Yehudiy jama'iti "Xanukka bayrimi" ni Uyghurlar bilen bille tebriklidi

Muxbirimiz jewlan
2020-12-21
Share
Yehudiy jama'iti Yehudiy oqughuchilar yawropa birliki bilen Uyghurlargha erkinlik yehudiylar herikiti teshkilati birlikte ötküzgen "Xanukka bayrimi" ni tebriklesh pa'aliyitidin bir körünüsh. 2020-Yili 17-öktebir.
Social Media

"Xanukka bayrimi" (yoruqluq bayrimi) yehudiylarning en'eniwi bayramliridin biridur. Bu bayram munasiwiti bilen yehudiy jama'iti Uyghurlarnimu teklip qilip, yehudiylar bilen Uyghurlarning oxshiship kétidighan tarixiy kechmishliri, uyghularning nöwettiki paji'esi we buninggha birlikte xatime bérish téma qilin'ghan mol mezmunluq pa'aliyetlerni ötküzdi.

Melumatlargha qarighanda, "Xanukka bayrimi" miladiyedin ilgiri 164-yili yehudiylarning érusalimni qayturuwalghanliq ghelbisini xatirilesh üchün ötküzülidighan bayram bolup, ibrani kaléndari boyiche, her yili noyabirning kéyinki 15 künidin dékabirning kéyinki 15 künigiche xalighan künde ötküzülidiken. Bu bayram da'im yil axiridiki milad bayrimi bilen bille kelgechke, öz nöwitide yehudiylarning muhim medeniyet bayramliridin birige aylan'ghan. Yehudiylar üchün éytqanda, bu bayram ötmüshtiki shanliq tarixini eslesh, shundaqla tarixta uchrighan tragédiyelirini untumasliq bayrimi hésablinidiken, bu yerdiki yoruqluq ümid we ghelibige wekillik qilidiken. Ular adette qendil (chiragh) yéqish, sham yandurush, bayram naxshisi éytish, yaghliq yémeklerni yéyish qatarliq usullar bilen bu bayramni tebrikleydiken.

Yéqinda en'gilyediki yehudiy teshkilatliri we Uyghur teshkilatliri wekilliri "Xanukka bayrimi" ni birlikte tebriklesh pa'aliyiti ötküzdi. Torda élip bérilghan bu pa'aliyette ikki jama'etning wekilliri birlikte sham yaqti we bayramliq tileklirini bildürdi. Aldi bilen yehudiy kishilik hoquq teshkilati réni kassin (Rene Cassin) ning ijra'iye mudiri miya xanim 10-dékabir "Xelq'ara kishilik hoquq küni" din kéyinla ötküzülgen bu bayramning muhim ehmiyitini tilgha aldi, andin bu bayramning tarixiy arqa körünüshini bayan qilip, qedimqi gréklarning isra'iliyeni ishghal qilip yehudiylarni qirip, ularning étiqadi we medeniyitige éghir derijide buzghunchiliq qilghanliqini, natsist gérmaniyesining bolsa 2-dunya urushi mezgilide milyonlighan yehudiylarni qirghanliqini, uningdin kéyin "Qayta yüz bermeydu" déyilgen bu bu qebih jinayetning hazir Uyghurlargha yürgüzülüwatqanliqini eslitip ötkendin kéyin mundaq dédi: "Biz bu axsham bu yerde bu zulumlarni sözlesh bilenla qalmay, öz'ara dostluqimizni tebrikleymiz؛ medeniyitimiz, dinimiz we en'eniwi alahidiliklirimizdin birlikte zoq alimiz. Kimlikimizni bir-birimizge téximu yaxshi tonushturimiz. Bu bayram arqiliq ümid we yoruqluqni birlikte tebrikleymiz".

Hanuka-With-Uyghurs-London-20211217-02.jpg
Yehudiy oqughuchilar yawropa birliki bilen Uyghurlargha erkinlik yehudiylar herikiti teshkilati birlikte ötküzgen "Xanukka bayrimi" ni tebriklesh pa'aliyitidin bir körünüsh. 2020-Yili 17-öktebir.

Bu pa'aliyette, dunya Uyghur qurultiyitining re'isi dolqun isa bu bayramning zulumgha uchrighuchilargha ümid we bext élip kélishini ümid qilidighanliqini bildürüp mundaq dédi: "Xanukka yoruqluq bayrimi, shundaqla kishiler bext, muhebbet, saghlamliq tileydighan bayram. Ötken töt yildin buyan sherqiy türkistandiki Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüzülüp keldi, tarixta yehudiylar uchrighan bu paji'e bügün qayta tekrarlandi. Yehudiy jama'itining bizni qollishi biz üchün nahayiti muhim. Oxshash qismetni bashtin kechürgen xelqler bir-birini chüshinidu we bir yerge kéleleydu. Biz birlikte heriket qilip bu qirghinchiliqni toxtitishimiz kérek. Ümid, ittipaqliq we adaletning smwoli bolghan bu bayram bizge bu qirghinchiliqning qayta yüz bermesliki üchün ortaq küresh qilishimizgha meniwi ul hazirlap béridu."

Dunya Uyghur qurultiyi london ishxanisining mudiri rehime mehmut xanim bu pa'aliyette bayramliq tileklirini ipadilidi. U sözide, tarixta yehudiylarni öltürüp, ularning dini we medeniyitini yoqatmaqchi bolghan grék émpériyisining bügün Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüzüwatqan xitay bilen oxshaydighanliqini tilgha aldi hemde yehudiylargha erkinlik bexsh etken, yoruqluq we ümidning smwoli bolghan bu bayramning Uyghurlarghimu ümid béghishlaydighanliqini bildürdi.

Uyghur kishilik hoquq qurulushi teshkilatining mes'uli ömer qanat ependimu bu bayram munasiwiti bilen köngül sözlirini bayan qildi. U sözide uzun yilliq tarixiy külpetlerni bashtin kechürgen yehudiylarning qeyserlik bilen küresh qilip öz dini we medeniyitini saqlap kelgenlikini, Uyghurlarningmu bügünkidek éghir weziyette öz mewjutluqini saqlap qélish we erkinlikini qolgha keltürüsh üchün küresh qiliwatqanliqini, bu bayramning tarixiy rohining Uyghurlargha ilham-medet béridighanliqini bildürdi.

Bu pa'aliyetke qatnashqan yehudiy oqughuchilar yawropa birlikining re'isi bini gadmen (Bini Guttmann) tarixta zor külpetlerni bashtin kechürgen yehudiylarning bügün Uyghurlar bilen birlikte xitayning zulumigha qarshi turup, heq adalet we hörlükni qoghdashqa ötkenlikini, bu bayramning zulmette qalghanlargha yoruqluq, ümid, ishench béghishlaydighan, xitayning jinayitini toxtitish üchün küresh qilishqa ilham béridighan bayram ikenlikini bildürdi.

Yehudiy oqughuchilar yawropa birliki bilen Uyghurlargha erkinlik yehudiylar herikiti teshkilati birlikte 17-Öktebir Yene bir qétim "Xanukka bayrimi" ni tebriklesh pa'aliyti ötküzdi. Dunyaning her qaysi jayliridiki yehudiy yashliri bilen pa'aliyetchan Uyghur yashliri intérnét dunyasida bir yerge jem bolghan bu pa'aliyet yashlargha xas qizghin, jushqun keypiyat, mol mezmunluq söhbet we programmilar bilen ehmiyetlik bir shekilde ötküzüldi we torda biwasite tarqitildi. Bu pa'aliyetke yene yillardin buyan Uyghur mesilisige köngül bölüp kelgen péshqedem yehudiy pa'aliyetchilermu qatnashti.

Bu pa'aliyette yehudiy oqughuchilar yawropa birlikining re'isi bini gadmen "Xanukka bayrimi" munasiwiti bilen Uyghurlarning yénida turush we ulargha emeliy yardem qilishning zörürlüki heqqide pikir bayan qilip, yehudiylarning hoquqining kishilik hoquq bilen bir nerse ikenlikini, bu hoquqni qoghdash, irqiy qirghinchiliqqa qarshi turush üchün Uyghurlar bilen bashtin axir bir septe bolidighanliqini bildürdi we xitayning Uyghur rayonida élip bériwatqan jinayiti körsitilgen hemde Uyghurlar bilen yehudiy yashlirining irqiy qirghinchiliqqa qarshi turush pa'aliyetliri xatirilen'gen bir widiyoni körsetti.

Bu pa'aliyetke qatnashqan adwokat reyhan eset yehudiylarning zulmetlik tarixni bashtin kechürüp axir yoruqluqqa chiqqanliqini we bu hékayining özige bergen tesirini bayan qildi, u sözide karxanichi inisi ekberning milyonlighan Uyghur qérindashlirigha oxshash xitay hökümitining ziyankeshlikige uchrighanliq hékayisini anglatti. U yene éghir künlerde yehudiy sepdashlirining özige ümid bexsh etkenlikini, yoruqluqtin ilham élishini ögetkenlikini, yoruqluqning haman zulmettin ghalib kélidighanliq ishenchini bergenlikini we xitayning zulumigha qarshi küresh qilish iradisini mustehkemligenlikini bildürdi.

Bu pa'aliyette yene london Uyghur ansambilini qurghuchi rehime mehmut xanim ijrasidiki "Tarim" namliq naxsha qoyuldi. Rehime xanim bu naxshining mezmunini chüshendürüp, xitayning "Medeniyet zor inqlawi" dimu Uyghur ziyaliylirigha ziyankeshlik qilghanliqini bayan qildi. Andin sha'ir abduqadir jalalidinning türmide yazghan shé'irining in'gilizche terjimisini oqup berdi.

Uningdin bashqa yene bu pa'aliyetke qatnashqan Uyghur yashliridin pa'aliyetchi tahir imin Uyghuriyan Uyghurlarning ésil peziletlirini tonushturush bilen bir waqitta yehudiylar bilen Uyghurlarning oxshishidighan tarixiy kechmishliri, yéqinqi yillarda xitayning wehshiylikige qarshi birleshken heqqaniy dostluqi heqqide toxtaldi. Uyghur til tetqiqatchisi mustapa aqsu yehudiylarning tarixta nechche qétimliq irqiy qirghinchiliq xewpige uchrap turupmu, öz mewjutluqini saqlap qalalighanliqi we axir musteqil dölet qurup bügünkidek tereqqiy qilalighanliqining Uyghurlargha ümid, ishench béghishlaydighanliqini, Uyghurlarning xitaygha qarshi küreshtin esla waz kechmeydighanliqini, "Xanukka bayrimi" ni tebrikleshning bu jehette muhim ehmiyiti barliqini bayan qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet