"Uyghurlarning siyasiy tarixi: 1949-2012" namliq kitab türkiyede neshr qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-10-20
Share
Uyghurlarning-siyasiy-tarixi.jpeg Istanbulda neshr qilin'ghan qazaqistanliq péshqedem siyasiy erbab qehriman ghojamberdi yazghan "Uyghurlarning siyasiy tarixi: 1949-2012" namliq kitab. 2020-Yili öktebir.
RFA/Erkin Tarim

Xitay Uyghur tilidiki ma'aripni cheklep, milliy edebiyatning tereqqiyatini tosuwatqan, Uyghur tilidiki neshriyatchiliqqa cheklime qoyuwatqan, tarixchilar, tilshunaslar, yazghuchilar, edibler türmilerge tashliniwatqan bügünki künde Uyghur tilida yézilghan kitablar türkiyede arqa-arqidin neshr qilinip, dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghurlargha tarqitilmaqta. Yéqinda qazaqistanliq péshqedem siyasiy erbab qehriman ghojamberdi yazghan "Uyghurlarning siyasiy tarixi: 1949-2012" namliq kitab istanbulda neshr qilindi.

Qehriman ghojamberdi yazghan mezkur kitab kirish söz, muqeddime we 9 qisimdin terkib tapqan bolup, u, kitabta Uyghurlarning 1949-yilidin 2012-yilighiche bolghan tarixi heqqide tepsiliy analiz élip baridu. 

Biz kitab toghrisida melumat igilesh üchün kitabning aptori qehriman ghojambedi ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. U, 1990-yillarda qazaqistan jumhuriyetlik Uyghur medeniyet merkizining re'islik wezipisi ötewatqanda, siyasetchi we pa'aliyetchilerning Uyghur tarixini bilishining shert ikenlikini tonup yétip, bu kitabni yézish pikrining otturigha chiqqanliqini bayan qildi. 

Qehriman ghojamberdi yazghan "Uyghurlarning siyasiy tarixi: 1949-2012" namliq kitabta kommunist xitay Uyghur élini bésiwalghandin kéyinki yeni 1949-yilidin 2012-yilighiche bolghan siyasiy weqeler tepsiliy bayan qilin'ghan. Qehriman ghojamberdi ependi bu heqtiki köz qarishinimu otturigha qoydi. 

Mezkur kitabni istanbuldiki teklimakan Uyghur neshriyati neshr qildurghan bolup, neshriyatning xojayini abdujélil turan ependi mezkur kitabning 2015-yili qazaqistanda kiril Uyghur élipbesi bilen neshr qilin'ghanliqini, buni oqughandin kéyin ilmiy qimmitining yuqiri ikenlikini chüshinip yétip, Uyghur oqurmenlerning behrimen bolushi üchün imlasini ölchemlik Uyghur imlasi bilen kona yéziqqa özgertip, qaytidin tehrirlep neshr qildurghanliqini bayan qildi. 

Abdujélil turan ependi kitabning eng muhim alahidilikining 1949-yilidin bügün'giche Uyghur élide yüz bergen weqelerning tepsiliy bayan qilinishi ikenlikini we chet'eldiki dewaning tereqqiyat tarixining shundaqla dunya Uyghur qurultiyining qandaq siyasiy weziyette qandaq qurulghanliqi toghrisida tepsiliy melumat bérilgenliki ikenlikini otturigha qoydi. 

Siyasiy erbab qehriman ghojamberdining rus tilida yazghan "Uyghurlar tarixning obyéktida" namliq kitabi 2001-yili, "Uyghurlar" namliq kitabi 2008-yili, "5-Iyul ürümchi qanliq paji'esi" namliq kitabi 2010-yili almutida neshr qilin'ghan. Uning her xil tillarda 250 parche maqalisi élan qilin'ghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.