Lại Có Lời Cảnh Cáo của WB và Các Nước Cấp Viện

1999-12-09
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Lời giới thiệu: Từ năm 1993 trở lại đây, Nhóm Tư Vấn của Ngân hàng Thế giới về Việt Nam, gồm có một số quốc gia và tổ chức viện trợ quôc tế thường họp một năm một lần vào cuối năm để quyết định về ngân khoản viện trợ và một lần vào giữa năm để kiểm điểm tình hình sử dụng, và từ đó quyết định năm tới sẽ viện trợ Việt Nam tới mức nào. Vào tuần tới, cũng như thường lệ nhóm này sẽ lại có buổi họp và trong dịp này, Ngân Hàng Thế Giới, định chế quốc tế giữ vai trò điều hợp của nhóm, đã đưa ra hai phúc trình về kinh tế Việt Nam và một số khuyến cáo. Kèm theo là một lời cảnh cáo mang nhiều ý nghĩa: Việt Nam sẽ bị tụt hậu so với các nước láng giềng nếu không đẩy mạnh đổi mới. Mục ỘViệt Nam, Nhìn từ bên ngoàiỢ có bài nhận định sau đây của Trần Sơn Nam nhân kỳ họp sắp tới của Nhóm Tư Vấn về Việt Nam... Ngân Hàng Thế Giới là một định chế quốc tế có nhiều cảm tình với dân Việt Nam. Vì được giao nhiệm vụ điều họp Nhóm Tư Vấn về Việt Nam, ông Andrew Steer, Giám đốc Thường trú của Ngân Hàng ở Hà Nội, thường đưa ra khuyến cáo tương đối nhẹ nhàng đối với nhà cầm quyền Cộng Sản, gói ghém trong một số nhận định nặng về chuyên môn đối với tình hình chung của nền kinh tế. Từ đó, tại kỳ họp cuối năm, các quốc gia và tổ chức cấp viện quyết định mức độ viện trợ Việt Nam cho năm tới. Từ năm 1993 cho đến nay, lời cam kết viện trợ cho Việt Nam lên tới 13 tỷ dollars và thường chỉ được căn cứ vào lời hứa của nhà cầm quyền. Vì hết năm này qua năm khác họ cứ hứa đổi mới theo lời khuyến cáo nhưng thực hiện thì không, họăc chỉ được một phần, nên thực tế chỉ trên dưới một nửa số tiền cam kết được giải ngân thực hiện. Tỷ dụ cụ thể và điển hình nhất là, trong năm qua, ngân khoản 500 triệu đô la đã được viện trợ thêm để giúp Hà Nội tiến hành những biện pháp đổi mới cấp tốc. Nhưng, vì Việt Nam không thi hành những việc đổi mới đó, nên ngân khoản trên vẫn còn nguyên. Một ví dụ khác là trong số 2 tỷ hai viện trợ năm ngoái, có 800 triệu dollars do Ngân Hàng Thế Giới cam kết thì mới chỉ có 300 triệu được sử dụng. Nguyên do là nhà cầm quyền không có khả năng thực hiện các dự án đã được chấp thuận và không cải thiện thụ tục giải ngân viện trợ, mà chỉ quan tâm tới những gì có lợi cho đảng và nhà nước mà thôi. Cho nên, những lời hứa cải cách của nhà cầm quyền Việt Nam đưa ra hàng năm chỉ có mục tiêu là xin vay thật nhiều mà xài không hết, và cuối cùng lời hứa cũng chẳng đượcc thi hành. Sự kiện này nay đã được các quốc gia thấy ngày một rõ hơn. Như mỗi lần sắp có kỳ họp của Nhóm Tư Vấn thì lại thấy nhà cầm quyền Việt Nam hứa hẹn, gần nhất là tại phiên họp của Quốc Hội mới tháng trước, ông thủ tướng Phan Văn Khải đã nhìn nhận và hứa hẹn nhiều điều. Sau khi than phiền là Ộviệc sản xuất không đi đôi với nhu cầu tiêu thụ trong một môi trường cạnh tranh càng ngày càng khó khănỢ, ông nói: ỢChúng ta không thể tiếp tục chính sách lấy tiền của nhà nước hay tiền thuế do người dân đóng góp để bù đắp cho những doanh nghiệp nhà nước lỗ lã đang là gánh nặng cho ngân sáchỢ. Rồi ông cũng xác định chủ trương của chính phủ là đẩy mạnh việc cải cách doanh nghiệp nhà nước và xúc tiến việc ký kết với Hoa Kỳ bản hiệp định thương mại bị đình hoãn vì lý do nội bộ trước đây ba tháng, hoặc khuếch trương khu vực tư doanh. Những điều này cố nhiên phù hợp với lời khuyến cáo của Nhóm Tư Vấn, nhưng Việt Nam có giữ lời hứa không lại là một chuyện tương lai. Về phương diện này các quan sát viên quốc tế có đưa ra nhận xét là khác với những lần trước, lời cam kết của các nước cấp viện và định chế quốc tế chỉ được dựa vào lời hứa. Lần này dường như Nhóm Tư Vấn muốn nhấn mạnh là viện trợ sẽ không phải là vô điều kiện. Thực ra, nếu lấy năm 2020 làm chuẩn để Việt Nam bắt kịp các nước bạn (chẳng hạn như Thái Lan) thì mức tăng trưởng hàng năm của Việt Nam phải đều đặn 10%. Như vậy, nếu tình trạng hiện nay cứ kéo dài, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 4% (hay có thể ít hơn), thì nguy cơ tụt hậu sẽ là chuyện khó tránh. Và đây cũng là lời cảnh cáo của Ngân hàng Thế giới trong hai bản phúc trình về kinh tế Việt Nam sẽ được công bố tuần tới trong kỳ họp tới của Nhóm Tư Vấn: Lời khuyến cáo đó là Việt Nam nên sớm thực hiện chương trình ba năm đổi mới đang được sửa soạn nhằm cải tổ ba lãnh vực mậu dịch, ngân hàng và khu vực quốc doanh. Hứa hẹn, hoặc khuyến cáo hay cảnh cáo là một chuyện, nhưng nhà cầm quyền Việt Nam có làm không lại là một chuyện khác. Về phương diện này, trong một bản tin của hãng thông tấn Reuters loan đi hôm qua, ký giả Dean Yates có đưa thêm một nhận xét là với kỳ họp tới đây, Nhóm Tư Vấn khó lòng trông chờ được nhiều vào những quyết định dứt khoát từ phíaViệt Nam. Lý do đơn giản nhất là hiện nay lãnh đạo Việt Nam đang trải qua một cơn khủng hoảng nội bộ. Họ đang cân nhắc, xem cái lợi của một chính sách mở cửa có bù lại được những rủi ro lớn lao mà chính sách đó có thể gây ra cho chế độ độc đảng và hệ thống quốc doanh của họ không? Bản hiệp định thương mại với Hoa Kỳ điều đình đã xong nhưng không được ký kết cũng vì tình trạng đó. Và theo lời của chính một đảng viên trong đảng Cộng Sản Việt Nam thìù giai đoạn này có tính cách quyết định không khác gì giai đoạn 1986. Lúc đó, đứng trước một tình trạng kinh tế nguy ngập, nhà cầm quyền đã phải từ bỏ chủ trương kinh tế chỉ huy tai hại lúc trước. Qua mười năm đổi mới , một số tiến bộ đã làm cho đời sống người dân dễ thở hơn trước, nhưng những tiến bộ này thật mỏng manh, và nền kinh tế lại ngưng đọng nên chỉ cần một chút sai lầm cũng đủ làm cho những thế hệ sau phải chịu cảnh tụt hậu. Các quan sát viên quốc tế thường hay nhắc đến sự kiện là Việt Nam đang đứng ở ngã ba đường. Không nước nào có thể đứng ở ngã ba đường hết năm này qua năm khác. Buổi họp tuần tới của Nhóm Tư Vấn , thêm một lần nữa, lại đẩy Việt Nam vào chân tường. Phải chăng cuộc viếng thăm Việt Nam của Thủ Tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ, cùng với những bài học mà nhà cầm quyền Việt Nam đã học được từ thái độ chấp nhận thử thách của giới lãnh đạo Bắc Kinh, sẽ giúp cho Nhóm Tư Vấn về viện trợ cho Việt Nam bớt thất vọng hơn trước ?

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang