Yaponiyediki 4 neper bash ministir namzati yaponiye parlaméntida Uyghurlar toghrisida qanun maqullashni qollaydighanliqini jakarlighan

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-09-28
Share
Yaponiyediki 4 neper bash ministir namzati yaponiye parlaméntida Uyghurlar toghrisida qanun maqullashni qollaydighanliqini jakarlighan Yaponiye Uyghur jem'iyitining mes'ulliri yaponiye "Bash ministirliq saylimi" namzatlirining biri bolghan kishida ependi(soldin ikkinchi) bilen körüshti. 2021-Yili 29-séntebir, yaponiye
RFA/Erkin Tarim

Igilinishiche, yaponiyening saylam sistémisida bash ministir puqralar bilet tashlash arqiliq biwasite saylanmaydiken. Saylam arqiliq aldi bilen hökümetni teshkilleydighan partiyeni wujudqa chiqiridiken. Hökümet teshkilleydighan partiyening re'isini bolsa mezkur partiyening ezaliri saylap chiqidiken. Saylap chiqilghan kishi, yeni mezkur partiyening re'isi yaponiyening bash ministiri bolidiken.

Yaponiyede uzundin buyan hakimiyet béshida turuwatqan erkin démokratlar partiyesining re'isi shénzo abi ependi ötken yili ten salametliki tüpeylidin istépa bergendin kéyin, uning ornigha hazirqi bash ministir suga ependi chiqqan idi. Erkin démokratlar partiyesining nizamnamisi boyiche partiye re'isi 3 yilda bir saylam bilen almishishi kérek iken. Buninggha asasen 9-ayning 29-küni yaponiyediki mezkur partiyening re'isini saylaydighan saylam bolmaqchi iken. Bu saylamda utup chiqqan kishi yaponiyening bash ministirliq wezipisini üstige alidighan bolghachqa, buni "Bash ministirliq saylimi" dep atashqimu bolidiken.

Yaponiye Uyghur jem'iyiti bu qétim körsitilgen 4 namzatqa mexsus xet ewetip, eger ular saylamda utup chiqsa, yaponiye parlaméntida Uyghurlar toghrisida qanun chiqirishni qollaydighan yaki qollimaydighanliqini sorighan. Bu so'algha 4 neper namzatning hemmisi qollaydighanliqini ipadilep jawab xéti qayturghan. Jawab xétini tapshuruwalghan yaponiye Uyghur jem'iyitining mes'ulliri 25-séntebir küni namzatlardin kishida ependi bilen körüshken, andin 27-séntebir küni chüshtin kéyin yaponiye parlamént binasida takayichi xanim bilen uchrashqan. Bu uchrishishqa Uyghurlardin sirt yaponiyede pa'aliyet élip bériwatqan tibet, xongkong we mongghul teshkilatlirining mes'ulliri, shundaqla muxbirlarmu ishtirak qilghan.

Yaponiye Uyghur jem'iyitining bash katipi exmet létip ependi, yaponiyediki bash ministirliq saylimigha namzat bolghan 4 kishidin Uyghurlar toghrisida qanun chiqirishni qollaydighan-qollimaydighanliqini sorap yazghan xétige hemmisining birdek musbet jawab qayturghanliqini bildürdi.

Exmetjan létip ependi yaponiyediki bash ministirliq saylimigha namzat bolghan 4 kishi bilen körüshkenlikini, bularning ichide sabiq tashqi ishlar ministiri kishida ependi bilen 25-séntebir küni parlaménttiki binasida körüshüp, Uyghurlarning teleplirini yetküzgenlikini, uchrishishta kishida ependining Uyghur mesilisining éghir mesile ikenlikini, eger özi bash ministir bolsa bu mesilige qarita jiddiy tedbir alidighanliqini bayan qilghanliqini otturigha qoydi.

Exmetjan létip ependining éytishiche, ikkinchi namzat takayichi xanim burundin tartip Uyghur mesilisige köngül bölüp kéliwatqan bir siyasiyon iken. U 27-séntebir künidiki uchrishishta eger özi saylamda utup chiqsa, Uyghur mesilisini hel qilish üchün qolidin kelgenni qilidighanliqini bayan qilghan. Exmetjan litip ependi bu heqte tepsiliy toxtaldi.

9-Ayning 29-küni yaponiyede ötküzülidighan bu saylamgha namzat bolghan 4 kishining hemmisi Uyghurlarni qollaydighanliqini bildürgendin sirt, Uyghurlar üchün konkrét bezi ishlarnimu qilidighanliqini jakarlighan. Yaponiye Uyghur jem'iyitining re'isi doktor abdulkérim abduraxman ependi 4 namzatning Uyghurlar toghrisida bergen bu wedilirining zor ehmiyetke ige ikenlikini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet