Паалийәтчиләр «йәр шари вақти гезити» ниң уйғурларни «ялғанчилиқ» билән әйиблишигә рәддийә бәрди

Мухбиримиз меһрибан
2019-12-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай һөкүмити бир гуруппа чәтәл мухбирлирини тәшкилләп, «қайта тәрбийәләш мәркәзлири» ни зиярәт қилдуруватқан көрүнүш. 2019-Йили 4-январ.
Хитай һөкүмити бир гуруппа чәтәл мухбирлирини тәшкилләп, «қайта тәрбийәләш мәркәзлири» ни зиярәт қилдуруватқан көрүнүш. 2019-Йили 4-январ.
REUTERS

«Йәр шари вақти гезити» дә елан қилинған «аталмиш ‹йоқап кәткән уйғурлар' нормал яшаватиду, ‹#техичә учур йоқ' сәпсәтәсиниң маһийити ечип ташланди» сәрләвһәлик мақалиниң башлинишидила чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири билән паалийәтчиләр қозғиған хитайниң уйғур дияридики лагерлириға қарши һәрикәтләргә нуқтилиқ һуҗум қилинған.

Мақалидә «чәтәлләрдики бир қисим тәшкилатлар вә таратқулар ‹хитайда йоқап кәткән уйғурларни издәш' намида тор һәрикити елип берип, җуңгониң шинҗаң уйғур аптоном районидики сияситини қарилайдиған тәшвиқатларни елип бармақта. Улар торда учур тарқитип, 12-айниң 9-күни елан қилинған ‹илгири әсәбийлик идийәсиниң тәсиригә учриған курсантларниң оқуш пүттүргәнлики' һәққидики баянатқа қарши һалда ‹бир қисим уйғурлар йоқап кәтти' дегән ялған тәшвиқатни елип бармақта,» дейилгән.

Мәзкур мақалидә йәнә чәтәлләрдә давамлишиватқан ‹#техичә учур йоқ' һәрикитидә гуваһлиқ бәргән уйғурларниң ‹ялған ейтиватқанлиқи' тәкитлинип, «тәрбийәләш курслирини түгитип, завутларда ишләватқан вә өйлиригә қайтурулған уйғурларниң хатирҗәм, бәхтлик яшаватқанлиқи' баян қилинған.

Мәзкур мақалида йәнә чәтәлләрдә хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики лагерлириға қарши актип һәрикәт қиливатқан уйғур паалийәтчиләрдин америкадики «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң башлиқи рошән аббас ханим, финландийәдики халмурат хари уйғур қатарлиқ шәхсләр вә «кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати» қатарлиқ тәшкилатлар тилға елинип, һуҗум нишани қилинған.

Мақалидә улар һәққидә мундақ дейилгән: «мәсилән алайлуқ, ‹уйғур һәрикити' тәшкилатиниң башлиқи рошән аббас вә ‹#мәнму уйғур' һәрикитини қозғиған халмурат хариниң «шәрқий түркистан» бөлгүнчилик һәрикити тәшкилатиниң әзалири икәнлики байқалди. Улар аввал бир қисим уйғурларниң рәсимлири вә учурлирини оғрилап, андин уларни ‹шинҗаңда йоқап кәткән туғқанлар' дәп елан қилди. Улар чәтәлләрдики таратқуларда иғва тарқитип, қутратқулуқ қилиш һәрикәтлиридә болди. Бәзи тәшкилатларму бу хил һәрикәтләрдә болди. Болупму ‹кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати' бу хил иғваларни тарқитишта актип болди.»

Мәзкур мақалидә исми тилға елинған уйғур паалийәтчилиридин рошән аббас ханим билән халмурат уйғур әпәнди зияритимизни қобул қилип, «йәр шари вақти гезити» ниң һуҗумиға қаттиқ рәддийә бәрди.

Рошән аббас ханим хитай һөкүмитиниң униң 15 айдин буян из-дерикини алалмиған һәдиси гүлшән аббас вә чәтәлләрдики уйғурларниң 2 йилдин буян из-дерикини алалмиған уруқ-туғқанлири һәққидә һазирға қәдәр ениқ җаваб бәрмигәнликини, хитайниң чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири билән уйғур паалийәтчилиригә бундақ әпқачти боһтанларни дөңгишини һәргизму қобул қилғили болмайдиғанлиқини билдүрди.

Рошән аббас ханим хитайниң «йәр шари вақти гезити» гә охшаш һөкүмәт таратқулирида чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири билән уйғур паалийәтчилиригә һәр хил қалпақларни кийдүрүп боһтан чаплишиниң тунҗи қетимлиқ иш әмәсликини билдүрди. У мәзкур гезитниң техи йеқиндила дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса қатарлиқ бир түркүм паалийәтчиләргә һуҗум қилип, мақалә елан қилғанлиқиниму әскәртип өтти.

Рошән аббас йәнә хитай һөкүмитиниң уйғур мәсилиси һәққидики ялған тәшвиқатлириниң ақмайватқанлиқини тилға елип, нөвәттә уйғур мәсилисиниң хәлқарада тонупла қалмастин, бәлки йәнә америкаға охшаш ғәрб демократик дөләтлиридә юқири қатламдики сиясийонларниң диққәт етибариға еришкәнликини тәкитләп өтти. У америкадики «уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси» ниң америка аваам палатасида мақуллиниши, явропа парламентида уйғурлар һәққидә қарар чиқирилишидәк бир қатар хитай һөкүмитини қаттиқ биарам қиливатқанлиқини әскәртип өтти.

Финландийәдики халмурат уйғур әпәнди алди билән «йәр шари вақти гезити» дә бундақ бир мақалиниң елан қилинғанлиқини чәтәлләрдики уйғурларниң вәтәндики уруқ-туғқанлириниң из-дерикини қилиш һәрикитиниң бир үнүми икәнликини билдүрди.

Халмурат әпәнди чәтәлләрдики уйғурларниң һәр хил паалийәтлириниң, болупму өзи қозғиған ‹#мәнму уйғур' һәрикитиниң хитай һөкүмитиниң уйғур сиясити һәққидики ялғанчилиқлириға әҗәллик зәрбә бәргәнликини тәкитлиди.

Халмурат әпәнди йәнә юқириқи мақалидә тилға елинған аталмиш «уйғурлар нормал һаятта яшаватиду» дегән баянларниң хитай һөкүмитиниң өз сияситини ақлаш үчүн қиливатқан ялған тәшвиқати икәнликини әскәртип өтти.

Халмурат ата-анисиниң әһвали һәққидә тохтилип, гәрчә ата-аниси лагердин өйгә қайтурулған болсиму, әмма уларниң йәнила қаттиқ назарәт ичидә яшаватқанлиқини, паспорти тартивелинғанлиқи үчүн чәтәлдә яшаватқан ялғуз оғлини йоқлаш әмәс, һәтта оғли билән нормал телефон алақиси қилиш әркинликиниңму йоқлуқини билдүрди һәмдә хитай һөкүмитигә соал қойди.

Зияритимиз ахирида халмурат әпәнди өзиниң ата-анисиниң из-дерикини қилиш җәрянида нормал турмуш көчүрүватқан адәттики бир уйғурдин нөвәттики актип паалийәтчигә айлинишиға хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқан зулумлириниң сәвәб болғанлиқини көрситип өтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт