Yawropadiki musulmanlarni qozghash üchün heriket élip bérilmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-12-24
Élxet
Pikir
Share
Print

Yawropadiki türk hem ereb musulmanlirini xitaygha qarshi qozghash üchün jiddiy heriketler élip bérilmaqta.

18-Dékabir yawropa ittipaqining eng aliy mukapati bolghan "Saxarof mukapati" ning xitay türmisidiki Uyghur öktichi ziyaliysi ilham toxtigha bérilishi we 19-dékabir yawropa parlaméntining Uyghurlar we jaza lagérliri toghrisida 20 maddiliq qarar qobul qilip xitaydin jaza lagérlirini derhal taqashni telep qilishi yawropa miqyasida belgilik tesir qozghighan. Buning bilen yawropadiki türk jama'iti hem uniwérsitét oqughuchiliri özlükidin qozghilip xitaygha qarshi türlük pa'aliyetlerni qanat yaydurmaqta idi.

Uyghurlargha bolghan bu xil hésdashliqning kölimini téximu kéngeytish, tesirini yenimu ashurush üchün bu bir heptidin buyan d u q rehberliri gérmaniyening myunxén, frankfurt, stutgart, nürnbérg qatarliq sheherliride türk we ereb jama'iti teshkilatlirining merkizini ziyaret qilip, Uyghurlarning nöwettiki weziyiti hem jaza lagérlirini mesilisini keng kölemde teshwiq qilishqa bashlighan.

D u q re'isi dolqun eysa ependining bildürüshiche, yéqinqi künlerdin buyan gérmaniyediki musulman jama'itining d u q din wekil ewetip Uyghurlar mesilisi toghrisida melumat bérishni telep qilidighan teshkilatlirining sani barghanséri köpiyishke bashlighan. Buning bilen 21-dékabir bérlinda, 22-dékabir myunxénda türk we ereb yashlirigha sherqiy türkistaning omumiy weziyiti toghrisida doklatlar teqdim qilin'ghan.

20-Dékabirdin 23-dékabirghiche yene d u q rehberliridin teshkillen'gen 3 kishilik bir guruppa wekil teleplerge bina'en gérmaniyening frankfurt, stutgart, nürnberg qatarliq sheherliridiki "Yawropa nizami alem türk fédératsiyoni", "Yawropa türk-islam birliki", "Yawropa türk fédiratsiyoni", "Alip'erenler" qatarliq teshkilatlarning ezaliri pütün yawropagha taralghan chong türk teshkilatlirining merkezlirige bérip, Uyghurlar we jaza lagérliri toghrisida melumat bergen.

D u q ning re'is wekili, qurultay diniy ishlar komitétining mudiri, sherqiy türkistan ölimalar birlikining mu'awin re'isi turghunjan alawudun ependi bu heqte toxtalghanda, bolupmu türk yashliri sherqiy türkistanning nöwettiki weziyiti toghrisidiki melumatlarni anglighandin kéyin hayajanlinip ijtima'iy taratqularda Uyghurlar mesilisini pütün yawropagha keng tonutidighanliqi hem özlirining xitaygha qarshi namayishlar teshkillep Uyghurlargha bolghan hésdashliqini emeliy heriketliri bilen namayan qilidighanliqini bildürgen.

Bu pa'aliyetke d u q fondining mudiri abdujélil emet ependimu qatnashqan bolup u bu xususta toxtalghanda bu doklat teqdim qilish pa'aliyetliride özlirining Uyghurlar nöwette duch kéliwatqan éghir weziyetni tepsiliy anglitip, türk jama'iti arisida küchlük tesir qozghighanliqini tilgha aldi. Pa'aliyetke ishtirak qilghan myunxéndiki jama'et erbabliridin nur'ehmet qarimmu mezkur pa'aliyetlerning netijilik élip bérilghanliqini eskertti.

D u q rehberlirining bildürüshiche, köpligen ereb we türk döletliri amérika we yawropaning iradisige qarshi halda xitayning jaza lagérliri siyasitige hazirgha qeder köz yumush pozitsiyeside boluwatqan bolup, d u q ning köpligen musulman döletlirige xitayning zulum siyasitini, islamgha qarshi jinayetlirini pash qilip ewetken xetliri, Uyghurlar üchün sükütlirini terk étish, adalet meydanida turush toghrisidiki muraji'etliri jawabsiz qalghan. Bu döletlerni qozghash üchün yawropadiki tesiri küchlük bolghan teshkilatlarni aldi bilen heriketke keltürüsh, bu arqiliq süküt ichidiki musulman döletlirige bésim ishlitish zörür iken. Bu wejidin aldimizdiki künlerde london, parizh, bérlin qatarliq chong sheherlerde türk we ereb musulmanlirining ishtirakida kölimi zor bolghan namayishlar teshkillinidiken.

Toluq bet