening yéza-bazar we herqaysi sheherlirige kéngeytip, Uyghur qirghinchiliqini yapon xelqige tepsiliy anglitishni meqset qilghan iken.

“Xitay we shimaliy koriyening kishlik hoquq depsendichilikini eyiblesh” teshkilatining bashliqi kanazawa xanim ziyaritimizni qubul qilip, mundaq dédi: “Xitay sherqiy türkistan xelqini qirghin qiliwatidu. Mejburiy tutup turush, mejburiy emgek, ménge yuyush, ichkiy eza etkeschiliki, balilarni ata-anisidin ayriwitish, qiynash, yoqitish, teshkillik basqunchiliq, ularni diniy étiqad, til, medeniyet we en'enidin mehrum qilish qatarliq usullar arqiliq, Uyghur xelqini yoqitishqa uruniwatidu. Nurghunlighan yaponlar xitayning irqiy qirghinchiliqi toghrisidiki bu heqiqetni téxiche bilmeydu. Eger yaponlar irqiy qirghinchiliq toghrisidiki bu heqiqetni bilse, choqum buninggha qarshi heriket qilidu.”

Yaponiyening ibaraki rayonida ötküzülgen Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmidin körünüsh. 2022-Yili iyul.
Yaponiyening ibaraki rayonida ötküzülgen Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmidin körünüsh. 2022-Yili iyul.
RFA/Azigh

Kanazawa xanim yene Uyghur qirghinchiliqigha qarshi pa'aliyetlirining nishani toghrisida toxtilip, mundaq dédi: “Axiriqi nishanimiz sherqiy türkistanning musteqilliqidur. Dunyaning tinchliqi üchün mehkum milletlerning musteqilliqi intayin muhim. Biz xitayning zorawanliqigha bash egmeydighan yéngi dunya tertipi we yéngiche yaponiyeni berpa qilishimiz kérek. Teshkilatimiz we yaponiye Uyghur jem'iyitining hemkarliqidiki élip bériliwatqan bu foto süret körgezmisi yaponlarning oyghinishigha zor tesir körsitidu, dep qaraymen.”

Mezkur körgezme pa'aliyiti 24-iyul küni bashlan'ghan bolup, 30-iyul künigiche dawamlishidiken. Pa'aliyette Uyghurlarning medeniyiti we tarixini tonushturushtin bashqa yene mejburiy emgek, mejburiy bala chüshürüsh, xitay köchmenliri, yadru qorali sinaqliri, yighiwélish lagéri qatarliq Uyghurlar duch kéliwatqan sistémiliq irqiy qirghinchiliq mesililirimu tonushturulghan.

Yapuniye Uyghur jem'iyitining idare hey'iti ezasi sawut memet ependi ziyaritimizni qubul qélip, mezkur körgezme pa'aliyiti heqqide tepsiliy melumat berdi.

Yaponiyening ibaraki rayonida ötküzülgen Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmidin körünüsh. 2022-Yili iyul.

“Xitay we shimaliy koriyening kishilik hoquq depsendichilikini eyiblesh” teshkilatining ezasi wuméda ependi ziyaritimizni qubul qildi. U kocha pa'aliyetliri arqiliq Uyghur mesilisini teshwiq qilish, Uyghur insanperwerlik instituti qurush, puqralar merkezlirige Uyghurlar heqqide kitabche tarqitish, yaponiye Uyghur jem'iyiti bilen hemkarliship, rayonlar ara guruppa körgezmisi we yighinlarni uyushturush qatarliq pa'aliyetlerni dawamlashturidighanliqini éytti. U yene yaponiyediki yerlik kéngesh ezaliri bilen alaqilishish we ulargha Uyghur irqiy qirghinchiliqini anglitishning muhim ikenlikini tekitlep mundaq dédi:

“Yerlik kéngeshke awazimizni anglitishimiz intayin muhim. Yerlik kéngesh Uyghurlar toghriliq yazma bayanat élan qilip, döletni bu mesilide awaz chiqirishqa, xitayning Uyghurlargha qarita élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqini derhal toxtitishqa we xelq'ara qanunlargha tayinip xitayni eyibleshke, shundaqla xelq'ara teshkilatlar bilen alaqilishishqa chaqiralaydu. Yerlik kéngishning muraji'etname sheklide bu herketni qollishi nahayiti muhim. Biz semimiy bolghan yerlik kéngesh ezaliri bilen alaqiliship, bu qehette toxtimay xizmet qilimiz.”

Yaponiyening ibaraki rayonida ötküzülgen Uyghur qirghinchiliqigha a'it foto süret körgezmidin körünüsh. 2022-Yili iyul.

Yapuniye Uyghur jem'iyitining idare hey'iti ezasi sawut memet ziyaritimiz dawamida yapuniyediki puqrawi teshkilatlarning Uyghur mesilisige bolghan pozitsiyesi we puqrawi teshkilatlarni qozghitish üchün élip bériliwatqan xizmetler toghrisida toxtaldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.