Hợp tác kinh tế Việt-Nga không phát triển nhiều


2004.02.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Bấm vào đây để nghe bài bình luận này
Rightclick to download this audio

Chính Phủ Nga nhiều lần khẳng định Moscow muốn củng cố quan hệ gọi là “hợp tác truyền thống” với Việt Nam. Nhưng trên thực tế, quan hệ giữa 2 quốc gia không phát triển nhiều, nhất là hợp tác kinh tế. Phóng viên Sergei Blagov của Đài Á Châu Tự Do từ Moscow gửi về thêm chi tiết, Việt-Long trình bày.

Hai nước Việt Nga vẫn hứa hẹn “tăng cường trao đổi hợp tác kinh tế", nhân dịp Phó Thủ tướng Viktor Khristenko, Chủ tịch phân ban hợp tác Nga-Việt, dẫn đầu đoàn đại biểu Nga thăm Hà Nội từ ngày 15 đến 17-2. Khi tiếp ông Khristenko, Thủ tướng Phan Văn Khải cũng khen ngợi triển vọng hợp tác với Nga trong lĩnh vực khai thác dầu khí, điện năng và không gian.

Nhưng bên cạnh đó, giới chức hai bên đều cho rằng mức trao đổi thương mại giữa hai nước còn quá thấp. Trong năm 2003, kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều giữa Nga và Việt Nam đạt gần 650 triệu đôla, tức là thấp hơn 8% so với năm 2002. Vì thế, Phó Thủ Tướng Khristenko ngỏ ý mong muốn trong thời gian tới hai nước sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác trong lĩnh vực thương mại, phấn đấu đưa kim ngạch mậu dịch song phuơng lên mức 2 tỷ đôla.

Đây không phải lần đầu tiên mà Hà Nội và Moscow nói rằng tổng kim ngạch mậu dịch giữa hai nước chưa tương xứng với tiềm năng. Hồi 1998, cựu thủ tướng Nga ông Yev-ghê-nhy Prư-ma-kov từng nói phải tăng tổng lượng xuất nhập khẩu Nga-Việt lên 3 tỷ đôla một năm. Hai bên cũng tin rằng trao đổi thương mại giữa hai nước sẽ tăng cao kể từ năm 2000, là lúc Nga đồng ý xóa 85% số nợ cho Việt Nam, trị giá ước tính gần 10 tỷ đôla. Nhưng từ lúc đó đến nay những lời hứa tăng kim ngạch thương mại giữa hai nước vẫn chưa mang lại kết qủa đáng kể.

Theo ông Khristenko, phía Nga coi trọng các dự án hợp tác thăm dò, tìm kiếm nguồn tài nguyên dầu khí; tham gia các dự án phát triển điện. Cũng quan trọng không kém là việc hợp tác trong lĩnh vực hóa chất, phát triển ngành than, khai thác quặng bôxít, và vẫn có nhiều khả năng phát triển hợp tác trong những lĩnh vực điện năng và vệ tinh viễn thông. Cụ thể, ông Khristenko nêu ra hai dự án lớn: thứ nhất là dự án xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên tại Việt Nam, kế đến là dự án vệ tinh Vinasat trị giá gần 200 triệu đôla. Ngoài ra, Nga muốn tham gia dự án xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La, trị giá gần 2 tỷ tư, và dự án xây dựng thủy điện Na Dương.

Các viên chức của Chính Phủ Nga nói rằng Moscow hy vọng sẽ được Việt Nam chọn tham gia các dự án thủy điện vì có nhiều kinh nghiệm. Trong những năm từ 1979 đến 1994, Liên Xô cũ và tiếp theo là Nga đã giúp Việt Nam xây dựng thủy điện Hòa Bình với công xuất 1,920 Megawatt, và phía Nga cũng đã góp phần hoàn tất dự án thủy điện Yali.

Nhưng trong những năm tiếp theo, các đề nghị của Nga không được phía Việt Nam đón nhận, chẳng hạn vào năm 1995 Nga đã đề nghị cho Việt Nam vay 30 đôla triệu để xây dựng thủy điện Song Hinh ở Miền Trung, nhưng cuối cùng Hà Nội lại giao công tác này cho một công ty Thụy Điển.

Sau đó nhân chuyến công du Việt Nam của Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tháng 3 năm 2001, phía Nga đã đề nghị cho Việt Nam vay 100 triệu để xây dựng thủy điện Pleikrong ở Tây Nguyên với tổng trị giá 265 đôla triệu. Nhưng đến bây giờ vẫn chưa thấy dự án này triển khai.

Ðược biết khi phái đoàn do Phó Thủ Tướng Khristenko cầm đầu sang Việt Nam, hai bên chỉ đề cập đến ngành dầu khí một cách chung chung. Ðây quả là một điều khó hiểu vì hiện nay Xí nghiệp liên doanh Việt-Nga Vietsovpetro vẫn là dự án trọng điểm trong hợp tác kinh tế song phương. Vào năm 2003, Vietsovpetro đã khai thác 13,130 triệu tấn dầu thô và tổng doanh thu đạt được lên đến 2 tỷ 900 triệu đôla, giúp ngân sách Việt Nam gần 1.7 tỷ, và ngân sách Nga gần 550 triệu.

Mặc dù tập đoàn quốc doanh Nga Zarubeznheft và Petrovietnam có tỷ lệ góp vốn 50/50 vào Vietsopetro, nhưng hai bên có những bất đồng gay gắt về mức khai thác của công ty này. Cụ thể, Petrovietnam yêu cầu giảm mức khai thác xuống 11.5 triệu tấn/năm trong khi Zarubeznheft muốn bảo đảm khai thác 12.5 triệu tấn dầu vào năm 2004. Người ta hiểu rằng Petrovietnam muốn khai thác trữ lượng vùng mỏ Bạch Hổ một cách tiết kiệm hơn, trong khi Zarubeznheft muốn khai thác càng nhanh càng tốt vào lúc giá dầu quốc tế lên cao.

Cũng trong lãnh vực khai thác dò tìm dầu khí, trong vòng một năm vừa qua Nga đã rút ra khỏi hai dự án trọng điểm. Vào tháng 12 năm 2002, Zarubeznheft rút khỏi dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất vì họ cho là “không hấp dẫn về mặt kinh tế.” Ðến tháng 7 năm 2003, Zarubezhneft loan báo rút khỏi dự án khai thác vùng mỏ Đại Hùng, cách cảng Vũng Tàu gần 250 cây số, sau khi tính toán thấy rằng dự án Đại Hùng sẽ lỗ vốn. Nói rõ hơn, Zarubezhneft cho rằng dư trữ tại vùng mỏ Đại Hùng ở mức dưới 6 triệu tấn, tức là quá thấp cho việc khai thác thương mại.

Một lý do khác khiến Zarubezhneft buộc phải bỏ những dự án có thể thua lỗ tại Việt Nam, là mới tháng trước, chính phủ Liên Bang Nga quyết định cổ phần hóa tập đoàn quốc doanh này, trong tiến trình đi đến tư nhân hóa.

Chỉ có một lĩnh vực trong hợp tác kinh tế song phương là phát triển tương đối tốt. Đó là xuất nhập khẩu vũ khí hiện đại, cho dù Nga đã rút khỏi căn cứ quân sự Cam Ranh. Chính sách đẩy mạnh chương trình bán vũ khí hiện đại sang Việt Nam đã được khẳng định vào tháng 3 năm 2001 trong chuyến công du Việt Nam của Tổng thống Nga, ông Vladimir Putin. Thỏa thuận mới nhất là đầu năm nay, Việt Nam đã đặt mua 12 tàu chiến có trang bị hỏa tiễn, tổng trị giá 120 triệu đôla. Tháng 8 năm ngoái, hai bên đã thỏa thuận việc mua bán các hệ thống hỏa tiễn phòng không S-300 để đủ trang bị cho hai tiểu đòan, mỗi tiểu đoàn 3 khẩu đội, tổng trị giá 300 triệu đôla. Đến tháng 12, Nga đồng ý xuất khẩu sang Việt Nam 4 chiếc máy bay Sukhoi loại Su-30MKK, tổng trị giá hơn 100 triệu đôla.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

COMMENTS

Xem toàn trang